Dropshipping Türkiye'de yasal mı sorusunun kısa cevabı şudur: Türk hukukunda dropshipping'i, yani stok tutmadan satış yapıp siparişi tedarikçinin doğrudan müşteriye göndermesi modelini yasaklayan özel bir düzenleme yoktur; model kural olarak yasaldır. Ancak tüketiciye karşı satıcı siz olursunuz. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ndeki ön bilgilendirme, en geç 30 gün içinde teslim, 14 günlük cayma hakkı ve ayıplı maldan sorumluluk yükümlülükleri, ürün tedarikçinin deposunda olsa bile size aittir.
Dropshipping'deki asıl hukuki risk, modelin kendisinden değil bu yükümlülüklerin tedarikçiye devredilebileceğinin sanılmasından doğar. Yurt dışından gönderimlerde gümrük vergileri ve uzun teslim süreleri, taklit ürün satışı, başkasına ait ürün görsellerinin kullanılması, vergi kaydı ve müşteri verilerinin yurt dışına aktarılması da ayrı risk alanlarıdır. Bu yazıda dropshipping'in hukuki niteliği, tüketiciye karşı sorumluluklar, gümrük ve teslim süresi sorunları, e-ticaret ve vergi yükümlülükleri, taklit ürün ve veri koruma riskleri ile başlamadan önce kontrol listesi anlatılmaktadır.
Dropshipping Nedir, Türkiye'de Yasal mı?
Dropshipping, satıcının ürünü stoklamadan internet sitesi, sosyal medya hesabı veya pazaryeri mağazası üzerinden satışa sunduğu, sipariş geldiğinde ürünü tedarikçiden satın alıp doğrudan müşterinin adresine gönderttiği bir satış modelidir. Tedarikçi Türkiye'de veya yurt dışında olabilir.
TKHK, satıcıyı ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına veya hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar (TKHK m.3). Ürünü tüketiciye kendi adınıza ve kendi fiyatınızla sunduğunuz sürece, malı hiç görmemiş olsanız bile kanun karşısında satıcı sizsiniz. Tedarikçiyle aranızdaki sözleşme yalnızca sizi ve tedarikçiyi bağlar; tüketiciye karşı sorumluluğunuzu ortadan kaldırmaz, ancak ödediğiniz tazminatlar için tedarikçiye rücu etmenizi sağlayabilir.
Bu nedenle "dropshipping yasal mı" sorusunun pratik karşılığı şudur: Model serbesttir, fakat bir e-ticaret işletmesinin tüm yükümlülüklerine tabidir. Tedarikçiyle yapılacak sözleşmenin içeriğini e-ticaret yapanların kullanması gereken sözleşmeler yazımızla birlikte değerlendirmeniz yararlı olur.
Tüketiciye Karşı Sorumluluk: Satıcı Sizsiniz
İnternetten yapılan satışlar mesafeli sözleşmedir ve TKHK'nın 48. maddesi ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne tabidir. Dropshipping yapan bir satıcının özellikle dikkat etmesi gereken yükümlülükler şunlardır:
| Yükümlülük | Kural | Dropshipping'deki risk | Dayanak |
| Ön bilgilendirme | Unvan, MERSİS veya vergi numarası, açık adres, vergiler dâhil toplam fiyat ve ek masraflar sipariş öncesi bildirilir | Bildirilmeyen ek masrafları (örneğin gümrük vergisi) tüketici ödemek zorunda değildir | Yönetmelik m.5 |
| Teslim süresi | Taahhüt edilen sürede, her hâlükârda en geç 30 gün içinde teslim | Yurt dışı gönderimlerde süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir; ödeme 14 gün içinde kanuni faiziyle iade edilir | TKHK m.48/3; Yönetmelik m.16 |
| Cayma hakkı | Teslimden itibaren 14 gün, gerekçesiz | İade, tedarikçi kabul etmese de sizin sorumluluğunuzdadır | TKHK m.48/4; Yönetmelik m.9 |
| Bedel iadesi | Ürün iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildikten itibaren 14 gün içinde, tek seferde | Tedarikçiden para gelmesini beklemek iade süresini durdurmaz | Yönetmelik m.12 |
| Kargoda kayıp ve hasar | Ürün tüketiciye teslim edilene kadar satıcıya ait | Uluslararası gönderimde kaybolan ürün için yeniden gönderim veya iade gerekir | Yönetmelik m.17 |
| Ayıplı mal | Dönme, indirim, ücretsiz onarım veya değişim; 6 ay içinde çıkan ayıpta ispat yükü satıcıda; 2 yıl zamanaşımı | Tedarikçinin garanti vermemesi tüketiciye karşı sorumluluğu kaldırmaz | TKHK m.10-12 |
| Kayıtların saklanması | Bilgilendirme, cayma ve teslimata ilişkin belgeler 3 yıl saklanır | Sipariş ve kargo kayıtlarını tedarikçi panelinde bırakmak yeterli olmayabilir | Yönetmelik m.20 |
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde 2022 ve 2025 yıllarında değişiklikler yapılmış, iade sürelerine ilişkin bazı hükümler 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemelere göre tüketici cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde ürünü geri gönderir; satıcı iade için bir taşıyıcı belirtmemişse tüketiciden iade masrafı istenemez. Cayma hakkının kapsamı ve istisnaları için online alışverişte cayma hakkı yazımıza bakabilirsiniz.
Yurt Dışı Tedarikte Gümrük, Teslim Süresi ve Ek Masraflar
Dropshipping'de en sık uyuşmazlık, ürünün yurt dışından doğrudan tüketiciye gönderildiği durumlarda çıkar. Bu modelde üç konuya özellikle dikkat etmek gerekir:
- Gümrük vergileri ve ek masraflar: Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen eşyada vergi ve muafiyet sınırları zaman zaman değiştirilmektedir. Tüketicinin teslimde vergi veya ek bedel ödemesi gerekecekse bu durum sipariş öncesinde açıkça bildirilmelidir; bildirilmeyen ek masraflardan tüketici sorumlu tutulamaz (Yönetmelik m.5/3). Güncel vergi ve limitler gümrük mevzuatından ayrıca kontrol edilmelidir.
- 30 günlük teslim sınırı: İlanda yazan teslim süresi ile gerçek süre uyumlu olmalıdır. Uzun gemi veya kargo süreleri 30 günlük sınırı aşabilir; bu durumda tüketici sözleşmeyi feshedip bedelin iadesini isteyebilir.
- Yanıltıcı tanıtım: Ürün yurt dışından gelecekken "hızlı teslimat" veya "yerli stok" izlenimi vermek, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği kapsamında aldatıcı uygulama sayılabilir.
İade edilen ürünlerin yurt dışındaki tedarikçiye geri gönderilmesi çoğu zaman ekonomik değildir. Bu nedenle iade adresi, iade masrafı ve iade edilen ürünün akıbeti tedarikçi sözleşmesinde önceden düzenlenmelidir.
E-Ticaret Mevzuatı, ETBİS ve Vergi Yükümlülükleri
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a göre internet üzerinden satış yapan hizmet sağlayıcı, sözleşme kurulmadan önce kendisini tanıtan güncel bilgileri, sözleşmenin kurulması için izlenecek teknik adımları ve gizlilik kurallarını alıcılara sunmak zorundadır (6563 s.K. m.3). Kendi internet sitesi veya mobil uygulaması üzerinden satış yapan işletmeler, faaliyete başlamadan önce Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt olmakla yükümlüdür; yalnızca yurt içindeki bir pazaryerinde mağaza açarak satış yapanlar ise yürürlükteki Tebliğ'de kayıt yükümlüsü olarak sayılmamıştır.
Vergi açısından dropshipping, kazanç amacıyla ve süreklilik içinde yapılan bir satış faaliyetidir. Bu nedenle faaliyete başlamadan önce vergi mükellefiyeti tesis edilmesi, satışlar için fatura veya e-arşiv fatura düzenlenmesi ve tedarikçiye yapılan ödemelerin belgelendirilmesi gerekir. Yurt dışı tedarikçilerle çalışmanın KDV, kur farkı ve gider belgesi bakımından sonuçları somut olaya göre değişeceğinden bir mali müşavirle birlikte değerlendirilmelidir.
Pazaryeri üzerinden satış yapılıyorsa pazaryeri, TKHK m.48/6 uyarınca bazı konularda satıcıyla birlikte sorumludur; ancak bu durum satıcının yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Ayrıca pazaryerlerinin satıcı sözleşmeleri teslim süresi, stok ve kargo takibine ilişkin ek kurallar içerebilir ve bunlara aykırılık mağazanın kapatılması gibi sonuçlar doğurabilir.
Taklit Ürün, Ürün Güvenliği ve Kişisel Veri Riskleri
- Taklit ürün: Başkasına ait markayı taşıyan taklit ürünü satışa arz eden, satan veya ithal eden kişi için 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörür (SMK m.30). Ayrıca marka sahibi tecavüzün durdurulması ve tazminat talep edebilir. Tedarikçinin "orijinal" beyanına güvenmek yerine fatura ve dağıtım yetkisini gösteren belgeler istenmelidir.
- Ürün görselleri ve açıklamaları: Başka bir satıcının veya üreticinin fotoğraflarını ve metinlerini izinsiz kullanmak, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında telif hakkı ihlali oluşturabilir. Tedarikçiden görsellerin kullanım izni yazılı olarak alınmalıdır.
- Ürün güvenliği: Türkiye'de piyasaya sunulan ürünlerin 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve ilgili teknik düzenlemelere uygun olması gerekir. Elektronik cihaz, oyuncak, kozmetik gibi ürünlerde uygunluk belgeleri, Türkçe etiket, kullanım kılavuzu ve gerekiyorsa garanti belgesi aranır.
- Kişisel veriler: Müşterinin adı, adresi ve telefonu yurt dışındaki tedarikçiyle paylaşıldığında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 9. maddesindeki yurt dışına aktarım şartlarına uyulması ve müşterilerin bu konuda aydınlatılması gerekir.
Dropshipping'e Başlamadan Önce Kontrol Listesi
- Vergi ve işletme kaydı: Şahıs işletmesi veya şirket olarak vergi mükellefiyetinizi oluşturun; fatura düzeninizi kurun.
- Tedarikçi sözleşmesi: Teslim süresi, stok bilgisi, ayıplı ürün, iade lojistiği, ürünlerin orijinalliği ve fikri mülkiyet garantisi ile tazmin (rücu) hükümlerini yazılı hâle getirin.
- Satış belgeleri: Ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, cayma formu, KVKK aydınlatma metni ve gizlilik politikasını hazırlayın.
- ETBİS kaydı: Kendi siteniz veya uygulamanız varsa satışa başlamadan önce kaydınızı tamamlayın.
- Gerçekçi teslim süresi: İlanlardaki teslim süresini tedarikçinin gerçek gönderim süresine göre belirleyin; 30 günlük sınırı aşmayın.
- Ek masraflar: Gümrük vergisi gibi tüketiciye yansıyabilecek masrafları sipariş öncesinde açıkça gösterin.
- Kayıtlar: Sipariş, ödeme, kargo ve iade kayıtlarını en az 3 yıl saklayın.
Sık Sorulan Sorular
Dropshipping Türkiye'de yasal mı?
Evet, dropshipping'i yasaklayan özel bir kural yoktur. Ancak tüketiciye satış yapan kişi olarak mesafeli satış, ayıplı mal, e-ticaret, vergi ve marka mevzuatındaki yükümlülükler size aittir.
Dropshipping yapmak için şirket kurmak gerekir mi?
Süreklilik içinde ve kazanç amacıyla yapılan satışlar ticari faaliyettir ve vergi mükellefiyeti gerektirir. Şahıs işletmesi mi şirket mi kurulacağı ciro, ortaklık yapısı ve sorumluluk tercihlerine göre bir mali müşavirle birlikte belirlenmelidir.
Ürün yurt dışından gelirken gümrük vergisini kim öder?
Tüketiciden tahsil edilecek vergi ve ek masraflar sipariş öncesinde açıkça bildirilmediyse tüketici bunları ödemek zorunda değildir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.5/3). Bu durumda masraf satıcıda kalabilir.
Müşteri ürünü iade ederse tedarikçiye mi göndermeli?
Ön bilgilendirmede belirttiğiniz iade adresine ve taşıyıcıya gönderir. Bedeli, ürün bu taşıyıcıya teslim edildikten itibaren 14 gün içinde iade etmek sizin yükümlülüğünüzdür; tedarikçinin iadeyi kabul etmemesi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Tedarikçi ürünü geç gönderirse sorumlu kim olur?
Tüketiciye karşı satıcı sorumludur. Teslim taahhüt edilen sürede ve en geç 30 gün içinde yapılmazsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir; bedeli kanuni faiziyle iade etmeniz gerekir. Uğradığınız zararı tedarikçi sözleşmesine göre tedarikçiden talep edebilirsiniz.
Taklit olduğunu bilmeden sattığım ürün için sorumlu olur muyum?
Marka sahibinin tecavüzün durdurulması ve ürünlerin toplatılması gibi talepleri kusurdan bağımsız olarak gündeme gelebilir; tazminat ve cezai sorumlulukta ise bilip bilmediğiniz ve gösterdiğiniz özen değerlendirilir. Tedarikçiden orijinallik belgeleri istemek bu nedenle önemlidir.
Özet
- Dropshipping'i yasaklayan bir düzenleme yoktur; tüketiciye satış yapan kişi satıcı sayılır (TKHK m.3).
- Ön bilgilendirme yapılmalı, ürün en geç 30 gün içinde teslim edilmeli ve 14 günlük cayma hakkı tanınmalıdır (TKHK m.48; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.5, 9, 16).
- Cayma hâlinde bedel, ürün iade taşıyıcısına teslim edildikten itibaren 14 gün içinde iade edilir (Yönetmelik m.12).
- Ayıplı maldan satıcı sorumludur; tedarikçiyle yapılan sözleşme tüketiciye karşı ileri sürülemez (TKHK m.10-12).
- Kendi sitesinden satış yapanlar ETBİS'e kayıt olmalı ve 6563 sayılı Kanun'daki bilgilendirme yükümlülüklerine uymalıdır (6563 s.K. m.3).
- Taklit ürün satışı hapis ve adli para cezası gerektirebilir; müşteri verilerinin yurt dışına aktarımı KVKK şartlarına tabidir (SMK m.30; KVKK m.9).
Dropshipping modelinde sorumluluklar satıcı, tedarikçi, pazaryeri ve kargo şirketi arasında dağıldığından, hangi riskin kimde kalacağı ancak somut sözleşmeler ve satış akışı incelenerek belirlenebilir. Dural Hukuk, e-ticaret sözleşmeleri, mesafeli satış belgeleri, tüketici uyuşmazlıkları ve marka hakkı ihlalleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk