Logo tescili ile marka tescili aynı şey mi sorusunun kısa cevabı şudur: Türkiye'de "logo tescili" adıyla ayrı bir kayıt türü yoktur; logo, Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılan marka başvurusuyla şekil markası veya kelime ile şeklin birlikte yer aldığı kombine marka olarak tescil edilir. Dolayısıyla logo tescili, marka tescilinin bir türüdür. Ancak yalnızca logoyu tescil ettirmek, markanızın adını her yazım biçiminde aynı genişlikte korumayabilir; adın kendisi için ayrıca kelime markası başvurusu değerlendirilmelidir.
Logo, marka korumasının yanında belirli şartlarla tasarım tescili ve telif hakkı yoluyla da korunabilir. Logoyu bir ajansa veya serbest tasarımcıya hazırlattıysanız, logo üzerindeki hakların size geçip geçmediği de ayrıca önem taşır. Bu yazıda kelime, şekil ve kombine marka farkı, logonun marka olarak nasıl tescil edildiği, hangi başvurunun hangi durumda daha uygun olduğu, renk ve logo değişikliğinin etkisi, tasarım tescili ve telif hakkıyla ilişkisi ile tasarımcıdan hak devri anlatılmaktadır.
Marka Türleri: Kelime, Şekil ve Kombine Marka
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 4. maddesine göre marka; bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan ve sicilde açık ve kesin biçimde gösterilebilen her tür işaretten oluşabilir. Kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi bu işaretlere örnektir. Uygulamada en sık karşılaşılan üç tür şunlardır:
| Marka türü | Neyi kapsar? | Dikkat edilecek nokta |
| Kelime markası | Yalnızca harf, sözcük veya rakamlardan oluşan işaret | Ad, belirli bir grafik tasarıma bağlı olmaksızın değerlendirilir |
| Şekil markası | Yazı içermeyen figür, simge veya amblem | Koruma şeklin bıraktığı görsel izlenime dayanır |
| Kombine marka | Kelime ile şeklin veya özel yazı karakterinin birlikte yer aldığı logo | İşaret bütün olarak değerlendirilir; kelime ve şekil unsurlarının ağırlığı sonucu etkiler |
Bunların dışında renk, ses, hareket ve üç boyutlu markalar da mümkündür (Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.7). Renklerin belirli bir şekil, figür veya kelime içinde kullanılması ise işareti renk markası yapmaz; renkli bir logo, şekil veya kombine marka olarak değerlendirilir (Yönetmelik m.7/4).
Logo Tescili Nasıl Yapılır?
Logo, standart bir marka başvurusuyla tescil ettirilir. Başvuru formunda marka örneği olarak logonun görseli yüklenir, mal ve hizmetler Nice sınıflandırmasına göre seçilir ve ücret ödenir. Başvurudan tescil belgesine kadar olan adımları marka tescili nasıl yapılır yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Logo başvurusunda özellikle şu noktalara dikkat edin:
- Net ve son hâlinde görsel: Marka örneği açık, kesin ve anlaşılır olmalıdır. Kurum, gösterimi yeterli bulmazsa açıklama isteyebilir; eksiklik giderilirse başvuru tarihi eksikliğin giderildiği tarihe kayar (Yönetmelik m.7/8-9).
- Sonradan değiştirilemez: Başvurudan sonra marka örneğini değiştiren düzeltme talepleri kabul edilmez (SMK m.11/6; Yönetmelik m.21/2). Logonun taslak değil, kullanılacak son hâli başvuruya konu edilmelidir.
- Ücret marka türüne göre değişmez: TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre tek sınıflı başvuru ücreti 2.820 TL, tescil ücreti 7.010 TL'dir; logo ile kelime markası arasında resmi ücret farkı yoktur.
- Benzerlik araştırması: Logoların benzerliği yalnızca yazı üzerinden değil, şekil unsurları ve genel görünüm üzerinden de değerlendirildiğinden başvurudan önce marka sorgulama ve benzerlik araştırması yapılması önerilir.
Sadece Logo mu, Kelime Markası mı, İkisi Birden mi?
Hangi başvurunun daha uygun olduğu, markanın adının ne kadar ayırt edici olduğuna ve logonun ne sıklıkla değişebileceğine bağlıdır. Uygulamada markalar görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütün olarak karşılaştırıldığından seçim sonucu doğrudan etkiler:
| Seçenek | Avantajı | Sınırı |
| Yalnızca kelime markası | Ad, farklı yazı karakterleri ve logolarla kullanıldığında da korunur | Logodaki özgün şekil unsuru ayrıca korunmaz |
| Yalnızca kombine marka (logo) | Tek başvuruyla ad ve görsel kimlik birlikte kayda alınır | Koruma işaretin bütününe ilişkindir; logo değişirse kullanım ve koruma tartışmalı hâle gelebilir |
| Kelime markası ve logo birlikte | En geniş koruma; ad ve görsel kimlik ayrı ayrı korunur | İki ayrı başvuru ve ücret gerekir |
Adınız ilgili mallar bakımından tanımlayıcı veya zayıfsa, ayırt edici bir logoyla birlikte kombine marka olarak tescil edilebilir. Ancak bu durumda koruma esas olarak logonun ayırt edici unsurlarına dayanır ve kelime tek başına başkalarına karşı aynı güçte ileri sürülemeyebilir. Bütçe kısıtlıysa uygulamada çoğunlukla önce kelime markası tercih edilir; ad güçlü ve ayırt ediciyse bu tercih daha geniş bir koruma sağlayabilir.
Logomu Değiştirirsem Tescil Geçerli Kalır mı?
Markalar zaman içinde yenilenir; yazı karakteri sadeleştirilir, renkler güncellenir. SMK m.9/2-a'ya göre markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması da markanın kullanılması sayılır. Bu nedenle küçük güncellemeler kural olarak mevcut tescilin kullanımı kapsamında kalabilir.
- Küçük değişiklik: Ana şekil ve kelime korunarak yapılan sadeleştirme veya renk tonu değişikliği, somut olaya göre mevcut tescilin kullanımı sayılabilir.
- Esaslı değişiklik: Logonun genel izlenimi değişiyorsa yeni logo için ayrı başvuru yapılmalıdır. Eski logo kullanılmazsa, tescil tarihinden itibaren beş yıl sonra kullanmama nedeniyle iptal talebiyle karşılaşılabilir (SMK m.9, m.26).
- Yenileme ile değişiklik yapılamaz: On yıllık sürenin sonunda yapılan yenileme mevcut marka örneğini aynen sürdürür; yeni logo için yenileme değil, yeni başvuru gerekir.
Renk konusunda da benzer bir değerlendirme yapılır: Başvuruda kullanılan renkler marka örneğinin parçası olur. Renk logonun ayırt ediciliğinde belirleyiciyse renkli başvuru, farklı renklerde kullanım planlanıyorsa bunun etkisi başvuru öncesinde değerlendirilmelidir.
Logo İçin Tasarım Tescili ve Telif Hakkı
Logo, marka korumasının dışında iki ayrı yolla da korunabilir. SMK m.55/2'ye göre tasarım korumasından yararlanabilecek "ürün" kavramı grafik sembolleri ve tipografik karakterleri de kapsar. Logo ayrıca Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında bir grafik eser olarak telif korumasından yararlanabilir (FSEK m.4/1-6). Tasarım koruması, FSEK'teki şartları taşıyan bir eserin telif korumasını ortadan kaldırmaz (SMK m.58/3).
| Koruma yolu | Şart | Süre | Neyi sağlar? |
| Marka tescili | Ayırt edicilik, ret nedenlerinin bulunmaması | Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl, yenilenebilir (SMK m.23) | İşaretin seçilen mal ve hizmetlerde ticari kaynak göstergesi olarak korunması |
| Tasarım tescili | Yenilik ve ayırt edici nitelik (SMK m.56) | 5 yıl, yenilemelerle toplam 25 yıla kadar (SMK m.69/1) | Görünümün, kendisine kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı korunması |
| Telif hakkı | Eser sahibinin hususiyetini taşıması (FSEK m.1/B) | Eser sahibinin hayatı boyunca ve ölümünden sonra 70 yıl (FSEK m.27) | İzinsiz çoğaltma ve kullanıma karşı koruma; tescil şartı yoktur |
Tasarım tescilinde zamanlama önemlidir: Tasarımcı veya hak sahibinin başvurudan önceki on iki ay içinde kamuya sunduğu tasarımın yeniliği bu açıklamadan etkilenmez (SMK m.57/2). Logo daha uzun süredir kullanılıyorsa tasarım tescili için yenilik şartı sorun oluşturabilir. Telif koruması ise eserin yaratılmasıyla kendiliğinden doğar; FSEK m.13'e göre eser sahibinin talebi üzerine ispat kolaylığı amacıyla kayıt ve tescil yaptırılabilir. Tasarımların korunmasına ilişkin genel çerçeveyi tasarımlar hukuken nasıl korunur yazımızda bulabilirsiniz.
Logoyu Tasarımcıya Yaptırdıysanız: Hakların Devri
Logo bir ajans veya serbest tasarımcı tarafından hazırlandıysa, logo üzerindeki telif hakları kural olarak eseri yaratan kişide doğar. FSEK m.52'ye göre mali haklara ilişkin sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve devredilen hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır. Ücretin ödenmiş olması, yazılı bir devir yoksa hakların size geçtiği anlamına gelmeyebilir.
- Yazılı sözleşme: Çoğaltma, yayma, işleme ve umuma iletim gibi mali hakların süre ve yer sınırı belirtilerek devredildiği yazılı bir sözleşme yapın.
- Marka olarak kullanım: Sözleşmede logonun marka olarak tescil ettirilebileceği ve değiştirilebileceği açıkça yer almalıdır.
- Kaynak dosyalar: Vektörel kaynak dosyaların teslimi ve üçüncü kişilere ait unsur kullanılmadığına ilişkin taahhüt istenmelidir.
- Hazır şablonlar: Şablon veya stok görsellerden üretilen logolarda lisans koşulları marka olarak kullanıma izin vermeyebilir ve aynı unsur başkaları tarafından da kullanılabilir.
Bu konu yalnızca sözleşme meselesi değildir: Başkasına ait telif hakkını içeren bir marka başvurusu, hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir (SMK m.6/6) ve bu durum tescilden sonra da hükümsüzlük sebebi olarak ileri sürülebilir (SMK m.25/1).
Sık Sorulan Sorular
Logo tescili ile marka tescili arasındaki fark nedir?
Hukuken ayrı bir "logo tescili" kurumu yoktur. Logo, marka başvurusuyla şekil markası veya kombine marka olarak tescil edilir; yani logo tescili marka tescilinin bir türüdür.
Logo tescili ücreti ne kadar?
Resmi ücret marka türüne göre değişmez. TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göre tek sınıflı başvuru ücreti 2.820 TL, tescil ücreti 7.010 TL'dir; ek sınıflar ayrıca ücretlendirilir.
Logomu tescil ettirirsem markamın adı da korunur mu?
Kombine markada ad, logonun bir parçası olarak korunur ve değerlendirme işaretin bütünü üzerinden yapılır. Adı farklı tasarımlarla kullanmayı planlıyorsanız ayrıca kelime markası başvurusu daha geniş koruma sağlar.
Logomu değiştirdim, yeni başvuru gerekir mi?
Ayırt edici karakteri değiştirmeyen küçük güncellemeler mevcut tescilin kullanımı sayılabilir (SMK m.9/2-a). Logonun genel izlenimi değiştiyse yeni başvuru yapılmalıdır.
Logo için tasarım tescili mi, marka tescili mi yapılmalı?
Logoyu ticari kaynak göstergesi olarak korumak için marka tescili esastır ve süresiz yenilenebilir. Tasarım tescili, yenilik şartı sağlanıyorsa görünüme yönelik ek bir koruma sunar.
Tasarımcıya yaptırdığım logoyu tescil ettirebilir miyim?
Ettirebilirsiniz; ancak telif haklarının yazılı bir sözleşmeyle size devredilmiş olması önemlidir (FSEK m.52). Aksi hâlde tasarımcı, başvuruya itiraz veya tescilin hükümsüzlüğü yoluna gidebilir (SMK m.6/6, m.25).
Özet
- Logo, marka başvurusuyla şekil markası veya kombine marka olarak tescil edilir; ayrı bir logo tescili kurumu yoktur (SMK m.4).
- Marka örneği başvurudan sonra değiştirilemez; logonun son hâli başvuruya konu edilmelidir (SMK m.11/6; Yönetmelik m.21/2).
- Kelime markası adı farklı tasarımlarda da korur; en geniş koruma kelime ve logo başvurularının birlikte yapılmasıyla sağlanır.
- Ayırt edici karakteri değiştirmeyen logo güncellemeleri kullanım sayılabilir; esaslı değişiklikte yeni başvuru gerekir (SMK m.9/2-a).
- Logo, şartları varsa tasarım tescili ve telif hakkıyla da korunur (SMK m.55-56, m.69; FSEK m.4, m.27).
- Tasarımcıdan hak devri yazılı yapılmalı ve haklar ayrı ayrı gösterilmelidir (FSEK m.52).
Logonun nasıl korunacağı; adın ayırt ediciliğine, logonun yaratılma koşullarına ve işletmenin kullanım planlarına göre değiştiğinden, başvuru türü ve hak devri birlikte değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, logo ve kelime markası başvuruları, tasarım tescili, telif hakkı devir sözleşmeleri ve marka itiraz süreçleri konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk