Kiralık Araç Kaza Hasarı Kim Öder? Kasko, Muafiyet ve Kiracının Sorumluluğu

Kiralık Araç Kaza Hasarı Kim Öder? Kasko, Muafiyet ve Kiracının Sorumluluğu

Kiralık Araç Kaza Hasarı Kim Öder? Kasko, Muafiyet ve Kiracının Sorumluluğu

Son güncelleme: 15 Kasım 2026

Kiralık araç kaza hasarı kim öder sorusunun kısa cevabı şudur: Kazada karşı tarafın uğradığı zarar, kiralık aracın zorunlu trafik sigortasından poliçe limitleri içinde ödenir. Kiralık aracın kendi hasarı ise kusur karşı taraftaysa onun trafik sigortasından; kusur sizdeyse aracın kaskosundan ve kiralama sözleşmesindeki muafiyet ve güvence şartlarına göre sizden karşılanır.

Özellikle Sapanca, Kartepe ve benzeri turistik bölgelerde hafta sonu veya tatil için yapılan kısa süreli kiralamalarda sözleşmenin ayrıntıları çoğu zaman kazadan sonra okunur. Oysa kiracının ne kadar ödeyeceğini büyük ölçüde bu şartlar belirler. Bu yazıda karşı tarafın ve kiralık aracın hasarının kimden karşılanacağı, muafiyet ve hasar güvencesi şartları, değer kaybı ve kullanılamayan gün talepleri, kazadan sonra yapılması gerekenler ve uyuşmazlıkta başvuru yolları anlatılmaktadır.

Karşı Tarafın Zararını Kim Öder?

Kiralık araçla başka bir araca, yayaya veya eşyaya zarar verdiğinizde bu zarar öncelikle kiralık aracın zorunlu trafik sigortasından karşılanır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 91. maddesine göre aracın işleteni bu sigortayı yaptırmak zorundadır. 2026'da meydana gelen kazalarda otomobil için maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL; sağlık gideri ile sakatlanma ve ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL'dir.

İşleten, aracı kendi hesabına kullanan ve üzerinde fiili hâkimiyeti bulunan kişidir. KTK'ya göre uzun süreli kiralamada kiracı işleten sayılabilir; Yargıtay bunun için uzun süreli bir sözleşme, fiili hâkimiyetin kiracıya geçmesi ve ekonomik yararın kiracıda olması unsurlarını birlikte arar. Günlük veya haftalık kısa süreli kiralamalarda ise işletenin kural olarak kiralama şirketi olduğu kabul edilir.

  • Kiracı sürücü: İşleten kim olursa olsun, kazaya kusuruyla yol açan sürücü olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) haksız fiil hükümlerine göre kişisel sorumluluğu devam eder.
  • Kiralama şirketi: Kısa süreli kiralamada işleten olarak KTK m.85'e göre kusursuz sorumludur.
  • Limiti aşan zarar ve manevi tazminat: Trafik sigortası limiti aşan kısmı ve manevi tazminatı ödemez (KTK m.92/f); bu talepler sürücüye ve işletene yöneltilir.

Kiralama sözleşmelerinde sıkça görülen "tüm sorumluluk kiracıya aittir" gibi hükümler, kazada zarar gören üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; zarar gören şirkete de başvurabilir. Bu hükümler yalnızca şirket ile kiracı arasındaki rücu ilişkisinde, yani şirketin ödediğini kiracıdan isteyip isteyemeyeceğinde önem taşır ve tüketici sözleşmelerinde ayrıca haksız şart denetimine tabidir.

Kaza Sonrası Kiralık Araç Hasarını Kim Öder?

Kiralık aracın kendi hasarında belirleyici olan, kusurun kimde olduğu ve araçta hangi sigorta ve güvencelerin bulunduğudur. Uygulamada sık karşılaşılan durumlar şöyledir:

Durum Hasarı kim karşılar? Dikkat edilecek nokta
Kusurun tamamı karşı taraftaysa Karşı aracın trafik sigortası (2026'da otomobil için araç başı 400.000 TL'ye kadar) Başvuruyu çoğunlukla şirket yapar; sözleşmede dayanak yoksa kiracıdan muafiyet istenmesi tartışmalıdır
Kusur kiracıdaysa ve araç kaskoluysa Kiralama şirketinin kaskosu Sözleşmedeki muafiyet tutarı kiracıdan istenebilir
Kusur kiracıdaysa, kasko yoksa veya ödemeyi reddettiyse Sözleşmeye ve genel hükümlere göre kiracı Hasar tutarının eksper raporu ve faturayla belgelenmesi istenmelidir
Kusur paylaşılmışsa Kusur oranına göre karşı tarafın sigortası ve kasko Kiracının payı sözleşmeye göre belirlenir
Sözleşmeye aykırı kullanım (alkol, sürücü şartı, izinsiz sürücü, yol dışı kullanım) Güvenceler uygulanmayabilir; kiracı sorumlu olabilir Kasko ödeme yapsa bile kiracıya başvurulması gündeme gelebilir
Lastik, cam, far, jant veya alt takım hasarı Çoğu sözleşmede güvence dışıdır Ek güvence paketinin kapsamı kontrol edilmelidir

Kusur karşı taraftayken kiralama şirketinin kiracıdan muafiyet bedeli tahsil etmesi, sözleşmede açık bir dayanak yoksa tartışmalıdır. Şirketin hasarı karşı tarafın sigortasından alma imkânı varken bu tutarı kiracıdan istemesi hâlinde ödemenin dayanağı yazılı olarak sorulmalıdır.

Muafiyet, Hasar Güvencesi ve Haksız Şartlar

Kiralık araç kaza hasarında belirleyici olan kiralama sözleşmesini imzalayan kişinin eli ve belgeler

Kiralama sözleşmelerinde muafiyet, kiracı kusurlu olduğunda hasardan kiracının kendi cebinden ödeyeceği azami tutarı ifade eder. Şirketler muafiyeti azaltan veya kaldıran ek güvence paketleri sunar; bu paketlerin adları, kapsamı ve istisnaları şirketten şirkete değişir. Bu nedenle tutar veya kapsam konusunda genel bir kural vermek mümkün değildir; teslimden önce sözleşmedeki muafiyet tutarı, güvence paketinin neleri kapsamadığı ve hangi durumlarda geçersiz sayılacağı okunmalıdır.

Kiracı aracı kişisel ihtiyacı için kiralamışsa, kiralama şirketi ile arasındaki ilişki bir tüketici işlemidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 5. maddesine göre tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan şartlar haksız şarttır ve kesin hükümsüzdür. Uygulamada tartışılan örnekler şunlardır:

  • Kusursuzluk hâlinde de tam bedel: Kiracının kusuru olmadığı hâlde hasarın tamamının kiracıdan istenmesini öngören şartlar.
  • Tek taraflı hasar tespiti: Hasar bedelinin bağımsız bir ekspertiz olmadan yalnızca şirketin belirlediği tutar üzerinden tahsil edilmesi.
  • Sınırsız kullanılamayan gün bedeli: Aracın onarımda kaldığı her gün için süre ve ispat sınırı olmaksızın kira bedeli istenmesi.
  • Kartla otomatik tahsil: Hasar bedelinin kiracının onayı alınmadan kredi kartından çekilebileceğine ilişkin geniş yetkiler.

Bir şartın haksız olup olmadığı somut sözleşmeye ve olaya göre değerlendirilir. Kiracının kendi kusuruyla verdiği zarardan sorumlu olması kuralı ise geçerliliğini korur; TBK'nın kira hükümlerine göre kiracı kiralananı özenle kullanmak ve sözleşme sonunda teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür.

Değer Kaybı ve Kullanılamayan Gün Bedeli İstenebilir mi?

Kaza nedeniyle aracın ikinci el değerinde oluşan düşüş, yani değer kaybı, aracın sahibi olan kiralama şirketinin zararıdır. Kusur karşı taraftaysa şirket bu zararı karşı aracın trafik sigortasından ister. 01.07.2026'dan itibaren yürürlükte olan Genel Şartlar değişikliğiyle değer kaybı maddi zararlar teminatına dâhil edilmiş ve hasar başvurusunun değer kaybını da kapsadığı kabul edilmiştir; kaza tarihinde yürürlükte olan düzenleme esas alınır. Ayrıntılar için araç değer kaybı yazımıza bakabilirsiniz.

Aracın onarımda kaldığı süre boyunca kiraya verilememesinden doğan kazanç kaybı ise trafik sigortasının teminatı dışında bırakılan dolaylı zararlardandır (KTK m.92). Kiralama şirketi bu kalemi kural olarak kusurlu sürücüden ve işletenden ister; kusurlu taraf kiracıysa sözleşmeye dayanarak kiracıya yönelebilir. Bu durumda onarımın makul süresi ve aracın o dönemde gerçekten kiraya verilebilecek durumda olup olmadığı ispat konusudur; kiracı, istenen gün sayısının ve günlük bedelin belgelenmesini isteyebilir.

Kiralık Araçla Kaza Yaptığınızda Ne Yapmalısınız?

  1. Güvenliği sağlayın: Yaralı varsa 112'yi arayın; yaralanmalı kazalarda polis veya jandarma mutlaka çağrılmalıdır.
  2. Şirketi hemen arayın: Kiralama sözleşmelerinde kazanın kısa bir süre içinde bildirilmesi şartı bulunabilir; bildirimi ayrıca yazılı olarak yapın.
  3. Kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurun: Kiralık aracın ruhsat ve poliçe bilgilerini araçtaki belgelerden yazın, sürücü bölümüne kendi bilgilerinizi girin. Taraflar anlaşamazsa polis veya jandarma çağırın.
  4. Resmi kayıt ve alkol raporu: Tek taraflı kazalarda kasko şirketleri uygulamada resmi tutanak ve alkol raporu isteyebilir; bunların eksikliği ödemenin reddine gerekçe yapılabilir.
  5. Fotoğraf ve teslim belgeleri: Kaza yerini ve hasarı fotoğraflayın. Aracı teslim alırken ve iade ederken çekilen fotoğraflar ile teslim tutanağı, önceden var olan hasarların size yüklenmesini önler.
  6. Belge istemeden ödeme yapmayın: Hasar bedeli istenirse eksper raporu, onarım faturası ve hesap dökümü isteyin; itirazınızı yazılı yapın.
  7. Sürücü şartlarını kontrol edin: Aracı sözleşmede adı yazmayan veya yaş ve sürücü belgesi süresi şartını taşımayan birinin kullanması güvenceleri geçersiz kılabilir.

Uyuşmazlıkta Nereye Başvurulur?

Kiralama şirketiyle hasar bedeli, muafiyet veya kullanılamayan gün bedeli konusunda anlaşamazsanız ve aracı kişisel amaçla kiraladıysanız uyuşmazlık bir tüketici uyuşmazlığıdır. Uyuşmazlığın değerine göre her yıl ilan edilen parasal sınırlar dikkate alınarak tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur; tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvuru şartı da gündeme gelebilir. Kiralama şirketinin kaskosu ödemeyi reddeder ve şirket bu nedenle tutarı sizden isterse, ret gerekçesinin yerinde olup olmadığı da önem kazanır; kasko reddine karşı izlenecek yol için kasko ödeme yapmıyorsa hasar reddine itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Karşı tarafın trafik sigortasına karşı talepte bulunulacaksa dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru zorunludur; sigortacı 15 gün içinde cevap vermelidir (KTK m.97). Trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıldır (KTK m.109). Kiralama sözleşmesinden doğan talepler için ise farklı zamanaşımı süreleri uygulanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kiralık araç kaza hasarını kusur karşı taraftaysa kim öder?

Bu durumda kiralık aracın hasarı karşı aracın trafik sigortasından, poliçe limitleri içinde ödenir. Başvuruyu çoğunlukla aracın sahibi olan kiralama şirketi yapar. Sözleşmede açık bir dayanak yoksa kiracıdan muafiyet bedeli istenmesi tartışmalıdır.

Kiralama şirketi muafiyet tutarından fazla para isteyebilir mi?

Kiracı aracı sözleşmeye uygun kullanmışsa şirket kural olarak sözleşmede yazan muafiyetin üzerinde bir tutar isteyemez. Alkol, izinsiz sürücü veya güvence dışı parça gibi istisnalar varsa daha yüksek bir tutar istenebilir. Talebin dayanağı ve hesabı yazılı olarak istenmelidir.

Sözleşmede adı olmayan arkadaşım kullanırken kaza olursa ne olur?

Karşı tarafın zararı yine aracın trafik sigortasından karşılanır. Ancak kiralama sözleşmesindeki hasar güvenceleri bu durumda uygulanmayabilir; aracın hasarı için hem aracı kullanan kişi hem de aracı sözleşmeye aykırı biçimde başkasına bırakan kiracı sorumlu tutulabilir.

Alkollüyken kiralık araçla kaza yaparsam ne olur?

Karşı tarafın zararını trafik sigortası öder; sigortacı ödediği tutarı alkol nedeniyle sigortalısına rücu edebilir, ancak Yargıtay bunun için kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiğinin ispatını arar. Kiralama şirketi de sözleşmeye dayanarak bu tutarı kiracıdan isteyebilir. Alkollü kullanım çoğu sözleşmede hasar güvencelerini ortadan kaldırır.

Karşı tarafın zararı trafik sigortası limitini aşarsa ne olur?

Limiti aşan kısım için zarar gören, aracı kullanan kiracıya ve işleten sıfatıyla kiralama şirketine başvurabilir. Şirket ödediği tutarı kusur durumuna ve sözleşmeye göre kiracıdan isteyebilir. Bazı şirketlerin sunduğu ek sorumluluk güvenceleri bu riski azaltabilir; kapsamı sözleşmeden kontrol edilmelidir.

Özet

  • Karşı tarafın zararını kiralık aracın trafik sigortası poliçe limitleri içinde öder (KTK m.91).
  • Kısa süreli kiralamada işleten kural olarak kiralama şirketidir; kiracı sürücü kusuru oranında kişisel olarak sorumludur (KTK m.85, TBK).
  • Kiralık aracın hasarı kusur karşı taraftaysa onun sigortasından, kiracı kusurluysa kasko ve sözleşmedeki muafiyet şartlarına göre karşılanır.
  • Tüketici kiracı aleyhine dengesizlik yaratan sözleşme şartları haksız şart olarak kesin hükümsüzdür (6502 s.K. m.5).
  • Kazanç kaybı gibi dolaylı zararlar trafik sigortası teminatı dışındadır; istenen gün sayısı ve bedel belgelenmelidir (KTK m.92).
  • Sigortacıya dava öncesi yazılı başvuru zorunludur; zamanaşımı 2 yıl ve her hâlde 10 yıldır (KTK m.97, m.109).

Kiralık araç kazalarında kiracının ne kadar ödeyeceği kusur oranına, kasko kapsamına ve sözleşmedeki şartlara göre değiştiği için her olay ayrıca değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, kiralık araç kazalarından doğan hasar talepleri, kiralama sözleşmesi uyuşmazlıkları ve sigorta başvuruları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk

İlgili çalışma alanımız: Tazminat Hukuku

İlgili yazılar