Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Ölümlü iş kazasında işverenin sorumluluğu sorusunun kısa cevabı şudur: İşveren, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almadığı ölçüde ölen çalışanın yakınlarına destekten yoksun kalma, cenaze gideri ve manevi tazminat öder; kaza İSG mevzuatına aykırılıktan doğmuşsa SGK'nın bağladığı ölüm gelirini rücu yoluyla karşılar. Kusuru bulunan gerçek kişiler taksirle öldürme suçundan yargılanır; işyerine ise idari para cezası ve işin durdurulması gibi yaptırımlar uygulanabilir.
Bu sorumlulukların her biri farklı bir kanuna, farklı bir mercie ve farklı sürelere bağlıdır; birinde verilen karar diğerini her zaman bağlamaz. Sorumluluğun kapsamı kusur oranına, kaçınılmazlık payına, çalışanın kendi kusuruna ve kazanın 31.07.2026'dan önce mi sonra mı olduğuna göre değişir. Bu yazıda ölümlü iş kazasında işverenin hukuki, cezai ve idari sorumluluğu, SGK rücuu ve sorumluluğun kapsamını etkileyen etkenler anlatılmaktadır.
Ölümlü İş Kazasında İşverenin Sorumluluğu Hangi Alanlarda Doğar?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesine göre işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; dışarıdan iş güvenliği hizmeti alınması bu sorumluluğu kaldırmaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 417. maddesi de işverene iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her türlü önlemi alma ve araç-gereci noksansız bulundurma borcu yükler. Bu yükümlülüğün ihlaliyle bir çalışan hayatını kaybettiğinde dört ayrı sorumluluk alanı ortaya çıkar:
| Sorumluluk alanı | Dayanak | Sonuç |
| Hukuki (tazminat) | TBK m.417/3, m.53, m.56 | Ölenin yakınlarına maddi ve manevi tazminat |
| SGK rücuu | 5510 sayılı Kanun m.21/1 | SGK'nın ödediği ve bağladığı gelirlerin işverenden istenmesi |
| Cezai | TCK m.85 | Kusuru bulunan gerçek kişiler hakkında taksirle öldürme soruşturması |
| İdari | 6331 m.25-26, 5510 m.21/2 | İdari para cezaları, işin durdurulması, ödenek tahsili |
İşverenin iş kazalarındaki genel sorumluluk çerçevesini işverenin iş kazasından sorumluluğunun sınırları yazımızda ayrıca anlattık. Aşağıda ölümlü kazaya özgü sonuçlar ele alınmaktadır.
Hukuki Sorumluluk: Ölen Çalışanın Yakınlarına Tazminat
TBK m.417/3'e göre işverenin kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümünden doğan zararların tazmini, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. Ölüm hâlinde istenebilecek başlıca kalemler şunlardır:
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve somut olayda destek ilişkisi kanıtlanan diğer yakınların kaybıdır (TBK m.53). Bilirkişi; ölenin gelirini, yaşını, destek paylarını ve kusur oranını dikkate alır; uygulamada TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınır.
- Cenaze giderleri: Defin ve cenaze için yapılan makul giderler istenebilir (TBK m.53).
- Tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı: Ölüm kazadan hemen sonra gerçekleşmemişse bu dönemdeki giderler ve kayıplar da talep edilebilir (TBK m.53).
- Manevi tazminat: Hâkim, ölüm hâlinde ölenin yakınlarına uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir (TBK m.56).
TBK m.55'e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilemez; SGK'nın bağladığı ölüm gelirinin hesapta nasıl dikkate alınacağı bilirkişi raporunda ayrıca gösterilir. 31.07.2026'dan sonra meydana gelen kazalarda, 7589 sayılı Kanunla TBK m.55'e eklenen hüküm gereği destekten yoksun kalma tazminatının ölenin kazancının bilinmediği döneme ait kısmına karar tarihinden itibaren faiz işletilir. Ayrıntıları TBK m.55'teki yeni faiz kuralı ve destekten yoksun kalma yazımızda bulabilirsiniz. Kanuni faiz 31.07.2026'dan itibaren yıllık %31'dir.
Bu davalar uygulamada iş mahkemesinde görülür ve zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/3). İş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (m.6/3). Yakınlara yapılacak ödemelerde dikkat: TBK m.420'ye göre ibra kuralları destekten yoksun kalanların talepleri dahil hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına uygulanır; şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür.
SGK'nın Ödemeleri ve İşverene Rücu
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 20. maddesine göre iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, aylık kazancının %70'i esas alınarak ölüm geliri bağlanır; ayrıca cenaze ödeneği verilir (2026'da 6.398 TL). SGK bu ödemeleri işverenin kusurundan bağımsız olarak yapar.
Kaza işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareketi sonucu olmuşsa SGK, yaptığı ve yapacağı ödemeleri ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerini işverene rücu eder (m.21/1). Rücu tutarı, hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarla sınırlıdır ve işverenin sorumluluğu belirlenirken kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. SGK'nın rücu davası 10 yıllık zamanaşımına tabidir (m.93). Çalışan için işe giriş bildirgesi verilmemişse SGK, masraflarını ve gelirin ilk peşin sermaye değerini kusur şartı aranmaksızın işverene ödettirir (m.23).
Cezai Sorumluluk: Taksirle Öldürme Soruşturması

Ölümlü iş kazası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 85. maddesindeki taksirle öldürme suçu kapsamında re'sen soruşturulur; yakınların şikâyeti gerekmez. Ceza sorumluluğu şahsidir ve tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz (TCK m.20). Bu nedenle soruşturma şirket hakkında değil; işveren gerçek kişiyse kendisi, şirket yöneticileri, işveren vekilleri, şantiye şefi, ustabaşı, iş güvenliği uzmanı veya alt işveren yetkilisi gibi kusuru ileri sürülen kişiler hakkında yürütülür.
- Ceza aralığı: 2 yıldan 6 yıla kadar hapis; birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma hâlinde 2 yıldan 15 yıla kadar hapis (TCK m.85).
- Bilinçli taksir: Fail sonucu öngördüğü hâlde istememişse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK m.22/3).
- Uzlaştırma yoktur: Taksirle öldürme uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK m.253); yakınlarla tazminat konusunda anlaşılması ceza soruşturmasını sona erdirmez.
- Zamanaşımı: Dava zamanaşımı 15 yıldır (TCK m.66).
Soruşturmada iş sağlığı ve güvenliği bilirkişisinin kusur raporu belirleyici olur. Ancak hukuk hâkimi, kusurun değerlendirilmesinde ceza hâkiminin kararıyla ve beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74); tazminat davasında ayrıca kusur incelemesi yapılır.
İdari Sorumluluk: Bildirim, İSG Cezaları ve İşin Durdurulması
İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir (5510 m.13, 6331 m.14). Ölümlü kazalarda yapılan iş müfettişi incelemesinde tespit edilen eksiklikler ayrıca idari para cezasına konu olabilir. 2026'da uygulanan başlıca tutarlar şunlardır:
| İhlal | 2026 temel tutar | En yüksek tutar |
| İş kazasını süresinde bildirmemek (6331 m.26/1-e) | 44.443 TL | 133.329 TL |
| Tedbir almamak veya izleme-denetim yapmamak (m.4/1-a, b; her biri) | 44.443 TL | 133.329 TL |
| Risk değerlendirmesi yapmamak (m.10/1) | 66.725 TL; devamında her ay 100.119 TL | 200.175 TL; devamında her ay 300.357 TL |
| İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmemek (kişi başı, her ay) | 111.263 TL | 333.789 TL |
Temel tutar az tehlikeli sınıftaki ve 10'dan az çalışanı olan işyerine aittir; tehlike sınıfı ve çalışan sayısı arttıkça tutar artırılır (6331 m.26/3). Hayati tehlike tespit edilen işyerinde iş durdurulabilir; işveren bu karara, uygulanmasından itibaren altı iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir (m.25). İşin durdurulmasına sebep olan fiil için ayrıca idari para cezası uygulanmaz (m.26/4). Ölümle sonuçlanan kazada ihmali tespit edilen iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekiminin yetki belgesi de askıya alınır (m.8/4). Ölüm kazadan bir süre sonra gerçekleşmiş ve kaza süresinde bildirilmemişse, bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir (5510 m.21/2).
Sorumluluğun Kapsamını Etkileyen Etkenler
- Kusur dağılımı: Bilirkişi; işveren, çalışan ve varsa üçüncü kişiler arasında kusur oranlarını belirler. Tazminat ve rücu tutarı bu orana göre şekillenir.
- Kaçınılmazlık: Bütün önlemler alınsa da önlenemeyecek kısım, SGK rücuunda kanun gereği dikkate alınır (5510 m.21/1); uygulamada tazminat hesabında da ayrıca değerlendirilir.
- Çalışanın kendi kusuru: Zarar gören zararın doğmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı azaltabilir veya tamamen kaldırabilir (TBK m.52).
- Alt işveren ve birden fazla sorumlu: Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (İş Kanunu m.2/6); birden çok kişi aynı zarardan sorumluysa müteselsil sorumluluk uygulanır (TBK m.61).
- Sigorta: İşveren mali sorumluluk sigortası, poliçe limitine kadar tazminatı ve SGK rücuunu karşılayabilir; ancak manevi tazminat aksine sözleşme yoksa teminat dışıdır. Olay on gün içinde sigortacıya bildirilmelidir (6102 sayılı TTK m.1475).
- Zamanaşımı: Yakınların işverene karşı kendi talepleri bakımından zamanaşımı süresi tartışmalıdır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 03.07.2025 tarihli, 2025/242 E., 2025/11284 K. sayılı kararında ölüm nedeniyle açılan davada sürenin kural olarak ölüm tarihinden itibaren 10 yıl olduğu belirtilmiş, uzamış ceza zamanaşımının (taksirle öldürmede 15 yıl) tüzel kişi davalılara uygulanamayacağı kabul edilmiştir. Öte yandan yakınlar iş sözleşmesinin tarafı olmadığından haksız fiil zamanaşımı (öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; TBK m.72) da tartışılır. Süre kaçırmamak için en kısa süre esas alınmalı, olaydan sonraki iki yıl içinde harekete geçilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Ölümlü iş kazasında işverenin sorumluluğu kusuru yoksa da doğar mı?
Kazanın tamamen kaçınılmaz olduğu veya çalışanın ya da üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklandığı ispatlanırsa işverenin tazminat sorumluluğu azalabilir veya ortadan kalkabilir. SGK'nın rücu edebilmesi için de kast veya İSG mevzuatına aykırılık gerekir. İSG yükümlülüklerinin kapsamı geniş olduğundan bu değerlendirme bilirkişi raporuyla somut olaya göre yapılır.
Ölen işçinin yakınları hangi tazminatları isteyebilir?
Yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze giderleri ve manevi tazminat isteyebilir (TBK m.53, m.56). Bunlardan ayrı olarak hak sahiplerine SGK tarafından ölüm geliri bağlanır ve cenaze ödeneği verilir.
Ölümlü iş kazası davasında arabuluculuğa başvurmak zorunlu mu?
Hayır. İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları ile SGK'nın rücu davaları dava şartı arabuluculuk kapsamı dışındadır (7036 m.3/3). Taraflar isterse ihtiyari olarak arabulucuya başvurabilir.
Şirket sahibi ölümlü iş kazası nedeniyle hapis cezası alır mı?
Tüzel kişilere ceza verilmez; ceza sorumluluğu şahsidir (TCK m.20). Şirket ortağı veya yöneticisi olmak tek başına yeterli değildir; kişinin kazaya yol açan önlem eksikliğinde kendi kusurunun bulunması gerekir. Kusuru tespit edilen yönetici, işveren vekili veya diğer sorumlular taksirle öldürmeden yargılanabilir.
Yakınlarla anlaşma yapılırsa ceza davası düşer mi?
Hayır. Taksirle öldürme şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz; tazminat anlaşması ceza soruşturmasını sona erdirmez. Anlaşmanın tazminat yönünden geçerliliği ise TBK m.420'deki ibra şartlarına göre değerlendirilir.
SGK ölümlü iş kazasında ne öder?
SGK hak sahiplerine aylık kazancın %70'i esas alınarak ölüm geliri bağlar ve cenaze ödeneği verir; 2026'da cenaze ödeneği 6.398 TL'dir. Kaza İSG mevzuatına aykırılıktan doğmuşsa bu ödemeleri işverene rücu eder.
Özet
- İşveren, İSG önlemlerini almadığı ölçüde yakınlara destekten yoksun kalma, cenaze gideri ve manevi tazminat öder (TBK m.417, m.53, m.56).
- SGK, ölüm gelirini ve cenaze ödeneğini öder; kast veya İSG aykırılığında işverene rücu eder (5510 m.20, m.21).
- Taksirle öldürme re'sen soruşturulur, uzlaştırmaya tabi değildir ve 2-6 yıl (birden fazla ölümde 2-15 yıl) hapis öngörür (TCK m.85).
- Ceza sorumluluğu şahsidir; soruşturma kusuru ileri sürülen gerçek kişiler hakkında yürütülür (TCK m.20).
- Bildirmeme cezası 2026'da 44.443-133.329 TL'dir; işin durdurulmasına altı iş günü içinde itiraz edilir (6331 m.25, m.26).
- Tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi değildir; kaza yeri ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (7036 m.3/3, m.6/3).
Ölümlü iş kazalarında hukuki, cezai ve idari süreçler aynı anda ve farklı mercilerde yürüdüğünden kusur raporu, bildirimler ve süreler ilk günden itibaren somut olarak değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, ölümlü iş kazası sonrası tazminat ve rücu davaları, ceza soruşturmaları ve iş sağlığı ve güvenliği idari yaptırımları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Ceza Hukuku
İlgili yazılar
- Stajyer İş Kazası Geçirirse Ne Olur? Stajyer ve Çırağın Sigorta ve Tazminat Hakları
- Taşeron İşçi İş Kazası Geçirirse Asıl İşveren de Sorumlu mu?
- İş Kazası Ceza Davası: Taksirle Yaralama ve Öldürmede Süreç Nasıl İşler?
- İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi İş Kazasından Sorumlu mu?
- Risk Değerlendirmesi Yapılmayan İşyerinde Kaza: İşverenin Sorumluluğu

