Sahte indirim cezası nedir sorusunun kısa cevabı şudur: Gerçekte yapılmayan ya da olduğundan büyük gösterilen bir indirim, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamadır. Reklam Kurulu bu durumda reklamın durdurulmasına, düzeltilmesine, idari para cezasına ve gerektiğinde üç aya kadar tedbiren durdurmaya karar verebilir; etiket ve fiyat listelerindeki aykırılıklar için Ticaret Bakanlığı ayrıca idari para cezası uygular. 1 Ağustos 2026'dan itibaren indirimli satış reklamlarında indirimden önceki fiyat olarak, indirimin başlangıcından önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması zorunludur.
Kurallar yalnızca büyük kampanya dönemlerinde değil, mağaza vitrininden pazaryeri ilanına ve sosyal medya paylaşımına kadar her indirim duyurusunda geçerlidir. İndirimin gerçek olduğunu ispat yükü satıcıya aittir. Bu yazıda hangi uygulamaların sahte indirim sayıldığı, 10 gün kuralının nasıl hesaplandığı, Reklam Kurulu ve Bakanlık yaptırımları, sosyal medya ve pazaryeri reklamlarında sorumluluk, tüketicinin başvuru yolları ve işletmelerin cezaya karşı hakları anlatılmaktadır.
Sahte İndirim Nedir? Hangi Uygulamalar Yasaktır?
Sahte indirim, tüketiciye gerçekte var olmayan bir fiyat avantajı sunulduğu izlenimini veren her türlü fiyat duyurusudur. 6502 sayılı Kanun'un 61. maddesi tüketiciyi aldatıcı ticari reklamı, 62. maddesi ise haksız ticari uygulamaları yasaklar. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği de fiyat avantajı konusunda tüketiciyi aldatan eylemleri açıkça aldatıcı uygulama sayar. Uygulamada en sık rastlanan örnekler şunlardır:
- Önce zam, sonra indirim: Kampanyadan kısa süre önce fiyatı yükseltip yükseltilmiş fiyat üzerinden yüksek oranlı indirim ilan etmek.
- Hiç uygulanmamış "eski fiyat": Ürünün hiç satılmadığı bir fiyatı üstü çizili fiyat olarak göstermek.
- Başka kanalın fiyatını referans almak: Mağazadaki fiyatı internet satışında indirim öncesi fiyat gibi göstermek. 2026 değişikliğiyle her kanalda yalnızca o kanaldaki fiyat esas alınabilir.
- Abartılı oran: "Yüzde 70'e varan indirim" ilanında indirimin yalnızca birkaç üründe uygulanması gibi, gerçekte olduğundan fazla indirim izlenimi yaratmak.
- Eksik bilgi: İndirimin başlangıç ve bitiş tarihlerini, sınırlı stoku veya indirimden yararlanma şartlarını göstermemek.
İndirimden Önceki Fiyat Nasıl Belirlenir? 10 Gün Kuralı
1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve Ticaret Bakanlığının duyurusuna göre 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle Yönetmelik'in 14. maddesi yeniden düzenlenmiştir. İndirim yapıldığını gösteren yazılı, sesli veya görsel her reklamda indirimden önceki fiyat, indirimin başlangıç ve bitiş tarihleri ile miktar sınırlıysa bu miktar açıkça belirtilmelidir.
| Durum | İndirimden önceki fiyat olarak esas alınan | Dayanak |
| Mal satışına ilişkin reklam | İndirimin başlangıç tarihinden önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat | Yönetmelik m.14/3 |
| Meyve ve sebze gibi çabuk bozulan mallar ile hizmetler | İndirimli fiyattan bir önceki fiyat | Yönetmelik m.14/3 |
| Farklı satış kanalları (mağaza, internet sitesi, pazaryeri) | Yalnızca indirimin yapıldığı kanaldaki fiyat | Yönetmelik m.14/5 |
| Etiket, tarife ve fiyat listeleri | Mal satışlarında indirimden önceki 10 gün içindeki en düşük fiyat | Fiyat Etiketi Yönetmeliği m.11/1 |
| Koşullu satış ve kolay erişilen sadakat programları | İndirim kuralları bunlara da uygulanır | Yönetmelik m.14/6-7 |
Örnek: Bir ürün 11-17 Kasım tarihleri arasında 1.000 TL'ye, 18-20 Kasım tarihleri arasında 1.400 TL'ye satılmış ve 21 Kasım'da 980 TL'ye indirilmiş olsun. İndirimden önceki 10 gün içindeki en düşük fiyat 1.000 TL olduğundan "1.400 TL yerine 980 TL, yüzde 30 indirim" ilanı kurala aykırıdır; ilan edilebilecek indirim 1.000 TL üzerinden hesaplanan yaklaşık yüzde 2'dir.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre işletmenin açılması, devri, adres veya faaliyet konusu değişikliği nedeniyle yapılan indirimli satışlar üç ayı, tasfiye hâlinde ise altı ayı geçemez. "Kapanış indirimi" adıyla süresiz kampanya yapılması da bu nedenle sorun yaratır.
Sahte İndirim Cezası: Reklam Kurulu ve Bakanlık Yaptırımları
Sahte indirimin yaptırımı, aykırılığın reklamda mı, ticari uygulamada mı yoksa etikette mi gerçekleştiğine göre değişir:
| Aykırılık | Karar veren | Yaptırım |
| Aldatıcı indirim reklamı (6502 s.K. m.61) | Reklam Kurulu | Durdurma, aynı yöntemle düzeltme, idari para cezası, üç aya kadar tedbiren durdurma; internette içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi (m.77/12) |
| Haksız ticari uygulama (6502 s.K. m.62) | Reklam Kurulu | Üç aya kadar tedbiren durdurma, durdurma veya idari para cezası; aykırılık ülke genelindeyse daha yüksek ceza sınırı (m.77/13) |
| Etiket ve fiyat listesinde indirim kuralına aykırılık (6502 s.K. m.54) | Ticaret Bakanlığı (il müdürlükleri) | Aykırılığın tespit edildiği her bir işlem için idari para cezası (m.77/1-a) |
Reklamlarda idari para cezasının alt ve üst sınırı, reklamın yayımlandığı mecraya göre (yerel veya ulusal televizyon, internet, kısa mesaj, süreli yayın gibi) ayrı ayrı belirlenmiştir. Reklam Kurulu cezayı belirlerken aykırılığın haksızlık içeriğini, elde edilen menfaati veya neden olunan zararın büyüklüğünü, kusuru ve ekonomik durumu dikkate alır. Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, güncel ceza tutarları Ticaret Bakanlığı duyurularından kontrol edilmelidir.
İki önemli kural daha vardır: Reklamdaki iddiaların doğruluğunu ispat yükü reklam verene, uygulamanın haksız olmadığını ispat yükü de ticari uygulamada bulunana aittir (6502 s.K. m.61/6, m.62/2). Ayrıca aykırı reklamın sonradan düzeltilmesi veya telafi edilmesi, tespit edilen aykırılıktan doğan sorumluluğu ortadan kaldırmaz (Yönetmelik m.32).
Sosyal Medya, Pazaryeri ve İnternet Reklamlarında Sorumluluk
6502 sayılı Kanun'un 61. maddesine göre reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları reklam kurallarına uymakla yükümlüdür. Bu nedenle sahte indirim içeren bir kampanyada yalnızca satıcı değil, şartları varsa reklamı hazırlayan ajans ve reklamın yayımlandığı mecra da sorumluluk riskiyle karşılaşabilir.
2026 değişikliğiyle Yönetmelik'e sosyal medya etkileyicisi tanımı ve etkileyiciler aracılığıyla yapılan reklamların açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması zorunluluğu eklenmiştir. Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile üretilmiş dijital kopyasının ürünü bizzat kullandığı izlenimini gerçeğe aykırı biçimde veren reklamlar da yasaklanmıştır. İndirim kodu paylaşan fenomen içerikleri de bu çerçevede indirim reklamı kurallarına tabidir.
İnternette yapılan aykırılıklarda Reklam Kurulu, ilgiliye elektronik yolla bildirimde bulunulmasına ve bildirime rağmen içerik 24 saat içinde kaldırılmazsa erişimin engellenmesine karar verebilir.
Tüketici Sahte İndirimle Karşılaşırsa Ne Yapabilir?
- Delil toplayın: İndirim ilanının ve önceki fiyatın tarihli ekran görüntülerini, mağazadaki etiketin fotoğrafını ve alışveriş fişini saklayın. Sahte indirimin ispatında fiyat geçmişi belirleyicidir.
- Kasada fark varsa itiraz edin: Etiket veya fiyat listesindeki fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olursa tüketici lehine olan fiyat uygulanır (6502 s.K. m.54/2).
- Reklam Kuruluna şikâyette bulunun: Aldatıcı indirim reklamları için Ticaret Bakanlığına başvurabilirsiniz. Başvuru adımları için Reklam Kurulu şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.
- Cayma hakkını değerlendirin: İnternetten yapılan alışverişlerde kural olarak 14 günlük cayma hakkı bulunur; indirimin sahte olduğunu fark ettiyseniz bu süreyi kaçırmayın.
- Parasal zarar için başvurun: Uğradığınız zararın tazmini için 2026 yılında 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, bu tutarın üzerindekilerde tüketici mahkemesine başvurulur.
Reklam Kurulunun verdiği idari para cezası devlete ödenir; tüketicinin zararını kendiliğinden karşılamaz. Bu nedenle bireysel zarar için ayrıca başvuru yapılması gerekir.
İşletmeler İçin Uyum Listesi ve Cezaya İtiraz
İndirim kampanyası düzenleyen işletmelerin şu noktalara dikkat etmesi önerilir:
- Fiyat geçmişi: Her ürün için fiyat değişikliklerini kanal bazında tarihli olarak kaydedin; ispat yükü sizdedir.
- 10 gün hesabı: İndirim öncesi fiyatı, kampanyanın başladığı kanaldaki son 10 günün en düşük fiyatına göre belirleyin.
- Zorunlu bilgiler: Başlangıç ve bitiş tarihlerini, stok sınırını ve indirimden yararlanma koşullarını reklamda açıkça gösterin.
- Etiket uyumu: Mağazadaki etiketlerde indirimli fiyat ile indirim öncesi fiyatı birlikte ve okunabilir biçimde gösterin.
- Ajans ve fenomen içerikleri: Yayımlanmadan önce indirim ifadelerini kontrol edin; sorumluluk yalnızca içeriği hazırlayana ait değildir.
Reklam Kurulu veya Bakanlık kararlarına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; dava açılması kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (6502 s.K. m.78). Kanun'un 77/A maddesi, şartları varsa idari para cezası için tebliğden itibaren 15 gün içinde uzlaşma talebinde bulunma imkânı da tanır. İtiraz süreci için Reklam Kurulu kararına itiraz yazımıza göz atabilirsiniz. Rakip işletmeler ise yanıltıcı fiyat açıklamalarına karşı Türk Ticaret Kanunu'nun 55 ve 56. maddelerine dayanarak haksız rekabet davası açabilir.
Sık Sorulan Sorular
Sahte indirim cezası ne kadar?
Tutar, aykırılığın reklam, haksız ticari uygulama veya etiket aykırılığı olmasına ve reklamın yayımlandığı mecraya göre değişir. Kanundaki sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden güncel tutarlar Ticaret Bakanlığının duyurularından kontrol edilmelidir. Ceza yanında reklamın durdurulması veya düzeltilmesi de istenebilir.
İndirimden önceki fiyat hangi tarihe göre belirlenir?
Mal satışlarında indirimin başlangıç tarihinden önceki 10 gün içinde, aynı satış kanalında uygulanan en düşük fiyat esas alınır. Çabuk bozulan mallar ve hizmetlerde indirimli fiyattan bir önceki fiyat dikkate alınır.
Önce zam yapıp sonra indirim yapmak suç mu?
Bu uygulama tüketici mevzuatı bakımından kural olarak aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulama niteliğindedir ve idari yaptırım gerektirir. Rakiplerin şikâyeti üzerine Türk Ticaret Kanunu'ndaki haksız rekabet hükümleri de gündeme gelebilir.
Sahte indirimi nereye şikâyet edebilirim?
Reklam ve kampanya ilanları için Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Reklam Kuruluna, mağaza etiketlerindeki aykırılıklar için ticaret il müdürlüğüne başvurabilirsiniz. Kişisel zararınız için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu ayrıca açıktır.
Pazaryerindeki satıcının sahte indiriminden pazaryeri de sorumlu olur mu?
Reklam kuralları reklam veren yanında reklam ajansları ve mecra kuruluşlarını da bağlar. Pazaryerinin sorumluluğu, kampanyanın kim tarafından düzenlendiğine ve pazaryerinin içerikteki rolüne göre somut olayda değerlendirilir.
Reklam Kurulu cezasına itiraz süresi kaç gün?
Kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Uzlaşma yolu tercih edilecekse talep, tebliğden itibaren 15 gün içinde ve dava açılmadan önce yapılmalıdır.
Özet
- Gerçeğe aykırı indirim ilanları aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamadır (6502 s.K. m.61-62).
- 1 Ağustos 2026'dan itibaren reklamlarda indirimden önceki fiyat, son 10 günün en düşük fiyatıdır (Yönetmelik m.14/3).
- Her satış kanalının indirimi yalnızca o kanaldaki fiyat üzerinden hesaplanır (Yönetmelik m.14/5).
- Reklam Kurulu durdurma, düzeltme, idari para cezası ve üç aya kadar tedbiren durdurma kararı verebilir (6502 s.K. m.77/12-13).
- İndirimin gerçek olduğunu ispat yükü satıcıya aittir (6502 s.K. m.54/3, m.61/6).
- Kararlara karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (6502 s.K. m.78).
Bir indirimin hukuka uygun olup olmadığı fiyat geçmişine, satış kanalına, reklamın içeriğine ve kampanya koşullarına göre değiştiğinden her somut olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, tüketici hukuku, reklam hukuku, Reklam Kurulu süreçleri ve e-ticaret uyumu konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk