Tüzel kişi manevi tazminat isteyebilir mi sorusunun kısa cevabı şudur: Evet; şirketler ve diğer tüzel kişiler de ticari itibarları gibi kişilik haklarına hukuka aykırı bir saldırı halinde manevi tazminat isteyebilir. Ancak bunun için içeriğin hukuka aykırı olması gerekir; gerçek bir müşteri deneyimini anlatan eleştiriler kural olarak tazminat konusu olmaz. Ticari itibarın zedelenmesi sonucu doğan maddi zararın, örneğin ciro kaybının ispatı ise çoğu zaman manevi tazminattan daha zordur.
Tazminat beklentisi, dava açıp açmama kararını doğrudan etkiler; bu nedenle beklentiyi baştan doğru kurmak önemlidir. Bu yazıda tüzel kişinin kişilik hakları, maddi zararın ispatı ve zorlukları, manevi tazminatın ölçütleri ve şikayet platformlarına ilişkin kararlarda hükmedilen tutarlar, belgelenmiş zarar yoksa ne olacağı ve parasal taleplerde arabuluculuk şartı anlatılmaktadır.
Tüzel Kişinin Kişilik Hakları
Türk Medeni Kanunu'na göre tüzel kişiler, cins, yaş ve hısımlık gibi yalnızca insana özgü olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildir. Bu nedenle şirketin adı veya unvanı, ticari itibarı ve güvenilirliği kişilik hakkı olarak korunur ve hukuka aykırı saldırılara karşı Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddelerindeki davalar açılabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.02.2012 tarihli kararında (E. 2011/4-687, K. 2012/26), şirketlerin de ad, şeref ve itibar gibi kişilik değerlerine sahip olduğunu ve bunlara yönelik saldırılar nedeniyle manevi tazminat isteyebileceklerini kabul etmiştir.
Manevi tazminatın kanuni dayanağı iki yoldan kurulabilir:
- Genel hükümler: Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir (Türk Borçlar Kanunu m.58).
- Haksız rekabet: Haksız rekabet yüzünden müşterileri, kredisi, mesleki itibarı veya ticari işletmesi zarar gören, TBK m.58'deki şartların varlığında manevi tazminat isteyebilir (Türk Ticaret Kanunu m.56/1-e).
Her olumsuz içerik saldırı sayılmaz. Anayasa Mahkemesi, Ozan Güven kararında (B. No: 2021/8967, 27/9/2023), bir müşterinin bir telekomünikasyon şirketini sosyal medyada sert biçimde eleştirmesi nedeniyle verilen tazminatı ifade özgürlüğünün ihlali saymış ve şirketlerin eleştirilere gerçek kişilere göre daha fazla katlanması gerektiğini vurgulamıştır. Hangi içeriklerin dava konusu olabileceğini şikayet yazan müşteriye dava yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Maddi Zarar: Neyi, Nasıl İspatlamalısınız?

Haksız rekabette kusur varsa zararın tazmini istenebilir; hakim ayrıca davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir (TTK m.56/1-d). Genel hükümlerde ise kusurlu ve hukuka aykırı fiille verilen zarar tazmin edilir (TBK m.49). Her iki durumda da asıl güçlük, zararın varlığını, miktarını ve şikayetle arasındaki illiyet bağını göstermektir.
| Zarar kalemi | Örnek belge | Başlıca zorluk |
| İptal edilen sipariş veya anlaşma | İptal yazışması, sözleşme, teklif | İptalin şikayet nedeniyle yapıldığının gösterilmesi |
| Ciro kaybı | Ticari defterler, satış raporları, önceki dönem karşılaştırması | Mevsim, ekonomik koşullar ve rekabet gibi diğer etkenlerin ayrıştırılması |
| Kaybedilen bayilik veya ihale | Görüşme yazışmaları, değerlendirme notları | Anlaşmanın gerçekleşme ihtimalinin ispatı |
| İtibar onarım harcamaları | Fatura ve ödeme belgeleri | Harcamanın gerekli ve ölçülü olduğunun gösterilmesi |
| Davalının elde ettiği menfaat | Satış verileri, bilirkişi incelemesi | Karşı tarafın verilerine erişim |
Uygulamada ciro kaybı genellikle bilirkişi incelemesiyle ve ticari defterler üzerinden değerlendirilir. Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hakim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek miktarı hakkaniyete uygun biçimde belirleyebilir (TBK m.50/2); ancak bu kural, zararın varlığını gösteren somut verilerin yerini tutmaz. Bu nedenle şikayetin yayın tarihinden itibaren satış, iptal ve müşteri geri bildirimlerini düzenli kaydetmek önemlidir.
Manevi Tazminat Ölçütleri ve Kararlardaki Tutarlar
TBK m.58'e göre hakim, manevi tazminat yerine veya buna ek olarak başka bir giderim biçimine, özellikle saldırıyı kınayan bir karar verilmesine ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir. Haksız rekabet davasında da mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine hükmün kesinleşmesinden sonra ilanına karar verebilir (TTK m.59). İtibar zararında bu tür giderimler çoğu zaman paradan daha etkilidir. Manevi tazminatın miktarı belirlenirken uygulamada ihlalin ağırlığı, içeriğin yayılma alanı ve yayında kaldığı süre, tarafların durumu ve kusur derecesi gibi ölçütler gözetilir; manevi tazminat bir zenginleşme aracı değildir.
Şikayet platformlarına ilişkin kararlar, tutarlar konusunda gerçekçi bir fikir verir:
- 10.000 TL: Bir saat markasının bir şikayet platformuna karşı açtığı davada istinaf mahkemesi, marka tecavüzü talebini reddetmiş; haksız rekabeti üye olmayan firmalar hakkındaki şikayetlerin doğrudan yayımlanıp cevap hakkının ücretli üyeliğe bağlanmasına dayandırarak 10.000 TL manevi tazminata hükmetmiştir. Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29.04.2024 tarihli kararıyla (E. 2022/7451, K. 2024/3328) onanmıştır.
- 2.000 TL: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05.03.2025 tarihli kararıyla (E. 2024/3145, K. 2025/1543) onanan bir davada, platformun ücretli üyelere şikayetlerden yayından önce haberdar olma imkanı tanıması haksız rekabet sayılarak bir sağlık kuruluşu lehine manevi tazminata hükmedilmiş, ancak şikayetlerin kaldırılması talebi anayasal şikayet ve eleştiri hakkı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bu iki kararda tazminat, şikayetlerin içeriğinden değil, platformun üye olan ve olmayan firmalara farklı davranmasından doğan haksız rekabete dayanmaktadır. Şikayet içeriğinin kendisi nedeniyle tazminat istenecekse içeriğin gerçeğe aykırı veya gereksiz yere incitici olduğunun ayrıca gösterilmesi gerekir.
Belgelenmiş Zarar Yoksa Ne Olur?
Somut bir maddi kayıp gösterilemiyorsa maddi tazminat talebi büyük olasılıkla sonuç vermez. Buna karşılık manevi tazminat, kişilik hakkının hukuka aykırı biçimde zedelenmesine bağlıdır ve ayrıca ciro kaybı gibi bir maddi zararın ispatını gerektirmez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de 05.07.2022 tarihli kararında (E. 2022/6929, K. 2022/8687), şirketin manevi tazminat talebinin yalnızca ticari itibar kaybının ispatına bağlanamayacağını belirtmiştir.
Belgelenmiş zarar olmasa da şartları varsa şu talepler gündeme gelebilir: haksız rekabetin veya hukuka aykırılığın tespiti, saldırının durdurulması, gerçeğe aykırı beyanların düzeltilmesi ve hükmün ilanı (TTK m.56/1-a, b, c ve m.59; TMK m.25). Bu taleplerin hiçbiri işletmenin para kaybını göstermesine bağlı değildir. Kötüleme yoluyla haksız rekabet davasının nasıl açılacağını kötüleme davası yazımızda anlattık.
Kime Karşı Dava Açılır?
- İçeriğin sahibi: Haksız rekabet bilişim işletmeleri aracılığıyla işlenmişse davalar kural olarak içeriğin sahibine yöneltilir (TTK m.58).
- Platform: İçeriği seçmeyen ve değiştirmeyen hizmet sağlayıcıya karşı haksız rekabet davaları kural olarak açılamaz; ancak zararın büyük olacağı hallerde mahkeme onu dinleyerek içeriğin geçici olarak kaldırılması dahil tedbir kararı verebilir (TTK m.58/4). Marka hakkına dayanan bir uyuşmazlıkta Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, bir emlak ilan sitesine ilişkin 16.12.2019 tarihli kararında (E. 2019/618, K. 2019/8167), ihlalin tespiti ve durdurulması taleplerinin kusur aranmaksızın yer sağlayıcıya da yöneltilebileceğini, tazminat sorumluluğu için ise hak sahibinin onu önceden uyarması, içeriğin makul sürede kaldırılmasını istemesi ve hak sahipliğini yaklaşık olarak ispatlaması gerektiğini belirtmiştir.
- Platformun kendi uygulamaları: Yukarıdaki kararlarda görüldüğü gibi platformun üyelik uygulaması gibi kendi eylemleri ayrıca haksız rekabet oluşturabilir.
Platform içi kaldırma yollarıyla birlikte tüm seçenekleri şikayet kaldırma rehberimizde topladık.
Parasal Taleplerde Arabuluculuk Şartı ve Süreler
1 Eylül 2023'ten beri ticari davalardan "konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Haksız rekabet davaları, taraflar tacir olmasa da ticari dava sayıldığından, bu davalardaki maddi ve manevi tazminat talepleri için önce arabulucuya gidilmelidir. Arabulucu başvuruyu kural olarak altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hallerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
- Parasal olmayan talepler: Tespit, men ve düzeltme gibi talepler lafız gereği bu kapsamda değildir; tazminat talebiyle birlikte ileri sürüleceklerse arabuluculuk şartının somut olayda değerlendirilmesi gerekir.
- Ticari dava niteliği taşımayan davalar: Yalnızca kişilik hakkına dayanan ve ticari dava sayılmayan davalarda bu şart kural olarak aranmaz; davanın doğru nitelendirilmesi bu yüzden önemlidir.
- Süreler: Haksız rekabet davaları öğrenmeden itibaren bir yıl, her halde üç yıl içinde (TTK m.60); genel haksız fiile dayanan tazminat davaları ise öğrenmeden itibaren iki yıl, her halde on yıl içinde zamanaşımına uğrar (TBK m.72).
Sık Sorulan Sorular
Tüzel kişi manevi tazminat isteyebilir mi?
Evet. Yargıtay uygulamasında tüzel kişilerin de ticari itibar gibi kişilik haklarına yönelik hukuka aykırı saldırılar nedeniyle manevi tazminat isteyebileceği kabul edilmektedir. Ancak eleştiri niteliğindeki içerikler bu kapsamda değildir.
Şikayet sitesindeki içerik yüzünden ne kadar tazminat alınabilir?
Sabit bir tutar yoktur; miktar ihlalin ağırlığına ve somut olaya göre belirlenir. Şikayet platformlarına ilişkin onanmış kararlarda 2.000 TL ve 10.000 TL gibi sınırlı tutarlara hükmedildiği görülmektedir.
Ciro kaybını nasıl ispatlarım?
Ticari defterler, dönemsel satış raporları, iptal yazışmaları ve müşteri geri bildirimleri bir araya getirilmelidir. Düşüşün başka etkenlerden değil, söz konusu içerikten kaynaklandığını gösterebilmek için bilirkişi incelemesi genellikle gerekir.
Tazminat davasından önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Haksız rekabete dayanan maddi ve manevi tazminat taleplerinde evet (TTK m.5/A). Yalnızca kişilik hakkına dayanan ve ticari dava niteliği taşımayan davalarda bu şart kural olarak aranmaz.
Şahıs işletmesinin sahibi kendi adına manevi tazminat isteyebilir mi?
Şahıs işletmesinin sahibi gerçek kişidir; işletmeye yöneltilen ağır ifadeler onun kişilik hakkını da zedeleyebilir. Bu durumda şartları varsa TBK m.58'e göre kendi adına manevi tazminat isteyebilir.
Tazminat yerine sadece içeriğin düzeltilmesini isteyebilir miyim?
Evet. Tespit, durdurma, düzeltme ve hükmün ilanı talepleri tek başına da ileri sürülebilir. Ancak gerçek tüketici şikayetlerinin kaldırılması taleplerinin kararlarda ifade özgürlüğü gerekçesiyle reddedildiği unutulmamalıdır.
Özet
- Tüzel kişiler kişilik haklarına hukuka aykırı saldırı halinde manevi tazminat isteyebilir (TMK m.24-25, TBK m.58).
- Haksız rekabette manevi tazminat TBK m.58 şartlarına bağlıdır; maddi tazminat kusur gerektirir (TTK m.56/1-d, e).
- Maddi zararın ve illiyet bağının ispatı zordur; tam ispat edilemeyen miktarda hakim hakkaniyete göre karar verebilir (TBK m.50/2).
- Şikayet platformlarına ilişkin onanmış kararlarda manevi tazminat tutarları sınırlı kalmıştır (Yargıtay 11. HD, K. 2024/3328 ve K. 2025/1543).
- Belgelenmiş zarar yoksa da tespit, men, düzeltme ve hükmün ilanı istenebilir (TTK m.56, m.59).
- Haksız rekabete dayalı tazminatta arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A); süreler TTK m.60 ve TBK m.72'ye göre belirlenir.
Tazminatın dayanağı, miktarı ve hangi taleplerin birlikte ileri sürüleceği içeriğin niteliğine ve elinizdeki belgelere göre değiştiğinden dava öncesinde somut bir değerlendirme yapılmalıdır. Dural Hukuk, ticari itibar uyuşmazlıkları, haksız rekabet ve kişilik hakkı davaları ile arabuluculuk süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk

