Son güncelleme: 15 Kasım 2026
Trafik kazası çocuk tazminatı sorusunun kısa cevabı şudur: Trafik kazasında yaralanan çocuğun maddi ve manevi tazminat davası çocuğun kendi adına açılır; dava ve sigorta başvurusunda çocuğu, velayet hakkına sahip anne ve baba yasal temsilci olarak temsil eder. Anne ve babanın kendi manevi tazminat talepleri ise çocuğun talebinden ayrıdır ve kendi adlarına ileri sürülür.
Kazaya karışan aracı anne veya babadan biri kullanıyorsa ya da kusurlu taraflardan biri veli ise durum değişir: Çocuğun menfaati ile velinin menfaati çatışabileceği için çocuğa temsil kayyımı atanması gerekebilir. Bu yazıda davanın kimin adına açılacağı, velinin temsil yetkisi ve sınırları, çocuğun gelecekteki kazanç kaybının nasıl hesaplandığı, anne ve babanın manevi tazminat hakkı ve çocuğa ödenen tazminatın nasıl korunacağı anlatılmaktadır.
Trafik Kazası Çocuk Tazminatı Davası Kimin Adına Açılır?
Yaralanan kişi çocuk olduğunda tazminat hakkı da çocuğa aittir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 342. maddesine göre ana ve baba, velayetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidir. Bu nedenle dava dilekçesinde davacı olarak çocuk gösterilir ve çocuğun velisi tarafından temsil edildiği belirtilir. Boşanma gibi nedenlerle velayet yalnızca bir ebeveyne bırakılmışsa çocuğu velayet sahibi ebeveyn temsil eder. Çocuk dava sürerken 18 yaşını doldurursa davayı kendisi veya kendi vekili aracılığıyla sürdürür.
Aynı kazadan doğan talepler çoğunlukla tek dosyada birlikte ileri sürülür; ancak her talebin sahibi ve muhatabı farklı olabilir:
| Talep | Kimin adına? | Kime yöneltilir? |
| Sürekli maluliyet (çalışma gücü kaybı) tazminatı | Çocuk | Sürücü, işleten ve trafik sigortacısı (poliçe limiti içinde) |
| Geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri | Çocuk | Sürücü, işleten ve trafik sigortacısı |
| Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) karşılamadığı belgeli tedavi giderleri | Çocuk | Sürücü, işleten ve trafik sigortacısı |
| Çocuğun manevi tazminatı | Çocuk | Sürücü ve işleten (trafik sigortasından istenemez) |
| Anne ve babanın manevi tazminatı | Anne ve baba, ayrı ayrı | Sürücü ve işleten |
Tedavi giderlerinin büyük bölümünü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 98. maddesi gereği SGK karşılar; SGK'nın karşılamadığı belgeli giderler ve paramedikal giderler için sürücü, işleten ve trafik sigortacısının sorumluluğu devam eder. 2026'da meydana gelen otomobil kazalarında trafik sigortasının sakatlık ve ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL'dir. Bu tutarı aşan zarar ile manevi tazminat, kusurlu sürücü ve aracın işleteninden istenir (KTK m.92/f).
Sürücü Anne veya Baba İse: Menfaat Çatışması ve Temsil Kayyımı
Çocuk, anne veya babasının kullandığı araçta yaralanmış olabilir. Bu durumda veli hem çocuğu temsil eden kişi hem de kusurlu sürücü veya aracın işleteni konumundadır. TMK m.426'nın ikinci bendine göre bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün menfaati çatışıyorsa vesayet makamı, ilgilinin isteği üzerine veya kendiliğinden temsil kayyımı atar. Uygulamada bu amaçla sulh hukuk mahkemesine başvurulur; çocuk adına sigorta başvurusu ve dava kayyım aracılığıyla yürütülür. Bu çatışmanın dava açılmadan önce fark edilmesi, sonradan taraf yapısının yeniden kurulması zorunluluğunu önler.
Ailenin kendi aracında yaralanan çocuğun trafik sigortasından tazminat alıp alamayacağı da sık sorulur. KTK m.92'nin (b) bendi, işletenin eşine, üstsoy ve altsoyuna, evlatlığına ve birlikte yaşadığı kardeşlerine ait mallara gelen zararları teminat dışında bırakır; bu istisna mallara ilişkindir. Çocuğun bedensel zararı bu bentte sayılmadığından, kusur durumuna göre aracın trafik sigortasına başvurulabilir. Sonuç kusur raporuna ve somut olaya göre farklılaşabilir.
Zamanaşımı bakımından da bir ayrıntı vardır: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 153. maddesine göre çocukların ana ve babalarından olan alacakları için velayet süresince zamanaşımı işlemez. Bu kural yalnızca anne ve babaya karşı alacaklar içindir; sigorta şirketine ve diğer sorumlulara karşı sürelerin ayrıca takip edilmesi gerekir.
Çocuğun Gelecekteki Kazanç Kaybı Nasıl Hesaplanır?
TBK m.54, bedensel zararlar arasında tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları sayar. Çocuğun kaza tarihinde bir geliri olmadığı için zarar, ileride çalışma hayatına katılacağı varsayımıyla ve uygulamada "efor kaybı" denilen ölçütle hesaplanır: Kalıcı sakatlık nedeniyle çocuk, aynı işi yapmak için ileride daha fazla güç harcayacaktır.
Yargıtay, kaza tarihinde 3 yaşında olan ve araçta yolcu olarak yaralanan bir çocuk için, çalışmaya başlayacağı kabul edilen 18 yaşına kadar olan dönemin ve 18 yaşından sonraki aktif dönemin asgari ücret üzerinden hesaplanmasını istemiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2021/8872 E., 2022/1907 K., 09.02.2022). Hesabın genel çerçevesi şöyledir:
- Maluliyet oranı: 18 yaşını doldurmamış kişilerde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) uygulanır. Yargıtay, maluliyetin Adli Tıp Kurumunun ilgili ihtisas dairesi veya üniversitelerin adli tıp anabilim dalınca belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
- Gelir: Geliri olmayan çocukta uygulamada net asgari ücret esas alınır; 2026 yılı için net asgari ücret aylık 28.075,50 TL'dir. Daha yüksek bir gelir varsayımı ileri sürülecekse bunun somut verilerle desteklenmesi gerekir.
- Dönemler: Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında aktif çalışma dönemi 60 yaşında sona erer; sonrası bakiye ömrün sonuna kadar pasif dönem olarak hesaba katılır.
- Bakiye ömür ve yöntem: Kalan yaşam süresi TRH-2010 yaşam tablosundan, kaza tarihindeki yaşa göre belirlenir; gelecekteki dönem progresif rant yöntemiyle hesaplanır. Sigorta şirketlerinin savunmalarında geçen %1,8 teknik faiz Yargıtay'ca uygulanmamaktadır.
Çocuğun gelişimi sürdüğü için tedavi tamamlanmadan alınan bir rapor kalıcı durumu tam yansıtmayabilir. Bu nedenle raporun zamanlaması ve hangi yönetmeliğe göre düzenlendiği dava öncesinde kontrol edilmelidir. Hesap yönteminin ayrıntıları için trafik kazası tazminat hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Anne ve Babanın Manevi Tazminat Hakkı
Çocuğun yaralanması anne ve babayı da derinden etkiler. TBK m.56'nın ikinci fıkrasına göre ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. Buradaki ölçüt bedensel zararın ağır olmasıdır: Kalıcı sakatlık, uzun süreli yoğun bakım veya hayatı değiştiren yaralanmalarda anne ve babanın talebi gündeme gelirken, kısa sürede iyileşen hafif yaralanmalarda yakınların talebi çoğunlukla karşılık bulmaz.
Manevi tazminat trafik sigortasından istenemez (KTK m.92/f); bu talepler kusurlu sürücüye ve aracın işletenine yöneltilir. Çocuğun kendi manevi tazminatı ile anne ve babanın manevi tazminatı ayrı taleplerdir ve her biri için ayrı miktar belirlenir. Yakınların hakkının koşulları yaralının ailesinin manevi tazminat hakkı yazısında ayrıca anlatılmaktadır.
Tazminat Parası Kimde Kalır? Çocuğun Mallarının Korunması

Çocuk adına ödenen tazminat çocuğun malıdır; velinin kendi parası gibi kullanılamaz. TMK m.356'ya göre çocuğa yapılan sermaye biçimindeki ödemeler, tazminatlar ve benzeri edimler, olağan ihtiyaçların gerektirdiği ölçüde çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir. Bakım, yetiştirme ve eğitim için zorunluluk varsa hâkim, belirleyeceği miktarla sınırlı olarak çocuğun diğer mallarına başvurma yetkisi tanıyabilir. Uygulamada tazminatın çocuk adına açılan bir hesapta tutulması yaygındır.
- Anlaşma ve ibraname: Sigorta şirketinin dava öncesinde önerdiği tutarı kabul edip ibraname imzalamak çocuğun hakkını doğrudan etkiler. İmzadan önce teklifin maluliyet raporuna ve hesap yöntemine uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Belgeleri saklama: Hastane kayıtları, epikriz, ilaç ve tedavi faturaları, okul devamsızlık kayıtları ve bakım ihtiyacını gösteren belgeler hesabın temelini oluşturur.
- Çocuğun kusuru savunması: Sigorta şirketleri bazen çocuğun yola aniden çıktığını ileri sürer. TMK m.13'e göre ayırt etme gücü, yaşının küçüklüğü gibi nedenlerle akla uygun davranma yeteneğinden yoksun olmayan kişide bulunur; küçük bir çocuktan yetişkin gibi davranması beklenmez ve çocuğun davranışı yaşı ve gelişimiyle birlikte değerlendirilir.
- Dolandırıcılık uyarısı: Kazadan sonra aileye "tazminatınızı hızlıca çıkarırız" diyerek ulaşan ve masraf adı altında ödeme isteyen kişilere karşı dikkatli olunmalıdır.
Dava Öncesi Adımlar, Görevli Mahkeme ve Süreler
- Sigortacıya yazılı başvuru: Dava açmadan önce aracın trafik sigortacısına yazılı başvuru zorunludur. Sigortacı 15 gün içinde cevap vermez veya cevap uyuşmazlık doğurursa dava açılabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir (KTK m.97).
- Görevli mahkeme: Sigorta şirketine karşı dava asliye ticaret mahkemesinde, tacir olmayan sürücü ve işletene karşı dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Çocuk okul servisi veya otobüs gibi bir taşıma aracında yolcu olarak yaralandıysa Yargıtay, taşıyıcı ve sigortacıya karşı açılan bedensel zarar davasında tüketici mahkemesini görevli saymıştır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2025/5636 E., 2025/11567 K., 08.07.2025).
- Dava türü: Belirsiz alacak davasını düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107. maddesi, 31.07.2026'dan itibaren kaldırıldı. Bunun yerine kısmi dava açılır ve talep, bilirkişi raporundan sonra bir defaya mahsus artırılabilir (HMK m.109/4).
- Zamanaşımı: Dava, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır; yaralamalı kazalarda bu süre kural olarak 8 yıldır (KTK m.109). Çocuğun küçük olması bu süreleri kural olarak durdurmaz.
Sık Sorulan Sorular
Trafik kazası çocuk tazminatı davasını anne mi, baba mı açar?
Dava çocuğun adına açılır; anne veya baba davacı değil, çocuğun yasal temsilcisidir. Çocuğu velayet hakkına sahip ebeveyn veya ebeveynler temsil eder (TMK m.342). Anne ve baba kendi manevi tazminat talepleri için ayrıca kendi adlarına davacı olur.
Çocuk ailesinin kendi aracında yaralandıysa trafik sigortasından tazminat alınabilir mi?
KTK m.92/b yalnızca işletenin yakınlarına ait mallara gelen zararları teminat dışı bırakır; çocuğun bedensel zararı bu istisnada sayılmaz. Bu nedenle kusur durumuna göre aracın trafik sigortasına başvurulabilir. Veli kusurlu sürücü veya işleten ise çocuğa temsil kayyımı atanması gerekebilir.
Çocuk dava sürerken 18 yaşına girerse ne olur?
Dava düşmez; çocuk ergin olduğunda davayı kendisi veya kendi seçtiği vekil aracılığıyla sürdürür. Velinin temsil yetkisi erginlikle sona erer. Bu aşamada vekâletnamenin yenilenmesi gerekebilir.
Çocuğa ödenen tazminatı anne ve baba harcayabilir mi?
Tazminat çocuğun malıdır. TMK m.356'ya göre olağan ihtiyaçların gerektirdiği ölçüde çocuğun bakımı için kısmen kullanılabilir; bunu aşan kullanım için zorunluluk ve hâkimin izni gerekir. Paranın çocuk adına ayrı bir hesapta tutulması ve harcamaların belgelenmesi önerilir.
Çocuğun hafif yaralanmasında anne ve baba manevi tazminat isteyebilir mi?
Yakınların manevi tazminatı TBK m.56/2'ye göre ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde söz konusudur. Kısa sürede iyileşen hafif yaralanmalarda anne ve babanın talebi çoğunlukla karşılık bulmaz. Çocuğun kendi manevi tazminat hakkı ise ayrıca değerlendirilir.
Geliri olmayan çocuğun kazanç kaybı neye göre hesaplanır?
Uygulamada net asgari ücret, ÇÖZGER'e göre belirlenen maluliyet oranı, kusur oranı ve TRH-2010 tablosundan bulunan bakiye ömür esas alınır. Yargıtay, küçük yaştaki çocukta 18 yaşına kadar olan dönem için de asgari ücret üzerinden hesap yapılmasını istemiştir. Kesin tutarı bilirkişi raporu belirler.
Özet
- Yaralanan çocuğun tazminat davası çocuk adına açılır; çocuğu velayet sahibi ebeveyn temsil eder (TMK m.342).
- Veli aynı zamanda kusurlu sürücü veya işleten ise çocuğa temsil kayyımı atanır (TMK m.426).
- Çocuğun kazanç kaybı net asgari ücret, ÇÖZGER maluliyet oranı, TRH-2010 bakiye ömür ve progresif rant yöntemiyle hesaplanır (TBK m.54).
- Anne ve babanın manevi tazminatı ağır bedensel zarar hâlinde istenebilir ve trafik sigortasından karşılanmaz (TBK m.56/2, KTK m.92/f).
- Çocuğa ödenen tazminat çocuğun malıdır; yalnızca olağan ihtiyaçlar ölçüsünde kullanılabilir (TMK m.356).
- Dava öncesinde sigortacıya yazılı başvuru yapılmalı; zamanaşımı 2 yıl ve her hâlde 10 yıldır, suç oluşturan fiillerde ceza zamanaşımı uygulanır (KTK m.97, m.109).
Çocuğun yaşı, maluliyet raporu, ailenin kazadaki konumu ve kusur dağılımı sonucu doğrudan etkilediği için her dosya ayrıca değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, trafik kazası tazminatı, sigorta başvuruları ve çocuk adına açılacak tazminat davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar
İlgili yazılar
- Ev Hanımı Trafik Kazasında Yaralanırsa Tazminat Nasıl Hesaplanır? 2026 Örnek Hesap
- Emekli Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Yaşlı Kazazede İçin 2026 Örneği
- Trafik Kazası Manevi Tazminat Miktarı: Yaralanma ve Ölümde Ölçütler, Kimden İstenir?
- Hatır Taşıması Nedir? Arkadaşının Aracında Yaralanan Yolcunun Tazminatından İndirim Yapılır mı?
- Trafik Kazası Tedavi Giderleri Kim Öder? SGK, Sigorta ve Özel Hastane Farkı

