Son güncelleme: 15 Kasım 2026
İş kazası şikâyet süresi sorusunun kısa cevabı şudur: İş kazasında yaralanma, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 89. maddesindeki taksirle yaralama suçunu oluşturur ve bu suç kural olarak şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73). Ölümlü iş kazalarında ise şikâyet aranmaz; savcılık soruşturmayı kendiliğinden (re'sen) yürütür.
Önemli istisna şudur: Yaralanma basit düzeyi aşıyorsa (kemik kırığı, organ işlevinde sürekli zayıflama, birden fazla kişinin yaralanması gibi) ve suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet şartı aranmaz. Hangi kazanın hangi gruba girdiği çoğu zaman soruşturma ilerledikçe netleştiğinden en güvenli yol, altı aylık sürenin sonunu beklemeden şikâyet hakkını kullanmaktır. Bu yazıda şikâyetin gerektiği hâller, sürenin başlangıcı, şikâyetin nereye ve nasıl yapılacağı, savcılık soruşturmasının işleyişi, uzlaştırma ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz anlatılmaktadır.
İş Kazasında Hangi Durumlarda Şikâyet Gerekir?
Ceza hukukunda taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle sonucun öngörülmeden gerçekleşmesidir. Bilinçli taksirde ise kişi sonucu öngördüğü hâlde bunun gerçekleşmesini istemez. İş kazalarında şikâyet şartı, kazanın sonucuna ve taksirin türüne göre değişir:
| Kazanın sonucu | Şikâyet gerekir mi? | Kanundaki ceza |
| Basit yaralanma (TCK m.89/1) | Evet, bilinçli taksir olsa bile | 4 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Kemik kırığı, organ işlevinde sürekli zayıflama gibi ağır sonuçlar (m.89/2-3) | Evet; bilinçli taksir varsa aranmaz | Ceza yarı oranında veya bir kat artırılır |
| Birden fazla kişinin yaralanması (m.89/4) | Evet; bilinçli taksir varsa aranmaz | 9 ay-5 yıl hapis |
| Ölüm (TCK m.85) | Hayır, re'sen soruşturulur | 2-6 yıl; birden fazla ölümde veya ölümle birlikte yaralanmada 2-15 yıl hapis |
Bilinçli taksir hâlinde ceza ayrıca üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3). Taksirle yaralamanın cezaları 25.12.2025'te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla artırılmıştır; bu tarihten önceki kazalarda lehe kanun karşılaştırması yapılır.
İş Kazası Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar?
TCK m.73'e göre şikâyete bağlı suçlarda yetkili kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. İş kazalarında fail şirketin kendisi değildir: Türk hukukunda ceza sorumluluğu şahsidir ve tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz (TCK m.20). Soruşturma; işveren gerçek kişiyse kendisi, şirket yetkilileri, işveren vekilleri, ustabaşı, şantiye şefi veya iş güvenliği uzmanı gibi kusuru ileri sürülen kişiler hakkında yürütülür.
- Kaza günü çoğu zaman başlangıçtır: Çalışan kazayı ve sorumlu amirini genellikle kaza günü öğrenir. Sorumlu kişinin sonradan ortaya çıktığı savunması tartışmalı olabileceğinden süreyi kaza tarihinden saymak en güvenli yoldur.
- Tedavinin sürmesi süreyi uzatmaz: Ameliyat, istirahat raporu veya maluliyet tespiti sürecinin devam etmesi altı aylık süreyi kural olarak uzatmaz.
- Süre kaçarsa tazminat hakkı bitmez: Şikâyete bağlı hâlde ceza soruşturması yapılamaz; ancak işverene karşı tazminat davası ayrı bir yoldur ve sözleşmeye dayalı tazminat talebi kural olarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146, m.417).
Şikâyet Nereye ve Nasıl Yapılır?
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 158. maddesine göre şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına (polis, jandarma) yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye verilen şikâyetler de savcılığa gönderilir. Şikâyet yazılı dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.
- İfadede açık beyan: Hastanede veya karakolda alınan ifadede şikâyetçi olduğunuzu açıkça söyleyin ve tutanağa doğru geçtiğini kontrol edin. Aceleyle "şikâyetçi değilim" demeden önce durumunuzu değerlendirin.
- Yazılı dilekçe: Kimlik bilgileriniz, kaza tarihi ve yeri, olayın kısa anlatımı, biliniyorsa sorumlu kişilerin adları ve şikâyetçi olduğunuz açıkça yazılmalıdır.
- Deliller: Hastane ve adli muayene raporları, olay yeri fotoğrafları, tanıkların adları eklenmeli; kamera kayıtlarının silinmeden korunması ayrıca istenmelidir.
- Takip: Soruşturma numarasını not edin; dosyanızı e-Devlet ve UYAP Vatandaş Portal üzerinden izleyebilirsiniz (menü adları değişebilir).
Kazadan sonra izlenecek genel adımlar için iş kazası sonrası yapılması gerekenler yazımıza da bakabilirsiniz.
Savcılık Soruşturması Nasıl İlerler?
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesi işverene kazayı o yer kolluğuna derhal bildirme yükümlülüğü getirdiğinden iş kazalarında soruşturma çoğu zaman bu bildirimle başlar. Kolluk ifadeniz sırasında şikâyetçi olup olmadığınızı sorar. Uygulamada sık görülen aşamalar şunlardır:
- Olay yeri incelemesi ve ifadeler: Olay yeri incelenir; kazazedenin, tanıkların ve şüphelilerin ifadeleri alınır.
- Adli rapor: Yaralanmanın niteliği ve kalıcı etkisi adli raporla belirlenir. Bu rapor, olayın TCK m.89'un hangi fıkrasına girdiğini ve dolayısıyla şikâyet şartını doğrudan etkiler.
- Kusur bilirkişisi: İş sağlığı ve güvenliği alanındaki bilirkişi; risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım ve makine güvenliği gibi konuları inceleyerek kusur dağılımını raporlar. Rapora süresi içinde itiraz edilebilir.
- Uzlaştırma ve karar: Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırma denenir; sonuç alınamazsa savcılık iddianame düzenler veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.
Uzlaştırma ve Şikâyetten Vazgeçmenin Sonuçları
Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b); taksirle öldürme ise kapsam dışıdır. Birden fazla kişinin zarar gördüğü kazalarda uzlaştırmanın sonuç vermesi için tüm mağdurların kabulü gerekir. Uzlaşma sağlanır ve kararlaştırılan edim yerine getirilirse kural olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Anayasa Mahkemesi, uzlaşma hâlinde tazminat davası açılamayacağını öngören ibareyi 2023'te iptal etmişti (E.2023/43, K.2023/141); ancak hüküm 7531 sayılı Kanunla 2024'te yeniden düzenlendi. Güncel CMK m.253/19'a göre uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa bundan feragat edilmiş sayılır. Bu kuralın şüpheli olmayan işverene karşı taleplere etkisi somut olaya göre değerlendirilmelidir; tedavi ve maluliyet durumu netleşmeden uzlaşma metni imzalanmamalıdır. Şikâyetten vazgeçme de kural olarak davayı düşürür (TCK m.73/4); bu nedenle vazgeçme beyanı ve imzalanacak metin önceden dikkatle incelenmelidir.
Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz ve Önemli Süreler
Savcılık şikâyet süresinin geçtiğine, yeterli delil bulunmadığına veya suçun oluşmadığına kanaat getirirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173). Bu süre, 7499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için "on beş gün" yerine "iki hafta" olarak düzenlenmiştir. Fiilin suç oluşturmadığı araştırma gerektirmeden anlaşıldığında verilen soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karara da aynı usulle itiraz edilir (CMK m.158/6).
| İşlem | Süre | Dayanak |
| Taksirle yaralamada şikâyet | Fiil ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay | TCK m.73 |
| Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | CMK m.173 |
| Dava zamanaşımı: taksirle yaralama | 8 yıl | TCK m.66 |
| Dava zamanaşımı: taksirle öldürme | 15 yıl | TCK m.66 |
| İşverene karşı sözleşmeye dayalı tazminat | 10 yıl | TBK m.146, m.417 |
Ceza dosyasındaki kusur raporu ve tanık ifadeleri tazminat davasında önemli delil olur; ancak hukuk hâkimi kusurun değerlendirilmesinde ceza hâkiminin kararıyla ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74). İş kazası tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa da tabi değildir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3).
Sık Sorulan Sorular
İş kazası şikâyet süresi kaçırılırsa ne olur?
Olay şikâyete bağlı bir taksirle yaralamaysa altı ay geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine soruşturma yapılamaz. Bu durum işverene karşı açılacak tazminat davasını engellemez; tazminat talebi kendi zamanaşımı süresine tabidir.
Ölümlü iş kazasında şikâyet süresi var mı?
Hayır. Taksirle öldürme şikâyete bağlı değildir ve savcılık soruşturmayı re'sen yürütür. Dava zamanaşımı 15 yıldır; yine de ölenin yakınlarının ifade vermesi ve delil sunması sürecin sağlıklı ilerlemesine yardımcı olur.
Hastanede "şikâyetçi değilim" dedim, sonradan şikâyet edebilir miyim?
Bu beyanın şikâyetten vazgeçme mi, yoksa henüz şikâyet hakkının kullanılmaması mı sayılacağı beyanın içeriğine ve tutanağa nasıl geçtiğine göre değerlendirilir. Altı aylık süre dolmadan ifade tutanağının bir avukatla incelenmesi önerilir.
Şikâyet ettikten sonra işverenle anlaşırsam ceza dosyası kapanır mı?
Taksirle yaralamada uzlaşma sağlanması veya şikâyetten vazgeçilmesi kural olarak ceza dosyasını sona erdirir. Uzlaşma ayrıca, sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı suç nedeniyle tazminat davası açılmasını da engelleyebilir (CMK m.253/19). Taksirle öldürmede ise anlaşma ceza soruşturmasını durdurmaz; yalnızca tazminat yönünden sonuç doğurabilir.
Şikâyet için avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır. Şikâyet savcılığa veya kolluğa sözlü ya da yazılı olarak doğrudan yapılabilir (CMK m.158). Ancak bilirkişi raporuna itiraz, uzlaştırma ve tazminat süreçleri birlikte yürüdüğünden hukuki destek almak hak kaybı riskini azaltır.
Savcılık soruşturması ne kadar sürer?
Kanunda iş kazası soruşturmaları için belirli bir süre öngörülmemiştir. Süre; adli rapor, bilirkişi incelemesi ve uzlaştırma aşamasına göre dosyadan dosyaya değişir.
Özet
- İş kazasında taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; ağır sonuç ve bilinçli taksir birlikteyse şikâyet aranmaz (TCK m.89/5).
- Şikâyet, fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73).
- Ölümlü iş kazası re'sen soruşturulur ve uzlaştırma kapsamı dışındadır (TCK m.85, CMK m.253).
- Şikâyet savcılığa veya kolluğa sözlü ya da yazılı yapılabilir (CMK m.158).
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir (CMK m.173).
- Ceza dosyasının sonucu tazminat davasında kusur değerlendirmesi bakımından hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).
Şikâyet şartı, sürenin başlangıcı ve uzlaşma metninin içeriği her kazada farklı değerlendirildiğinden süre dolmadan somut bir inceleme yapılması önemlidir. Dural Hukuk, iş kazası nedeniyle yürütülen ceza soruşturmaları, şikâyet ve itiraz süreçleri ile iş kazası tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Ceza Hukuku
İlgili yazılar
- İş Kazası Ceza Davası: Taksirle Yaralama ve Öldürmede Süreç Nasıl İşler?
- İş Kazası İbranamesi Geçerli mi? İşverenle Anlaşmadan Önce Bilinmesi Gerekenler
- İş Kazası Davası Hangi Mahkemede Açılır? Görevli ve Yetkili Mahkeme
- İş Kazası Tazminatından Vergi Kesilir mi? Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve Diğer Kesintiler
- İş Kazası Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu? İşçilik Alacaklarıyla Birlikte Açılan Davalar

