İşe iade arabuluculuk başvuru süresi, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 aydır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesine göre işe iade isteyen işçi bu süre içinde arabulucuya başvurmak zorundadır; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
1 aylık süre hak düşürücü niteliktedir: Süre geçirildiğinde arabuluculuk bürosu başvuruyu yine kabul edebilir, ancak anlaşma olmazsa açılacak işe iade davasında mahkeme süre aşımını kendiliğinden dikkate alır. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) bu süreleri değiştirmemiştir. Bu yazıda sürenin nasıl hesaplanacağı, kimlerin başvurabileceği, başvurunun adımları, arabuluculuk görüşmeleri ve anlaşma ya da anlaşmama hâlinde izlenecek yol anlatılmaktadır.
İşe İade Arabuluculuk Başvuru Süresi Ne Zaman Başlar?
Süre, fesih bildiriminin işçiye tebliğ edildiği, yani yazılı bildirimin işçinin eline geçtiği günden başlar. Ay olarak belirlenen süre, başladığı günün sonraki aydaki karşılığı olan gün sona erer: örneğin 10 Kasım'da tebliğ edilen fesihte son gün kural olarak 10 Aralık'tır. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona erer. Uygulamada sık karşılaşılan özel durumlar şunlardır:
- Fesih yazılı bildirilmediyse: Uygulamada feshin işçiye bildirildiği veya işçi tarafından öğrenildiği tarih esas alınma eğilimindedir. Tartışma yaşamamak için işten çıkarıldığınız günden itibaren 1 ay içinde başvurun.
- İhbar süresi verilerek fesih yapıldıysa: Yargıtay uygulamasına göre süre fesih bildiriminin tebliğinden başlar; ihbar süresinin dolması beklenmez.
- Arabulucuya gitmeden dava açıldıysa: Dava usulden reddedilir; kesinleşen ret kararının re'sen tebliğinden itibaren 2 hafta içinde arabulucuya başvurulabilir (İş Kanunu m.20/1).
Kimler İşe İade İçin Arabulucuya Başvurabilir?
İşe iade yolu yalnızca iş güvencesi kapsamındaki işçilere açıktır. İş Kanunu'nun 18. maddesine göre şu şartların birlikte bulunması gerekir:
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| En az 30 işçi | İşverenin aynı işkolundaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısı esas alınır. |
| En az 6 aylık kıdem | Aynı işverene ait işyerlerinde geçen çalışma süreleri birlikte hesaplanır. |
| Belirsiz süreli iş sözleşmesi | Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolmasıyla sona ermesi işe iade yolunu açmaz. |
| İşveren vekili olmamak | İşletmenin bütününü yöneten veya işyerinin bütününü yönetip işçi alma ve çıkarma yetkisi bulunan yöneticiler kapsam dışıdır. |
| Geçerli sebep bulunmaması | Fesih bildiriminde sebep gösterilmemesi veya gösterilen sebebin geçerli olmaması iddia edilir. |
Bu şartlar sağlanmıyorsa işe iade talebi sonuç vermez; ancak şartları varsa kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları için yine arabuluculuk yoluna gidilebilir.
Adım Adım İşe İade Arabuluculuk Başvurusu
- Fesih tarihini ve belgeleri sabitleyin: Fesih bildirimi, tebliğ tarihini gösteren belge (tebligat, imzalı tutanak veya e-posta), iş sözleşmesi, bordrolar ve e-Devlet'ten alınan SGK hizmet dökümünü bir araya getirin.
- Yetkili büroyu belirleyin: Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna yapılır; büro bulunmayan yerlerde görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne başvurulur (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3).
- Başvuru formunu doldurun: Kimlik ve iletişim bilgilerinizi, işverenin unvanını ve bildiğiniz iletişim bilgilerini verin; talebinizin işe iade olduğunu açıkça belirtin. Başvuru ücretsizdir.
- Arabulucu görevlendirilir: Büro listeden bir arabulucu belirler; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir.
- Görüşmelere katılın: Arabulucu tarafları telefon, kısa mesaj, e-posta veya mektupla ilk toplantıya davet eder. Görüşmelere bizzat veya avukatınız aracılığıyla katılabilirsiniz.
- Son tutanağı alın: Süreç anlaşma ya da anlaşmama ile sona erdiğinde düzenlenen son tutanağın tarihi, dava açma süresinin başlangıcıdır.
İşe iade talebiyle birlikte, işe başlatılmama ihtimaline karşı kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar da aynı görüşmelerde ele alınabilir. Arabuluculuğun genel işleyişi için arabuluculuk ve işçi davaları yazımıza bakabilirsiniz.
Arabuluculuk Süreci Kaç Hafta Sürer?
Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilir. Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bu nedenle 1 aylık sürenin son günlerinde yapılan başvuru da süresinde sayılır; ancak başvuruyu son güne bırakmak, eksik bilgi veya yetki itirazı gibi aksaklıklar bakımından risklidir.
- İlk toplantıya katılım: Geçerli mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir ve sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından aleyhine sonuçlar doğar.
- Asıl işveren ve alt işveren: Alt işveren işçisinin işe iade talebinde anlaşma için asıl işveren ve alt işverenin görüşmelere birlikte katılması ve iradelerinin uyuşması gerekir.
- Yetki itirazı: İşveren en geç ilk toplantıda büronun yetkisine itiraz edebilir. İtiraz kabul edilirse kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulabilir ve ilk başvuru tarihi korunur.
- Arabuluculuk ücreti: Anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır.
Anlaşma Olursa Belgede Neler Yer Almalı?
İş Kanunu'na göre arabuluculuk sonunda işçinin işe başlatılması konusunda anlaşılırsa, taraflar aşağıdaki üç hususu belirlemek zorundadır; aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır ve son tutanak buna göre düzenlenir:
- İşe başlatma tarihi: İşçinin hangi gün işe başlayacağı açıkça yazılmalıdır.
- Boşta geçen süre ücreti: Çalışılmayan süre için ödenecek ücret ve diğer hakların parasal miktarı belirtilmelidir.
- İşe başlatmama tazminatı: İşveren işçiyi kararlaştırılan tarihte işe başlatmazsa ödenecek tazminatın parasal miktarı yazılmalıdır.
İşçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarından sorumlu olur. Taraflar işçinin işe dönmemesi konusunda da anlaşabilir; bu durumda işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretiyle birlikte kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti gibi alacakların tutarı da anlaşma belgesine yazılabilir. Bu kalemlerin nasıl hesaplandığını işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti yazımızda anlattık. Belgeyi imzalamadan önce tutarların brüt mü net mi olduğunu ve ödeme tarihini mutlaka kontrol edin.
Anlaşma Olmazsa: 2 Haftalık Dava Süresi ve Sonrası
Arabuluculuk anlaşmazlıkla sona ererse, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılabilir; süre tutanağın size verildiği tarihten değil, düzenlendiği tarihten işler. Taraflar anlaşırsa uyuşmazlık aynı süre içinde iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir. Sürecin tüm süreleri şöyledir:
| Aşama | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Arabulucuya başvuru | 1 ay | Fesih bildiriminin tebliği |
| Arabuluculuk görüşmeleri | 3 hafta (zorunlu hâlde +1 hafta) | Arabulucunun görevlendirilmesi |
| İşe iade davası | 2 hafta | Son tutanağın düzenlenmesi |
| İşe başlamak için işverene başvuru | 10 iş günü | Kesinleşen kararın tebliği |
| İşverenin işe başlatması | 1 ay | İşçinin başvurusu |
İşe iade davası ivedilikle görülür ve istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesinin verdiği karar kesindir. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verir ve işçi süresinde başvurduğu hâlde işe başlatılmazsa, 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ile 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir; mahkeme bu tutarları dava tarihindeki ücreti esas alarak parasal olarak belirler.
7589 sayılı Kanun işe iade sürelerini değiştirmemiştir. Ancak işe iadeyle birlikte veya sonrasında kıdem, ihbar ve fazla çalışma gibi para alacakları dava edilecekse, belirsiz alacak davasının kaldırıldığını ve 31 Temmuz 2026'dan sonra açılan davalarda kısmi dava ile bir defalık artırım kuralının uygulandığını hesaba katmak gerekir.
Sık Sorulan Sorular
İşe iade arabuluculuk başvuru süresi kaçırılırsa ne olur?
1 aylık süre hak düşürücü olduğundan, süre geçtikten sonra yapılan başvuruda anlaşma sağlanamazsa açılacak işe iade davası reddedilir. Bu durumda işe dönme imkânı kaybedilse de şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar için 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde arabuluculuğa başvurulabilir.
Arabulucuya başvurmadan işe iade davası açılabilir mi?
Hayır. Arabulucuya başvurmadan açılan işe iade davası dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Ret kararı taraflara re'sen tebliğ edilir ve kesinleşen ret kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.
İşe iade arabuluculuk başvurusu için ücret ödenir mi?
Arabuluculuk bürosuna başvuru ücretsizdir. Anlaşma sağlanamazsa iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve sonradan yargılama giderine eklenir; anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir.
İşveren arabuluculuk toplantısına gelmezse ne olur?
Arabulucu süreci anlaşmama ile sona erdirir ve son tutanağı düzenler; bu tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açabilirsiniz. Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan işveren, davada haklı çıksa bile yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından aleyhine sonuçlarla karşılaşır.
Arabuluculukta işe dönmek yerine tazminat alabilir miyim?
Evet. Taraflar işçinin işe dönmemesi konusunda anlaşıp işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, kıdem ve ihbar tazminatı gibi kalemlerin tutarını anlaşma belgesine yazabilir. Tutarların hesabını imzadan önce kontrol etmek önemlidir; imzalanan anlaşma belgesinin içeriği sonradan dava konusu yapılamaz.
İşe iade davası kazanılırsa işsizlik ödeneği ne olur?
İŞKUR'un açıklamasına göre dava işçi lehine sonuçlanırsa geriye dönük bildirilen 4 aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilir ve şartları sağlayanlara çalışılmayan dönemler için işsizlik ödeneği ödenir. Başvurunun davanın kesinleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılması gerekir; daha önce yapılan ödemeler mahsup edilir.
Özet
- İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur; süre hak düşürücüdür (İş K. m.20).
- Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır ve ücretsizdir (7036 s.K. m.3).
- Arabulucu süreci 3 hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde süre 1 hafta uzatılabilir.
- İşe başlatma konusunda anlaşılırsa işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı parasal olarak yazılmalıdır.
- Anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
- 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) işe iade ve arabuluculuk sürelerini değiştirmemiştir; para alacaklarında belirsiz alacak davası kaldırılmıştır (HMK m.107).
İşe iade sürecinde sürenin başlangıcı, işyerinin iş güvencesi kapsamında olup olmadığı ve arabuluculukta önerilen tutarların yeterliliği her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir; tek bir günlük gecikme bile işe iade hakkını ortadan kaldırabilir. Dural Hukuk, işe iade, arabuluculuk görüşmeleri ve işçilik alacakları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk