Sakarya iş avukatı arayan işçi ve işverenlerin önce bilmesi gereken kısa cevap şudur: Sakarya'da işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa uyuşmazlık Sakarya iş mahkemelerinde veya iş mahkemesi bulunmayan ilçelerde iş mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemelerinde görülür. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya, anlaşamama hâlinde son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde mahkemeye başvurulmalıdır; işçilik alacaklarında zamanaşımı ise kural olarak 5 yıldır.
Avukatla çalışmak kanunen zorunlu değildir; ancak sürelerin hak düşürücü olması, ispat yükü ve 2026'da yürürlüğe giren usul değişiklikleri nedeniyle sürecin baştan doğru kurulması önem taşır. Bu yazıda Sakarya'da iş uyuşmazlıklarının hangi merciler önünde görüldüğü, işçilik alacaklarının türleri, Sakarya'daki arabuluculuk ve işe iade süreci, dava aşaması ve görüşmeye gitmeden önce hazırlanacak belgeler anlatılmaktadır.
Sakarya'da İş Davaları Hangi Mahkemede Görülür?
Sakarya Adliyesi'nin 2024 yılı faaliyet raporuna göre Adapazarı 15 Temmuz Camili Mahallesi'ndeki merkez adliyede 7 iş mahkemesi bulunmaktadır. Bunlardan Sakarya 2. İş Mahkemesi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamındaki davalara, Sakarya 3. İş Mahkemesi ise sosyal güvenlik davalarına bakmakla özel olarak görevlendirilmiştir. Akyazı, Ferizli, Geyve, Hendek, Karasu, Kaynarca, Kocaali, Pamukova ve Sapanca'da ilçe adliyeleri bulunur; bu adliyelerde ayrı bir iş mahkemesi yoktur.
İş mahkemesi kurulmayan yerlerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. Bazı ilçeler merkez iş mahkemelerinin yargı çevresine bağlanmış olabileceğinden, davayı açmadan önce işyerinin veya davalının bulunduğu yerin hangi mahkemenin yargı çevresinde kaldığını kontrol etmek gerekir. İstinaf incelemesi ise Sakarya, Kocaeli, Bolu ve Düzce'yi kapsayan Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
| Merci | Görevi | Not |
|---|---|---|
| Sakarya Adliyesi Arabuluculuk Bürosu | Dava şartı arabuluculuk başvuruları | 1 Ocak 2018'den beri faaliyette |
| Sakarya 1-7. İş Mahkemeleri | İşçilik alacakları, işe iade, iş kazası tazminatı davaları | 2. İş: sendika ve toplu iş sözleşmesi; 3. İş: sosyal güvenlik davaları |
| İlçe asliye hukuk mahkemeleri | İş mahkemesi bulunmayan yerlerde iş davaları | Yargı çevresi ayrıca kontrol edilmeli |
| Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi | İstinaf incelemesi | 2025 faaliyet raporuna göre 9-12. Hukuk Daireleri iş hukuku, 15. Hukuk Dairesi sosyal güvenlik |
İşçilik Alacakları Nelerdir?
İşçilik alacakları, iş ilişkisinden doğan ve işverenden talep edilebilen para alacaklarının genel adıdır. Hesaplama esasları ve gerekli belgeler için kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları sayfamıza bakabilirsiniz. Uygulamada en sık karşılaşılan alacaklar şunlardır:
| Alacak | Kısaca | Zamanaşımı |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | En az 1 yıl çalışan işçinin kanunda sayılan hâllerde ayrılması; her tam yıl için 30 günlük brüt ücret, tavanla sınırlı | 5 yıl |
| İhbar tazminatı | Bildirim süresine uyulmadan yapılan fesih; kıdeme göre 2 ila 8 haftalık ücret | 5 yıl |
| Ödenmeyen ücret | Çalışılan dönemin ücreti, prim ve ikramiyeler | 5 yıl |
| Fazla çalışma ücreti | Haftalık 45 saati aşan çalışmalar; saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla | 5 yıl |
| Yıllık izin ücreti | Kullanılmayan izinlerin sözleşme sona erince ücrete çevrilmesi | Sözleşmenin sona ermesinden itibaren 5 yıl |
| Hafta tatili ve genel tatil ücreti | Tatil günlerinde yapılan çalışmanın karşılığı | 5 yıl |
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları da iş mahkemesinde görülür; ancak bu davalar için arabuluculuk dava şartı değildir.
Sakarya'da Arabuluculuk Süreci
Sakarya Adliyesi bünyesindeki arabuluculuk bürosu 1 Ocak 2018'den beri faaliyettedir; adliyenin faaliyet raporuna göre 2024 yılında büroya toplam 6.311 arabuluculuk başvurusu yapılmıştır. İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro bulunmayan yerlerde ise görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3).
- Başvuru ücreti: Büroya başvuru ücretsizdir. Anlaşma sağlanamazsa iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve sonradan yargılama giderine eklenir.
- Süre: Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir.
- Katılım: Taraflar görüşmelere bizzat veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Geçerli mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, sonradan açılan davada haklı çıksa bile yargılama giderleri ve vekâlet ücreti bakımından olumsuz sonuçlarla karşılaşır.
- Sürelerin durması: Başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
Anlaşma sağlanırsa düzenlenen anlaşma belgesi uyuşmazlığı sona erdirir; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava yoluna gidilir.
İşe İade Süreci: Şartlar ve Süreler
İşe iade, iş güvencesi kapsamındaki işçinin geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılması hâlinde işine dönmesini veya bunun yerine tazminat almasını sağlayan yoldur. İş Kanunu'nun 18. maddesine göre işverenin aynı işkolundaki işyerlerinde toplam en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması ve işveren vekili konumunda olmaması gerekir. Süreç şu sırayla ilerler:
- Arabulucuya başvuru: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde yapılır; bu süre hak düşürücüdür.
- Dava: Arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde açılır.
- Karar sonrası başvuru: İşe iade kararı kesinleşirse kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurulur.
- İşverenin tercihi: İşveren işçiyi 1 ay içinde işe başlatmazsa 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ile 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir.
Şartlar ve sonuçlar hakkında ayrıntılı bilgi için işe iade davası şartları, süresi ve sonuçları yazımıza bakabilirsiniz.
Dava Aşaması ve 12. Yargı Paketi Değişiklikleri
Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa dava, kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesinde veya işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Bu sayede Sakarya'daki bir işyerinde çalışan işçi, işverenin merkezi başka bir ilde olsa bile davasını Sakarya'da açabilir. İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır; işe iade davaları ise kanun gereği ivedilikle sonuçlandırılır.
31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi), iş davalarını da etkileyen iki değişiklik getirmiştir:
- Belirsiz alacak davası kaldırıldı: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Fazla çalışma gibi tutarı baştan kesin hesaplanamayan işçilik alacaklarında artık alacağın bir kısmı dava edilip talep, tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilmektedir; artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. 31 Temmuz 2026'dan önce açılan belirsiz alacak davalarında eski hüküm uygulanmaya devam eder.
- Duruşma aralıkları: Duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçmemesi esası getirilmiştir; bilirkişi incelemesi gibi zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek daha uzun süre verilebilir.
Bu Kanun, işe iade ve arabuluculuk sürelerini düzenleyen İş Kanunu ve İş Mahkemeleri Kanunu hükümlerinde bir değişiklik yapmamıştır.
Sakarya İş Avukatı ile Görüşmeden Önce Hazırlanacak Belgeler
İster avukatla ister kendiniz başvuru yapın, aşağıdaki belgeleri önceden toplamak süreci hızlandırır:
- İşverene ait bilgiler: Şirketin unvanı, merkez ve işyeri adresi; alt işveren yanında çalıştıysanız asıl işverenin bilgileri.
- SGK hizmet dökümü: e-Devlet'ten alınan, işe giriş ve çıkış tarihlerini ve çıkış kodunu gösteren döküm.
- Sözleşme ve bordrolar: İş sözleşmesi, ücret bordroları ve maaşın yattığı banka hesabının dökümü.
- Fesih belgeleri: Fesih bildirimi, ihtarname, savunma istem yazısı, tutanaklar ve tebliğ tarihini gösteren belgeler.
- Çalışma süresine ilişkin deliller: Giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, mesajlar ve tanık olabilecek kişilerin isimleri.
İşten ayrılırken imzalatılmak istenen ibraname, istifa dilekçesi veya "tüm haklarımı aldım" yazılı belgeleri okumadan imzalamayın. Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesine göre ibra sözleşmesinin yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay geçtikten sonra yapılması, alacağın türü ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılması gerekir; bu şartlara uymayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür.
Sık Sorulan Sorular
Sakarya'da iş davası hangi mahkemede açılır?
Merkezde Sakarya iş mahkemelerinde, iş mahkemesi bulunmayan ilçelerde ise yargı çevresine göre iş mahkemesi sıfatıyla bakan asliye hukuk mahkemesinde açılır. Dava kural olarak davalının yerleşim yerinde veya işin yapıldığı yerde açılabilir; işçilik alacakları ve işe iade davalarından önce arabuluculuk aşamasının tamamlanmış olması gerekir.
Sakarya iş avukatı ile çalışmak zorunlu mu?
Hayır; arabuluculuk ve dava aşamasında avukatla temsil zorunlu değildir. Ancak işe iadedeki 1 aylık ve 2 haftalık hak düşürücü sürelerin kaçırılması, eksik delil sunulması veya alacak kalemlerinin yanlış hesaplanması telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
İşyerim Sakarya'nın bir ilçesinde, arabuluculuk başvurusunu nereye yapmalıyım?
Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro bulunmayan yerlerde ise görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır. İlçede hangi birimin bu görevi yürüttüğünü ilgili adliyeden teyit etmeniz önerilir; işverenin merkezi başka bir ildeyse o yerdeki büroya da başvurulabilir.
Sakarya'da işçilik alacağı davası ne kadar sürer?
Süre; dosyadaki alacak kalemlerine, tanık ve bilirkişi incelemesine, mahkemenin iş yüküne ve istinaf aşamasına göre değişir; kesin bir süre vermek mümkün değildir. 7589 sayılı Kanun'la duruşma aralıklarının kural olarak üç ayı geçmemesi esası getirilmiştir.
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Avukatlık ücreti, Türkiye Barolar Birliği'nin yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olmamak üzere avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılır. Davada haklı çıkan taraf lehine ayrıca karşı taraf aleyhine tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedilir; bu ücret kanun gereği avukata aittir.
İşe iade için arabuluculuk süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
1 aylık süre hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra yapılan başvuruda anlaşma olmazsa açılacak işe iade davası mahkemece reddedilir. Bu durumda işe iade yerine, şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı gibi işçilik alacakları için 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde arabuluculuk yoluyla talepte bulunulabilir.
Özet
- Sakarya'da işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava öncesi arabuluculuk zorunludur (7036 s.K. m.3).
- 2024 faaliyet raporuna göre Sakarya merkez adliyesinde 7 iş mahkemesi bulunur; ilçelerde asliye hukuk mahkemeleri iş mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.
- İşe iade için 1 ay içinde arabulucuya, anlaşamama hâlinde 2 hafta içinde mahkemeye başvurulur (İş K. m.20).
- Kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı kural olarak 5 yıldır.
- 31.07.2026'dan sonra açılan davalarda belirsiz alacak davası yerine kısmi dava ve bir defalık artırım uygulanır (HMK m.109).
- İbraname, iş sözleşmesinin sona ermesinden 1 ay geçmeden ve banka ödemesi olmadan geçerli değildir (TBK m.420).
Sakarya'da bir iş uyuşmazlığının hangi yolla ve hangi mahkemede çözüleceği; işyerinin bulunduğu ilçeye, işçi sayısına, fesih biçimine ve eldeki belgelere göre değiştiğinden her dosyanın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, işçilik alacakları, işe iade ve iş uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk