Ceza davası istinaf süresi ne kadar sorusunun kısa cevabı şudur: Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 273. maddesine göre ilk derece mahkemesinin hükmüne karşı istinaf süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.291). Bu kurallar 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanır.
Eskiden istinaf süresi hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün, temyiz süresi ise on beş gündü. Anayasa Mahkemesi'nin 2023'te yayımlanan iptal kararının ardından 7499 sayılı Kanun'la süreler iki haftaya çıkarıldı ve başlangıç anı gerekçeli kararın tebliğine bağlandı. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 12. Yargı Paketi (7589 sayılı Kanun) bu sürelerde değişiklik yapmadı. Bu yazıda ceza davasında istinaf ve temyiz sürelerinin ne zaman başladığı, nasıl hesaplandığı, hangi kararlara karşı kanun yoluna gidilemeyeceği ve süre kaçırıldığında neler yapılabileceği anlatılmaktadır.
Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz Nedir?
İstinaf, asliye ceza veya ağır ceza mahkemesi gibi ilk derece mahkemelerinin hükümlerinin bölge adliye mahkemesi ceza dairesince incelenmesidir. Bölge adliye mahkemesi hem olayları hem hukuki değerlendirmeyi denetler, gerekirse duruşma açarak delil toplayabilir ve yeni bir hüküm kurabilir. Temyiz ise bölge adliye mahkemesi kararlarının Yargıtay tarafından incelenmesidir; temyizde kural olarak yalnızca hükmün hukuka aykırı olup olmadığına bakılır (CMK m.288, m.294).
Ceza davasında kanun yolları bu nedenle iki basamaklıdır: Önce ilk derece mahkemesinin hükmüne karşı istinafa, ardından temyiz edilebilir nitelikteyse bölge adliye mahkemesi kararına karşı Yargıtay'a başvurulur. Bu aşamaların uygulamada ne kadar sürdüğünü istinaf ve Yargıtay süreci ne kadar sürer yazımızda ele aldık.
Ceza Davası İstinaf Süresi: İki Hafta Ne Zaman Başlar?
İstinaf süresi, mahkemenin duruşma sonunda kısa kararı okumasıyla (tefhim) değil, gerekçeli kararın size tebliğ edildiği tarihte başlar. Gerekçeli karar, mahkûmiyet veya beraatin hangi delillere ve hangi hukuki değerlendirmeye dayandığını gösteren yazılı karardır. Kısa kararın açıklanmasından sonra beklemek bu nedenle hak kaybına yol açmaz; ancak tebliğ yapıldığı anda süre işlemeye başlar.
- Kimler başvurabilir: Sanık, katılan, katılma talebi karara bağlanmamış veya reddedilmiş suçtan zarar gören ve Cumhuriyet savcısı istinaf yoluna başvurabilir.
- Nasıl başvurulur: Hükmü veren mahkemeye dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak başvurulur; beyan tutanağa geçirilir. Tutuklu sanık, başvurusunu bulunduğu kurumun müdürüne de yapabilir (CMK m.263).
- Gerekçe şart mı: Sanık ve katılan bakımından istinaf nedenlerinin gösterilmemesi incelemeye engel değildir (CMK m.273/4). Yine de itirazlarınızı somut olarak yazmanız, incelemenin isabetli yapılması için önemlidir.
- Elektronik tebligat: Elektronik yolla yapılan tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Süreyi bu tarihten hesaplayın.
Temyiz Süresi ve Temyiz Dilekçesinin İçeriği
Bölge adliye mahkemesinin temyiz edilebilir bir kararına karşı temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.291). Temyiz dilekçesi kararı veren bölge adliye mahkemesine verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur.
Temyizde önemli bir değişiklik, temyiz nedenlerini sonradan bildirme imkânının kaldırılmasıdır. Daha önce temyiz gerekçesi ayrı bir ek dilekçeyle yedi gün içinde verilebiliyordu; bu düzenleme (CMK m.295) 7499 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırıldı. Artık temyiz eden, hükmün neden bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır (CMK m.294/1). Cumhuriyet savcısı da temyiz isteminin sanığın lehine mi aleyhine mi olduğunu açıkça belirtir.
Ceza Muhakemesinde Kanun Yolu Süreleri Tablosu
7499 sayılı Kanun ceza muhakemesindeki kısa süreleri büyük ölçüde iki haftada birleştirdi. 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için başlıca süreler şunlardır:
| Başvuru | Süre | Başlangıç | Dayanak |
| İstinaf | 2 hafta | Hükmün gerekçesiyle tebliği | CMK m.273 |
| Temyiz | 2 hafta | Hükmün gerekçesiyle tebliği | CMK m.291 |
| İstinaf veya temyiz dilekçesine cevap | 2 hafta | Dilekçenin tebliği | CMK m.277, m.297 |
| Süre aşımı nedeniyle verilen ret kararına karşı üst mahkemeden karar isteme | 2 hafta | Ret kararının tebliği | CMK m.276, m.296 |
| Ara kararlara ve hâkimlik kararlarına itiraz | 2 hafta | Kararın öğrenilmesi | CMK m.268 |
| Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz | 2 hafta | Kararın tebliği | CMK m.173 |
| Eski hâle getirme | 2 hafta | Engelin kalkması | CMK m.41 |
Hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün mesai bitiminde sona erer; son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen iş gününün mesai bitiminde biter (CMK m.39). Örneğin gerekçeli karar 15 Ekim 2026 Perşembe günü tebliğ edildiyse, iki haftalık süre 29 Ekim 2026 Perşembe günü dolacaktı; bu gün Cumhuriyet Bayramı olduğu için süre 30 Ekim 2026 Cuma günü mesai bitiminde sona erer.
Hangi Kararlara İstinaf veya Temyiz Yoluna Gidilemez?
Bazı kararlar ilk derecede kesindir. CMK m.272/3'e göre şu hükümlere karşı istinaf yoluna gidilemez:
- Düşük adli para cezaları: Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak belirlenen 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri. Anayasa Mahkemesi bu sınırı Anayasa'ya aykırı bulmamıştır.
- Bazı beraat kararları: Üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan verilen beraat hükümleri.
- Kanunda kesin olduğu yazılı hükümler.
Bölge adliye mahkemesi kararlarının da önemli bir kısmı temyiz edilemez (CMK m.286/2). Örneğin ilk derece mahkemesinin beş yıl veya daha az hapis cezasına ya da adli para cezasına ilişkin hükmüne karşı istinaf başvurusunun esastan reddi, beş yıl veya daha az hapis cezasını artırmayan kararlar, kanunda üst sınırı iki yıla kadar hapis cezası öngörülen suçlara ilişkin kararlar ve on yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda beraat hükmüne yönelik istinafın esastan reddi, kural olarak Yargıtay'a taşınamaz. Kanunda sayılan bazı suçlarda ise bu sınırlara rağmen temyiz yolu açıktır (CMK m.286/3).
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarına karşı da 1 Haziran 2024'ten itibaren itiraz yerine istinaf yolu uygulanmaktadır; ayrıntıları HAGB'de yeni düzenleme yazımızda bulabilirsiniz. Kesinleşen kararlara karşı olağanüstü kanun yolları ve Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru (kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün) ise ayrı kurallara tabidir.
Süre Kaçırılırsa Ne Olur? Eski Hâle Getirme
Süresinde kanun yoluna başvurulmazsa hüküm kesinleşir ve infaz edilebilir hâle gelir. Süre geçtikten sonra yapılan başvuru, hükmü veren mahkemece reddedilir. Bu ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde bölge adliye mahkemesinden veya Yargıtay'dan karar verilmesi istenebilir; ancak bu istem infazı durdurmaz (CMK m.276, m.296).
Süreyi kendi kusuru olmadan kaçıran kişi için tek çıkış yolu eski hâle getirmedir (CMK m.40-42). Bunun için engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde, süreye uyulsaydı işlemi yapacak mahkemeye dilekçe verilir; dilekçede kusursuzluğu gösteren olgular ve belgeler açıklanır ve kaçırılan istinaf veya temyiz başvurusu da aynı anda yapılır. Ağır hastalık veya usulsüz tebligat gibi kişinin elinde olmayan engeller bu kapsamda değerlendirilebilir; iş yoğunluğu veya unutkanlık ise kural olarak kusursuzluk sayılmaz.
Süreyi kaçırmamak için şu adımları izleyin:
- Tebliğ tarihini kaydedin: Tebligat zarfındaki tarihi, elektronik tebligatta ise ulaşma tarihini not edin.
- Son günü hesaplayın: İki haftayı tebliğ gününe karşılık gelen güne göre sayın ve resmî tatilleri kontrol edin.
- Son güne bırakmayın: Dilekçeyi birkaç gün önceden verin; elektronik sistemlerdeki olası aksaklıklar süreyi uzatmaz.
- Kararın kesin olup olmadığına bakın: Kararda gösterilen kanun yolunu ve CMK m.272/3 ile m.286/2'deki sınırları birlikte değerlendirin.
- Nedenleri açık yazın: Özellikle temyizde bozma nedenlerini dilekçede göstermeniz zorunludur.
Sık Sorulan Sorular
Ceza davası istinaf süresi kaç gün?
İstinaf süresi iki haftadır ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler (CMK m.273). 1 Haziran 2024'ten önce verilen kararlarda ise hükmün açıklanmasından itibaren yedi günlük eski süre uygulanıyordu; eski tarihli bir dosyanız varsa kararın tarihini kontrol edin.
Kısa karar açıklandıktan sonra istinaf süresi başlar mı?
Hayır. 7499 sayılı Kanun'dan sonra kısa kararın duruşmada okunması süreyi başlatmaz; süre gerekçeli kararın size tebliğ edildiği tarihte başlar. Bu nedenle tebligatı takip etmeniz ve tebliğ tarihini kaydetmeniz önemlidir.
Temyiz gerekçesi sonradan ek dilekçeyle verilebilir mi?
Hayır. Ek dilekçe imkânını düzenleyen CMK m.295 yürürlükten kaldırıldığından, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlarda temyiz nedenlerinin iki haftalık süre içinde verilen temyiz başvurusunda gösterilmesi gerekir.
Adli para cezası istinaf edilebilir mi?
Hapis cezasından çevrilenler hariç, sonuç olarak 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümleri kesindir ve istinaf edilemez (CMK m.272/3). Bu tutarı aşan adli para cezalarına karşı istinaf yoluna gidilebilir, ancak bölge adliye mahkemesinin vereceği karar kural olarak temyiz edilemez.
Yargıtay'a gidilemeyen ceza kararları hangileridir?
Beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinafın esastan reddi, adli para cezalarına ilişkin kararlar ve üst sınırı iki yıla kadar hapis gerektiren suçlardaki kararlar gibi CMK m.286/2'de sayılan bölge adliye mahkemesi kararları kural olarak temyiz edilemez. Kanunda sayılan bazı suçlarda bu sınırlara rağmen temyiz yolu açıktır.
İstinaf süresini kaçırdım, ne yapabilirim?
Süreyi kusurunuz olmadan kaçırdıysanız engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme talebinde bulunabilirsiniz (CMK m.41). Talebin kabulü için kusursuzluğunuzu belgelerle ortaya koymanız gerekir; aksi hâlde hüküm kesinleşmiş olarak kalır.
Özet
- Ceza davasında istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273).
- Temyiz süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır ve temyiz nedenleri başvuruda gösterilmelidir (CMK m.291, m.294).
- Hafta olarak belirlenen süre karşılık gelen günde biter; son gün tatile rastlarsa izleyen iş günü sona erer (CMK m.39).
- 15.000 TL dahil adli para cezaları ve kanunda sayılan bazı kararlar istinaf edilemez (CMK m.272/3).
- Bölge adliye mahkemesi kararlarının bir kısmı temyiz edilemez (CMK m.286/2).
- Kusursuz olarak kaçırılan süre için iki hafta içinde eski hâle getirme istenebilir (CMK m.41).
Kanun yolu süreleri kısa ve kesin olduğundan, tebliğ tarihinin, kararın kesin olup olmadığının ve ileri sürülecek nedenlerin her dosyada ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, ceza davalarında istinaf ve temyiz başvuruları, süre hesabı ve eski hâle getirme talepleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk