Son güncelleme: 15 Kasım 2026
İş kazasında işveren yükümlülükleri sorusunun kısa cevabı şudur: İşveren önce yaralıya ilk yardım ve sağlık hizmeti sağlamalı, tehlikeyi kontrol altına almalı, kazayı o yer kolluğuna derhal ve Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Ayrıca kazayı kayda geçirip incelemeli, rapor düzenlemeli ve benzer kazaların önlenmesi için tedbirleri yeniden gözden geçirmelidir (5510 sayılı Kanun m.13, 6331 sayılı Kanun m.14).
"72 saat" ifadesi pratik bir çerçevedir; kanundaki SGK bildirim süresi 72 saat değil, kazadan sonraki üç iş günüdür. Yine de ilk üç günde yapılan veya yapılmayan işler, idari para cezası, SGK'nın rücu talebi ve ceza soruşturması bakımından belirleyici olur. Bu yazıda iş kazası olduğunda işverenin ilk saatte, ilk 24 saatte ve ilk üç iş gününde yapması gerekenler, bildirim yapılmazsa uygulanan 2026 yaptırımları ve kaza sonrası önleyici yükümlülükler anlatılmaktadır.
İlk Saat: Can Güvenliği, Müdahale ve Olay Yerinin Korunması
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin acil durumlar için önceden plan yapmasını, ilk yardım ve tahliye konusunda yeterli sayıda eğitimli kişi görevlendirmesini öngörür (m.11-12). Kaza anında bu planın işletilmesi gerekir:
- Sağlık müdahalesi: 112 Acil Çağrı Merkezini arayın, eğitimli ilk yardımcının müdahale etmesini sağlayın; yaralıyı gereksiz yere hareket ettirmeyin.
- Tehlikeyi durdurun: Kazaya yol açan makineyi, enerjiyi veya işlemi güvenli biçimde durdurun; diğer çalışanları tehlikeli alandan uzaklaştırın.
- Olay yerini koruyun: Kolluk ve gerekirse Cumhuriyet savcılığı incelemesi tamamlanana kadar ekipmanın yerini değiştirmeyin, alanı temizlemeyin; zorunlu müdahaleleri fotoğrafla kayda alın.
- Kolluğa derhal bildirin: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.13/2'ye göre iş kazası o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal bildirilir.
- Yakınlarını bilgilendirin: Kazazedenin yakınlarına sakin ve doğru bilgi verin; sorumluluk kabulü veya suçlama içeren açıklamalardan kaçının.
İlk 24 Saat: Delil, Kayıt ve İç İnceleme

6331 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre işveren, tüm iş kazalarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yaparak rapor düzenlemek zorundadır; yaralanma veya ölüme yol açmayan ama zarar verme potansiyeli taşıyan olaylar da incelenir. İlk gün yapılacak düzenli bir inceleme hem bu yükümlülüğü karşılar hem de ileride bilirkişi kusur incelemesinde işverenin elindeki en önemli delilleri oluşturur. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bu aşamada sürece dâhil edilmelidir.
| Toplanacak belge veya delil | Neden önemli? |
| Olay yeri fotoğrafları ve kamera kayıtları | Kazanın nasıl olduğunu ve ekipmanın durumunu gösterir; kayıtların silinmemesi sağlanmalıdır. |
| Tanıkların adları ve ilk beyanları | Kusur tespitinde çoğu zaman belirleyicidir. |
| Risk değerlendirmesi raporu | İlgili riskin öngörülüp öngörülmediğini ve hangi tedbirin planlandığını gösterir (6331 m.10). |
| İSG eğitim kayıtları ve katılım imzaları | Çalışana gerekli eğitimin verildiğini ispat eder (6331 m.17). |
| Kişisel koruyucu donanım zimmet tutanakları | Donanımın verilip verilmediğini ve kullanımının denetlenip denetlenmediğini gösterir. |
| İşe giriş ve periyodik sağlık raporları | Çalışanın işe uygunluğunun gözetildiğini gösterir (6331 m.15). |
| Puantaj, görev tanımı ve talimatlar | Kazazedenin o sırada hangi işi, kimin talimatıyla yaptığını ortaya koyar. |
Bu belgelerin asılları değiştirilmeden saklanmalıdır. Kazadan sonra geriye dönük eğitim kaydı veya tutanak düzenlenmesi, ileride ciddi hukuki ve cezai sonuçlar doğurabilir.
İlk 3 İş Günü: SGK'ya İş Kazası Bildirimi
5510 sayılı Kanun m.13/2 ve 6331 sayılı Kanun m.14/2-(a) uyarınca işveren iş kazasını, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse süre, kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Bildirim SGK'nın elektronik bildirim sistemi üzerinden yapılır; e-Devlet ve SGK ekranlarındaki menü adları zaman içinde değişebileceğinden güncel ekran üzerinden kontrol edilmelidir.
- Süre iş günüyle hesaplanır: Örneğin cuma günü olan bir kazada süre takip eden iş günlerine yayılır. Tatil günlerinin sayımında tereddüt varsa ilk iş gününde bildirim yapmak en güvenli yoldur.
- Hastanenin bildirimi yeterli değildir: Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde SGK'ya bildirir (6331 m.14/4); bu bildirim işverenin kendi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
- Her kaza bildirilir: Kazanın hafif görünmesi veya çalışanın aynı gün işe dönmesi bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz.
Bildirim süresinin hesaplanması ve geç bildirimin sonuçları hakkında ayrıntı için SGK iş kazası bildirimi ve 3 iş günü kuralı yazısını inceleyebilirsiniz.
Bildirim Yapılmazsa: 2026 Yaptırımları
İş kazasını süresinde bildirmemenin idari para cezası 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesine değil, 6331 sayılı Kanun'un 26/1-(e) maddesine dayanır ve SGK tarafından verilir. Ceza asgari ücrete bağlı değildir; her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Kaza başına bir ceza uygulanır. 2026 tutarları şöyledir:
| Tehlike sınıfı | 10'dan az çalışan | 10-49 çalışan | 50 ve üzeri çalışan |
| Az tehlikeli | 44.443 TL | 44.443 TL | 66.664 TL |
| Tehlikeli | 55.553 TL | 66.664 TL | 88.886 TL |
| Çok tehlikeli | 66.664 TL | 88.886 TL | 133.329 TL |
Bunun yanında, kazanın süresinde bildirilmemesi hâlinde bildirim tarihine kadar geçen süre için SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir (5510 m.21/2). Kazanın kaydını tutmamak ve incelememek de ayrı bir ihlaldir; 2026'da temel tutarı 33.326 TL'dir (6331 m.26). SGK'nın verdiği cezaya, tebliğden itibaren 15 gün içinde SGK'ya itiraz edilebilir; aynı süre içinde peşin ödemede cezanın dörtte üçü tahsil edilir (5510 m.102).
İş Kazası Sonrası İşverenin Önleyici Yükümlülükleri
İşverenin genel yükümlülüğü, tedbirleri değişen şartlara uyarlamayı ve mevcut durumu iyileştirmeyi de kapsar (6331 m.4/1-a). Bir iş kazası, risk değerlendirmesinde ilgili riskin yeniden ele alınması gerektiğinin en açık göstergesidir. Kazadan sonra şu adımlar planlanmalıdır:
- Risk değerlendirmesinin gözden geçirilmesi: Kazaya yol açan risk ve tedbirler yeniden değerlendirilmeli, eksik tedbirler tamamlanmalıdır. Risk değerlendirmesi yapmamanın 2026 temel cezası 66.725 TL, aykırılığın devamında her ay 100.119 TL'dir.
- Ek eğitim: Kazadan çıkarılan dersler, ilgili çalışanlara eğitim olarak aktarılmalı ve kayda alınmalıdır.
- İşe dönüş muayenesi: 6331 m.15'e göre iş kazası sonrası işe dönüşte, talep hâlinde çalışanın sağlık muayenesinden geçirilmesi gerekir.
- Alt işveren ve ortak çalışma alanları: Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler İSG tedbirlerini koordine etmekle yükümlüdür (6331 m.23). Asıl işveren de alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (İş Kanunu m.2/6). Kazadan sonra bildirim, inceleme ve yeni tedbirler bu işverenler arasında yazılı olarak paylaştırılmalıdır.
- Denetime hazırlık: Ağır veya ölümlü kazalarda iş müfettişi incelemesi yapılabilir. Hayati tehlike tespit edilirse iş durdurulabilir; işveren bu karara uygulamadan itibaren altı iş günü içinde iş mahkemesine itiraz edebilir (6331 m.25).
Hukuki ve Cezai Sorumluluk Riskini Azaltmak İçin Dikkat Edilecekler
Kaza İSG mevzuatına aykırılıktan kaynaklanmışsa SGK, yaptığı ve yapacağı ödemeleri işverene rücu edebilir (5510 m.21/1). Çalışan ise maddi ve manevi tazminat talep edebilir; bu davalar zorunlu arabuluculuğa tabi değildir (7036 m.3/3). Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır, taksirle öldürme ise re'sen soruşturulur. Bu nedenle ilk günlerde çalışana aceleyle ödeme yapıp ibraname imzalatmak doğru bir yöntem değildir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.420'ye göre ibranın geçerli olması için yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olması, alacağın türü ve miktarının açıkça yazılması ve ödemenin eksiksiz biçimde banka aracılığıyla yapılması gerekir; bu kural destekten yoksun kalanların talepleri dahil hizmet sözleşmesinden doğan tazminat alacaklarına da uygulanır. İşveren mali sorumluluk sigortası varsa, sorumluluğu gerektirebilecek olay on gün içinde sigortacıya bildirilmelidir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1475).
Sık Sorulan Sorular
Çalışanın iş kazası yaşaması durumunda Sosyal Güvenlik Kurumuna kaç gün içinde bildirim yapılır?
İşveren iş kazasını, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır (5510 m.13, 6331 m.14). Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olmuşsa süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Kolluğa ise derhal bildirim yapılır.
İş kazası işveren yükümlülükleri arasında kolluğa bildirim de var mı?
Evet. 5510 sayılı Kanun m.13/2'ye göre iş kazası o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal bildirilir. Özellikle yaralanmalı ve ölümlü kazalarda kolluk ve savcılık incelemesi başlar; olay yerinin korunması bu nedenle önemlidir.
Hastane iş kazasını bildirdiyse işverenin ayrıca bildirmesi gerekir mi?
Evet. Sağlık hizmeti sunucusunun on günlük bildirimi kendi yükümlülüğüdür ve işverenin üç iş günü içinde bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz. Bildirim yapılmazsa işverene idari para cezası uygulanabilir.
İş kazası bildirilmezse ceza ne kadar olur?
2026'da ceza, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre 44.443 TL ile 133.329 TL arasındadır (6331 m.26/1-e). Ayrıca geç bildirim süresince ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir.
Hafif yaralanma da iş kazası olarak bildirilmeli mi?
Evet. 5510 sayılı Kanun'daki iş kazası tanımı sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olayları kapsar; kazanın hafif görünmesi bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz. Yaralanma doğurmayan ramak kala olaylar da işyerinde kayda alınıp incelenmelidir.
Özet
- Kaza anında ilk yardım, tehlikenin durdurulması ve olay yerinin korunması önceliklidir (6331 m.11-12).
- İş kazası kolluğa derhal, SGK'ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilir (5510 m.13, 6331 m.14).
- Tüm iş kazaları kayda geçirilir, incelenir ve raporlanır; risk değerlendirmesi, eğitim ve donanım kayıtları korunur (6331 m.14/1).
- Bildirmeme cezası 2026'da 44.443 TL ile 133.329 TL arasındadır; geç bildirimde ödenek işverenden tahsil edilir (6331 m.26, 5510 m.21/2).
- Kazadan sonra risk değerlendirmesi gözden geçirilmeli, ek eğitim verilmeli ve işe dönüşte talep hâlinde sağlık muayenesi yapılmalıdır (6331 m.4, m.15).
Her iş kazasında kusur dağılımı, bildirim süresi ve olası rücu ile tazminat riski işyerinin koşullarına göre farklılaştığından kazadan hemen sonra somut bir değerlendirme yapılması önemlidir. Dural Hukuk, iş kazası sonrası işveren süreçleri, SGK idari para cezalarına itiraz, rücu ve tazminat davaları ile iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uyum konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk
İlgili çalışma alanımız: Cismani Zararlar
İlgili yazılar
- İş Kazası Bildirmeme Cezası 2026-2027: İSG İhlallerinde İdari Para Cezaları Ne Kadar?
- İş Kazası Avukat Ücreti 2026: Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?
- Ölümlü İş Kazasında İşverenin Sorumluluğu: Hukuki, Cezai ve İdari Sonuçlar
- İş Kazası Tazminatından Vergi Kesilir mi? Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve Diğer Kesintiler
- SGK Rücu Davası Nedir? İşverene ve Üçüncü Kişiye Rücu (5510 m.21)

