İcra dairesinden satılık araç ve gayrimenkul alma işlemleri, borcunu ifa edemeyen kişilerin mal varlıklarının devlet eliyle paraya çevrilmesi kuralına dayanır. Hukuki altyapısı sıkı kurallara bağlanan, titizlikle yürütülmesi şart koşulan mülkiyet devir yöntemleri arasında sayılır. Vatandaşlar yahut tüzel kişiler, borçluya ait hacizli malların satışı maksadıyla UYAP bilişim ağı üzerinden düzenlenen ihalelere katılır. Bilişim altyapısı üzerinden işlem yürütürken kanuni sürelere uymak, yatırılan teminatları doğru yönetmek son derece kıymetlidir. Hukuki pürüzlerle karşılaşmamak adına yasal prosedürleri profesyonel bir destekle yönetmek daima fayda getirir.
İcra Satışlarına Katılım Şartları ve Yasal Kurallar
Satışa çıkarılan mallar tamamen elektronik ortamda teklife açılır. Adalet Bakanlığı bünyesindeki bilişim ağı e-satış portalı üzerinden bütün açık artırmalar yürütülür. Satış dosyalarına giren her birey, hukuken bağlayıcı bir irade beyanında bulunur. Kurum, ihaleye katılacak kişilerden belirli güvenceler ister. Sisteme entegre bankacılık kanalları sayesinde para transferleri saniyeler içinde icra dosyası hesabına aktarılır. Bütün teklifler şeffaf biçimde ekrana yansır, hiçbir katılımcı diğerinin kimliğini göremez, yalnızca teklif tutarları listelenir.
UYAP üzerinden E-Satış portalına giriş
İcra müdürlükleri bünyesindeki dosyaların menkul ve gayrimenkulleri portalda ilan edilir. İlan metninde malın nitelikleri, kıymeti, artırma tarihleri yazar. Şartname adını taşıyan belge, alıcıların hangi koşullarla malı devralacağını bütün detaylarıyla düzenler. Sisteme e-devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza yardımıyla girilir. Sisteme kayıt işlemleri tamamen ücretsiz biçimde tamamlanır. Ekrandaki arama motoru vasıtasıyla il, ilçe, malın türü, muhammen bedel aralığı gibi kriterler yazılarak filtreleme yapılır. Vatandaşlar kendi bütçelerine uygun vasıtaları yahut daireleri saniyeler içinde listeler. Dikkat edilmesi mecburi kurallardan biri, teklif butonuna basıldığı an itibarıyla geriye dönüş ihtimalinin tamamen ortadan kalkmasıdır. Bilişim ağı, verilen tutarı anında Adalet Bakanlığı sunucularına işler.
İhaleye katılım için teminat bedelinin yatırılması
Teklif vermeden evvel nakit güvence miktarının Vakıfbank UYAP kurum tahsilatları menüsünden yatırılması kanuni zorunluluktur. Kesin banka teminat mektubu da kabul gören güvence türleri arasında sayılır. Malın muhammen bedeli yüz bin Türk Lirası seviyesindeyse, katılımcının en az on bin Türk Lirası güvenceyi hesaba aktarması beklenir. İhaleyi kazanamayan katılımcıların yatırdığı miktar, artırma bitiminden çok kısa bir müddet sonra IBAN hesaplarına iade edilir. İhaleyi kazanan kişinin güvence parası doğrudan dosya hesabında tutulur, sonrasında ödenecek toplam ihale miktarından mahsup edilir.
İcradan Araç Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Haczedilen motorlu taşıtlar, devletin yetkilendirdiği yediemin otoparklarında muhafaza altına alınır. İhalesi yapılacak taşıtın fiili durumu, dosyadaki ilan metninde yer alan bilirkişi raporuna dayanır. Aracı bizzat otoparkta gidip incelemek, fiziki durumunu gözleriyle görmek ileride doğacak mağduriyetleri doğrudan engeller. Araçların anahtarı yahut ruhsatı bazen kayıp durumdadır. Tüm bu eksiklikler şartnamede harfiyen yazar.
Araçların tramer ve hasar durumunun incelenmesi
İlan edilen bilirkişi raporları malın o anki fiziki şartlarını yansıtır. Motor kısmında yaşanabilecek gizli ayıplar, şanzıman arızaları yahut tramer kayıtlarındaki ağır hasar bilgileri doğrudan alıcının sorumluluğundadır. İcra müdürlüğü malı sadece mevcut fiziki haliyle satar. Hiçbir teknik garanti taahhüdü barındırmaz. Alıcı adayı, şasi numarası vasıtasıyla sigorta bilgi sistemlerinden sorgulama yapmalıdır. Tramer kayıtlarındaki çarpma, bedelsiz ağır hasar yahut kilometre düşürme hileleri alıcının kendi araştırmasıyla ortaya çıkacaktır. Otopark yetkilileri, aracın kapılarını açıp motor numarasına bakılmasına müsaade eder. Karşılaşılan teknik arızalar yahut gizli hasarlar sebebiyle yasal bağlamda satışın iptali talep edilemez.
Teslimat aşaması ve tescil işlemleri
Artırma periyodunda en yüksek tutarı teklif edip icradan araba ihalesi kazanan kişi, yedi günlük kanuni süre içinde kalan bakiye parayı dosyaya yatırır. Katma değer vergisi, damga vergisi, tellaliye harcı tahsil edildikten sonra icra müdürü resmi tescil yazısı yazar. Söz konusu yazı, Türkiye Noterler Birliği sistemine elektronik yollarla iletilir. Satın alınan vasıtanın üzerindeki eski hacizler, vergi borçları, rehinler tamamen silinir. Alıcı, tertemiz bir sicille aracı kendi adına kaydettirir. Satın alma aşamasında hukuki adımları güvenceye almak isterseniz, detaylı bilgi alabileceğiniz deneyimli bir hukuk bürosuna başvurabilirsiniz.
İcradan Gayrimenkul Alımında Hukuki Prosedürler
Konut, iş yeri, arsa, tarla cinsi taşınmazların satışı, taşınır mallara kıyasla çok daha ağır prosedürlere tabidir. Hacizli gayrimenkulün değeri, Sermaye Piyasası Kurulu lisanslı değerleme uzmanları tarafından rakamlara dökülür. Dosyaya giren resmi raporlarda imar kısıtlamaları, tapu takyidat kayıtları, mevcut kullanım biçimleri yazar. İcra müdürlüğü ev satışı işlemlerinde alıcıların bütün resmi kayıtları eksiksiz okuması, belediye dosyalarını bizzat gidip araştırması büyük değer taşır.
Kıymet takdiri raporunun incelenmesi
Hazırlanan uzman raporunda yapının inşaat ruhsatı, iskan belgesi, brüt net metrekare ölçümleri yazar. Kıymet takdirine taraflardan biri itiraz ettiğinde, icra hukuk mahkemesi heyeti yeni bir bedel belirler, rakamlar kesinleşir. Şartnameyi onaylayan iştirakçiler, taşınmazı bütün kusurları, imar kısıtlamaları, üzerindeki geçit hakkı yahut intifa hakkı gibi şerhlerle aynen kabul etmiş sayılır. Bilirkişi raporları, bölgedeki emsal konut satışları, arsanın yola cephesi, ticari alanlara uzaklığı gibi parametreleri barındırır. Belediye meclisi kararıyla imar planlarında yapılan sürpriz değişiklikler, arsanın değerini bir gecede artırır yahut tamamen düşürür. Taşınmazın içinde kiracı yahut haksız işgalci bulunursa, tahliye yükümlülüğü tamamen yeni malik tarafına geçer.
İhale bedelinin ödenmesi ve tapu devri
Elektronik artırma süresi kapandığında en yüksek teklifi veren iştirakçi, yedi günlük sıkı yasal süre zarfında kalan bakiye nakdi icra dosyasına gönderir. Katma değer vergisi oranı konutun metrekaresine göre şekillenir. Binde beş nokta altmış dokuz damga vergisi, binde on bir nokta otuz sekiz alıcı tapu harcı tahsil edilir. Süresi içinde yatırılmayan ihale bedelleri yüzünden güvence miktarı doğrudan yanar. Kurum, ihaleyi bir sonraki en yüksek teklifi veren iştirakçiye devretmeyi dener. İkinci sıradaki iştirakçi kabul etmezse, satış tamamen düşer. Yeniden ilan masrafları, iki ihale arasındaki fiyat uçurumu doğrudan parayı yatırmayan birinci iştirakçiden tahsil edilir. Bütün yasal kesintiler dosyaya girince, müdürlük tapu sicil müdürlüğüne tescil müzekkeresi gönderir. Alıcı, yeni tapusunu eski borçlardan arındırılmış, pırıl pırıl bir sicille devralır.
İcra ve İflas Kanunu Çerçevesinde Satış Kuralları
Hacizli malların satılarak borcun tasfiye edilmesi müessesesi, İcra ve İflas mevzuatı hükümleriyle şekillenir. Kanun koyucu, alacaklının menfaatini koruyan, borçlunun malının yok pahasına satılmasını engelleyen kusursuz bir denge kurmuştur. Elektronik ihale sistemi, yakın zamandaki yasal düzenlemelerle bütünüyle baştan tasarlanmıştır. UYAP bilişim ağının entegrasyonu sayesinde vatandaşlar Türkiye'nin her yerinden dilediği ihaleye saniyeler içinde katılma hakkı kazanmıştır.
İcra İflas Kanunu Madde 114 hükümleri
İcra İflas Kanunu madde 114, bilişim ağlarında yapılacak açık artırmaların usulünü harfiyen düzenler. Yasa metnine göre birinci ve ikinci artırma takvimleri ilan edilir. Artırma, belirlenen muhammen bedelin yüzde ellisi üzerinden başlar. Verilen en yüksek teklif tutarı, rüçhanlı alacakları, o malın muhafaza yahut satış masraflarını karşılamak zorundadır. Elektronik ortamdaki teklif verme aşaması, ilan edilen gün başlar, tam yedi gün sürer. Satış portalında sisteme girilen teklifler hiçbir surette geri çekilemez. İştirakçi, kendi iradesiyle verdiği tutarla sonuna kadar bağlı kalır. Bahsi geçen kanun maddesi bağlamında yapılan elektronik ilanlar tebligat yerine geçer, vatandaşlar portalı düzenli takip etmekle mükellef tutulur.
İhalenin feshi sebepleri ve dava süreleri
Elektronik ihale tamamlandıktan sonra mülkiyet devrinin iptali, ancak ihalenin feshi davası aracılığıyla mümkündür. İcra hukuk mahkemesine ihalenin yapıldığı tarihten itibaren tam yedi gün içinde dilekçe yazılır. Fesih sebepleri yasa metninde sınırlı sayılmamıştır, yargısal içtihatlarla şekillenir. İhaleye fesat karıştırılması, satış ilanının taraflara usulüne uygun tebliğ edilmemesi, artırma kurallarının ağır ihlali fesih nedeni sayılır. Haksız yere, sırf işleyişi uzatmak kastıyla iptal davası açan taraf, ihale bedelinin yüzde onu tutarında idari para cezasına mahkum edilir. Yasal zorlukların üstesinden güvenle gelmek maksadıyla, detaylı bilgi edinmek için donanımlı bir hukuk ofisinden danışmanlık talep edebilirsiniz.