Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Normal raporu iş kazasına çevirme mümkün mü sorusunun kısa cevabı şudur: Evet, mümkündür; ancak raporu iş kazası raporuna dönüştüren şey bir form değil, olayın Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından iş kazası olarak kabul edilmesidir. İşverenin kazayı bildirmesi veya sizin SGK'ya yazılı başvurmanız üzerine Kurum olayı inceler; iş kazası kabul edilirse raporlu süreniz iş kazası hükümlerine göre değerlendirilir. SGK kabul etmezse iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılabilir.
Hastanede kazanın işte olduğu söylenmediğinde ya da olay "evde düştüm" gibi anlatıldığında istirahat raporu "hastalık" vakasıyla düzenlenir. Bu küçük ayrıntı, rapor parasından sürekli gelire ve işverenden istenecek tazminata kadar birçok hakkı etkiler. Bu yazıda normal rapor ile iş kazası raporu arasındaki farklar, raporun iş kazası olarak değerlendirilmesi için izlenecek adımlar, gerekli belgeler ve SGK'nın başvuruyu reddetmesi hâlinde açılacak dava anlatılmaktadır.
Normal Rapor ile İş Kazası Raporu Arasındaki Fark
Günlük dilde "normal rapor" denilen belge, vaka türü "hastalık" olarak düzenlenmiş istirahat raporudur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, hastalık ile iş kazasını farklı şartlara bağlar. Aşağıdaki tablo farkların neden önemli olduğunu gösterir.
| Konu | Hastalık (normal) raporu | İş kazası raporu |
| Prim şartı | Son bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi (5510 m.18/b) | Aranmaz (5510 m.18/a) |
| Ödeneğin başlangıcı | Raporun üçüncü günü | Raporun ilk günü |
| Ödenek oranı | Ayakta 2/3, yatarak 1/2 | Ayakta 2/3, yatarak 1/2 |
| Kalıcı kayıpta sürekli gelir | Yok | Kayıp en az %10 ise var (5510 m.19) |
| Sağlık hizmetinde katılım payı | Kural olarak alınabilir | Alınmaz (5510 m.69/a) |
| İşverenden tazminat | Kural olarak gündeme gelmez | İşverenin İSG yükümlülüğüne aykırılığı varsa istenir (TBK m.417) |
Ödenek oranları aynıdır. 21.12.2024 ve sonrasındaki olaylarda ödeneğe esas günlük kazanç hem hastalıkta hem iş kazasında son 12 aylık ortalamayla bulunur (SGK Genelgesi 2025/3). Bu nedenle asıl fark, ilk iki günün ödenmesi, prim şartının aranmaması, sürekli gelir ve işverenin tazminat sorumluluğudur.
Rapor Neden Hastalık Olarak Düzenlenir?
- Kazanın anlatılmaması: Acil serviste yalnızca şikâyet söylenir, olayın işyerinde veya iş nedeniyle olduğu belirtilmez.
- İşveren baskısı: Sigortalının "kendi başıma geldi" demesi istenir; bu, ileride ispatı zorlaştıran en riskli durumdur.
- İş kazası tanımının bilinmemesi: İşverenin sağladığı servis aracıyla gidiş-geliş veya görevli olarak işyeri dışına gönderilme sırasında olan kazalar da iş kazasıdır (5510 m.13/1).
- Sonradan ortaya çıkan şikâyet: Kazadan birkaç gün sonra artan ağrıyla başka bir hastaneye gidilir ve önceki olay bağlantısı kurulmaz.
Normal Raporu İş Kazasına Çevirme Adımları
- Hastaneye kazanın işte olduğunu bildirin: Raporu düzenleyen hastaneye başvurup olayın iş kazası olduğunu yazılı olarak belirtin ve kayıtlarınızın bir örneğini alın. Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine gelen iş kazalarını en geç on gün içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür (6331 m.14/4). Kaydın hastanece düzeltilip düzeltilemeyeceği somut uygulamaya göre değişebilir; düzeltilmese bile bu başvuru önemli bir delildir.
- İşverene yazılı bildirimde bulunun: İşveren kazayı kolluğa derhâl, SGK'ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13/2). Bildirim talebinizi e-posta, mesaj veya ihtarname gibi tarihi belli bir yolla iletin.
- SGK'ya dilekçe verin: İşveren bildirim yapmazsa bağlı olduğunuz sosyal güvenlik merkezine veya SGK il müdürlüğüne dilekçe verin. Dilekçede kaza tarihi ve saati, yeri, olayın nasıl olduğu, tanıkların adları ve rapor bilgileri açıkça yer almalıdır.
- Kurumun incelemesini takip edin: SGK, olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağına karar vermek için gerektiğinde denetim elemanları veya iş müfettişleri aracılığıyla soruşturma yapabilir (5510 m.13). Uygulamada karar belgelere dayanılarak ilgili servis veya iş kazası tespit komisyonunca verilir.
- Sonuca göre hareket edin: Olay iş kazası kabul edilirse raporlu süreniz iş kazası hükümlerine göre değerlendirilir; hastalık hükümleri nedeniyle ödenmeyen ilk iki gün ve prim şartı nedeniyle ödenmeyen ödenek gündeme gelir. Başvurunuz reddedilir veya 60 gün içinde cevap verilmezse dava yolu açılır.
Rapor süreci ve ilk raporun nasıl alınacağı konusunda iş kazası raporu nasıl alınır yazımıza, ödeneğin hesaplanması için geçici iş göremezlik ödeneği yazımıza bakabilirsiniz.
Başvuruda Hangi Belgeler İşe Yarar?

SGK'nın ve gerekirse mahkemenin cevaplayacağı soru, olayın iş kazası tanımına uyup uymadığıdır. Bu nedenle kazanın zamanını, yerini ve işle bağlantısını gösteren her belge değerlidir.
| Belge | Ne işe yarar? |
| Acil servis kaydı, epikriz, ilk muayene notu | Yaralanmanın türünü ve saatini gösterir |
| İstirahat raporları | Raporlu süreyi ve vaka türünü gösterir |
| Kolluk tutanağı veya işyeri kaza tutanağı | Olayın yerini ve oluş biçimini ortaya koyar |
| Tanık bilgileri | Kazayı gören iş arkadaşlarının beyanı çoğu dosyada belirleyicidir |
| Mesajlar, fotoğraflar, vardiya ve giriş-çıkış kayıtları | O saatte işte olduğunuzu ve işverenin olaydan haberdar olduğunu gösterir |
| e-Devlet hizmet dökümü | Kaza tarihinde sigortalı çalıştığınızı gösterir; menü adları değişebilir |
SGK Kabul Etmezse: İş Kazasının Tespiti Davası
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 4. maddesine göre sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında dava açmadan önce SGK'ya başvurmak zorunludur. Başvuruya 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve Kuruma başvuruda geçen süre zamanaşımı hesabında dikkate alınmaz. Ret kararı veya cevapsız geçen 60 günün ardından iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılabilir.
- Arabuluculuk: İş kazasından kaynaklanan tespit davaları zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (7036 m.3/3).
- Görevli ve yetkili mahkeme: Davaya iş mahkemesi, olmayan yerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar (7036 m.5). Yetkide genel kural davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesidir (7036 m.6).
- Taraflar: Dava SGK'ya karşı açılır; uygulamada işveren de davaya dahil edilir, çünkü sonuç işvereni doğrudan etkiler.
- İspat: Tanık beyanları, hastane kayıtları, işyeri kayıtları ve gerekirse keşif ile olayın iş kazası olup olmadığı araştırılır. Yargılama basit usulle yürür (7036 m.7).
Çevirmenin Sonuçları ve Dikkat Edilecek Riskler
Olayın iş kazası olarak kabul edilmesi yalnızca rapor parasını değiştirmez. Kalıcı bir kayıp varsa sürekli iş göremezlik geliri yolu açılır; işverenin kusuru veya İSG mevzuatına aykırılığı varsa maddi ve manevi tazminat istenebilir. İşveren süresinde bildirim yapmamışsa SGK, bildirime kadar ödenen ödeneği işverenden tahsil eder (5510 m.21/2) ve işverene 2026'da 44.443 TL'den başlayan idari para cezası uygulanabilir (6331 m.26).
- Gerçeğe aykırı beyan: Soruşturmada bildirilen hususların gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa yersiz ödemeler gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan geri alınır (5510 m.13). Bu nedenle yalnızca gerçekten işte veya iş nedeniyle olan olaylar için başvurun.
- Bekletme riski: Kanunun 13. maddesindeki bildirim süreleri işveren için öngörülmüştür; ancak geciktikçe tanık bulmak ve olayı ispat etmek zorlaşır. Ödenek talepleri de hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşer (5510 m.97).
- Ceza boyutu: Yaralanma işverenin taksiriyle olmuşsa taksirle yaralama suçu gündeme gelebilir; bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi fiil ile faili öğrenmeden itibaren 6 aydır (TCK m.73).
- Baskı ve ibraname: Kazayı hastalık gibi göstermeyi öneren veya karşılığında ödeme teklif eden yazılı metinleri imzalamadan önce hukuki sonuçlarını değerlendirin.
Sık Sorulan Sorular
Normal raporu iş kazasına çevirme için işverenin onayı gerekir mi?
Hayır. İşverenin bildirimi süreci hızlandırır, ancak işveren bildirmezse siz de SGK'ya yazılı başvuru yapabilirsiniz. Kurum olayı inceleyerek karar verir; işverenin itirazı tek başına sonucu belirlemez.
Hastane raporu iş kazası olarak düzeltmezse ne yapmalıyım?
Hastane başvurunuzun örneğini saklayın ve SGK'ya dilekçeyle başvurun. Olayın iş kazası olup olmadığına hekim değil, SGK ve uyuşmazlık hâlinde iş mahkemesi karar verir.
Rapor iş kazası raporuna dönerse rapor parası artar mı?
Ödenek oranları aynıdır; ayakta tedavide 2/3, yatarak tedavide 1/2 ödenir. Fark çoğunlukla hastalıkta ödenmeyen ilk iki günün ve prim şartı nedeniyle hiç ödenmeyen ödeneğin ödenmesinde ortaya çıkar.
SGK'ya başvurdum, cevap gelmedi; ne kadar beklemeliyim?
7036 sayılı Kanun'un 4. maddesine göre başvurunuza 60 gün içinde cevap verilmezse talebiniz reddedilmiş sayılır. Bu sürenin sonunda iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açabilirsiniz.
İş kazası tespit davasında arabulucuya gitmek gerekir mi?
Gerekmez. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır (7036 m.3/3).
Kazadan aylar sonra başvuru yapılabilir mi?
Yapılabilir, ancak gecikme ispatı zorlaştırır. İlk muayene kaydı, tanıklar ve yazışmalar olayın işle bağlantısını göstermeye yetiyorsa SGK incelemesi veya tespit davası sonuç verebilir; somut olayda sonuç farklılaşabilir.
Özet
- Normal raporu iş kazasına çevirme, olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilmesiyle olur (5510 m.13).
- İş kazasında prim şartı aranmaz ve ödenek raporun ilk gününden başlar; hastalıkta ödenek üçüncü günden başlar (5510 m.18).
- İşveren SGK'ya üç iş günü, hastane on gün içinde bildirim yapmakla yükümlüdür (5510 m.13, 6331 m.14).
- İşveren bildirmezse sigortalı SGK'ya dilekçeyle başvurabilir; Kurum gerekirse soruşturma yapar.
- SGK 60 gün içinde cevap vermez veya reddederse iş mahkemesinde tespit davası açılır (7036 m.4).
- Tespit davası zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (7036 m.3/3).
Raporun iş kazası olarak kabul edilip edilmeyeceği, kazanın nasıl belgelendiğine ve tanıkların ne söylediğine göre değiştiğinden her olayın kendi kayıtlarıyla değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, iş kazası tespiti, SGK başvuruları ve iş kazası tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar
İlgili yazılar
- İş Kazası Raporu Sonradan Alınır mı? Geç Başvurunun Sonuçları
- İş Kazası Heyet Raporu (Sağlık Kurulu Raporu) Nasıl Alınır, Kaç Günde Çıkar?
- İş Kazasında SGK Ne Kadar Öder? SGK Ödenekleri ve İşverenden Alınacak Tazminat
- İş Kazasında Manevi Tazminat Ne Kadar Olur? Yargıtay'ın Dikkate Aldığı Ölçütler
- İş Kazası Tazminatı Ne Kadar? Maluliyet Oranlarına Göre Örnek Tutarlar

