Marka itirazına karşı görüş sorusunun kısa cevabı şudur: Başvurunuz Resmî Marka Bülteni'nde yayımlandıktan sonra bir itiraz gelirse Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) bunu size bildirir ve itiraza ilişkin görüşlerinizi sunmanız için bir aylık süre verir. Bu süre içinde gerekçeli bir karşı görüş sunabilir, şartları varsa itiraz sahibinden markasını gerçekten kullandığını ispat etmesini isteyebilir ve mal-hizmet listenizi daraltarak itirazın etkisini azaltabilirsiniz. Markalar Dairesi aleyhinize karar verirse iki ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na (YİDK) itiraz edebilir, YİDK kararına karşı da iki ay içinde dava açabilirsiniz.
Başvuruya itiraz edilmesi, başvurunun reddedileceği anlamına gelmez; Kurum itirazı ve sizin cevabınızı birlikte değerlendirerek karar verir. Görüş sunmamak da kendiliğinden ret sonucu doğurmaz, ancak bu durumda dosya yalnızca itiraz sahibinin anlattıkları ve mevcut belgeler üzerinden incelenir. Yayına itirazın nasıl yapıldığını itiraz eden tarafın gözünden anlatan marka itirazı ve iki aylık itiraz süresi yazımızdan farklı olarak bu yazıda, başvuru sahibinin itiraza nasıl cevap vereceği, kullanımın ispatı talebi, uzlaşma imkânı, Markalar Dairesi kararı, YİDK aşaması ve dava yolu anlatılmaktadır.
Başvurunuza İtiraz Edildiğinde İlk Yapılacaklar
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 18. maddesine göre Bültende yayımlanan bir başvuruya, yayımdan itibaren iki ay içinde SMK m.5 (mutlak ret nedenleri) veya m.6 (nispi ret nedenleri) gerekçesiyle itiraz edilebilir. Süresinde ve ücreti ödenerek yapılan itiraz başvuru sahibine bildirilir. Başvuruyu bir marka vekili aracılığıyla yaptıysanız yazışmalar kural olarak vekil üzerinden yürür; bu nedenle bildirim tarihini ve son günü hemen not etmek gerekir. Başvurudan yayına kadar olan adımları marka tescili nasıl yapılır yazımızda bulabilirsiniz.
Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in (Yönetmelik) 28. maddesinin dördüncü fıkrasına göre Kurum, itirazlara ilişkin görüşlerinizi bildirmeniz için size bir aylık süre verir. Kurum gerekli görürse taraflardan bir aylık süre içinde ek bilgi ve belge de isteyebilir. Bu süreler içinde görüş sunulmazsa itiraz, mevcut bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilir (SMK m.19/1). Yönetmelik, karşı görüş için iptal taleplerinde olduğu gibi talep üzerine ek süre verilmesini düzenlemediğinden, son günü beklemeden hazırlığa başlamak önemlidir.
Süreç boyunca takip etmeniz gereken başlıca süreler şunlardır:
| Aşama | Süre | Dayanak |
| Yayına itiraz | Bülten yayımından itibaren 2 ay | SMK m.18 |
| Başvuru sahibinin karşı görüşü ve varsa kullanımın ispatı talebi | Bildirimden itibaren 1 ay | SMK m.19/1; Yönetmelik m.28/4, m.29/1 |
| İtiraz sahibinin kullanım delilleri | Bildirimden itibaren 1 ay | Yönetmelik m.29/3 |
| Markalar Dairesi kararına itiraz (YİDK) | Kararın bildiriminden itibaren 2 ay | SMK m.20/2; Yönetmelik m.31/1 |
| YİDK aşamasında tarafların görüşü | Kurulun verdiği 1 ay | Yönetmelik m.31/4 |
| YİDK kararına karşı dava | Kararın bildiriminden itibaren 2 ay | SMK m.156/2; YİDD Kurulları Yönetmeliği m.8/3 |
Marka İtirazına Karşı Görüş Nasıl Hazırlanır?
Karşı görüş, itiraz dilekçesindeki her iddiaya tek tek cevap veren, gerekçeli ve delillerle desteklenen bir metindir. Uygulamada şu sırayla hazırlanması faydalı olur:
- İtirazın dayanağını tespit edin: İtiraz sahibi hangi markaya, hangi tescil numarasına ve SMK'nın hangi bendine dayanıyor? Dayanak markanın tescil tarihi, kapsadığı mal ve hizmetler, yenilenip yenilenmediği ve hâlâ geçerli olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- İşaretleri bütün olarak karşılaştırın: Markaların görsel, işitsel (okunuş) ve kavramsal (anlam) yönden yarattığı genel izlenim anlatılır. Ortak unsur, ilgili sektörde tasviri veya zayıf bir kelimeyse bunun ayırt edici gücünün düşük olduğu ayrıca belirtilir.
- Mal ve hizmetleri karşılaştırın: SMK m.11/4'e göre mal veya hizmetlerin aynı sınıfta yer alması benzer olduklarına, farklı sınıfta yer alması da benzer olmadıklarına karine oluşturmaz. Amaç, kullanım şekli, satış kanalı ve hedef tüketici bakımından farklılıklar somut örneklerle gösterilmelidir; dikkatle satın alınan ürünlerde tüketicinin dikkat düzeyinin yüksek olduğu da hatırlatılabilir.
- Delilleri düzenli sunun: Kendi kullanımınıza ilişkin fatura, katalog, ambalaj ve tanıtım belgeleri gibi deliller, hangi iddiayı desteklediği belirtilen bir delil listesiyle sunulmalıdır (Yönetmelik m.30).
İtirazın dayandığı gerekçeye göre karşı görüşte öne çıkarılacak noktalar da değişir:
| İtiraz gerekçesi | Karşı görüşte odaklanılacak noktalar |
| Karıştırılma ihtimali (SMK m.6/1) | İşaretlerin bütün olarak farklı izlenim bırakması, ortak unsurun zayıflığı, mal ve hizmetlerin farklılığı, gerekiyorsa kullanımın ispatı talebi |
| Tescilsiz önceki kullanım (SMK m.6/3) | İtiraz sahibinin, başvuru tarihinizden önce o işaret için hak elde ettiğini gösteren kullanımın yeterince ispatlanıp ispatlanmadığı |
| Tanınmış marka (SMK m.6/4 ve m.6/5) | Tanınmışlık delillerinin yeterliliği, sektörlerin uzaklığı, haksız yarar veya zarar ihtimalinin somut olarak gösterilip gösterilmediği |
| Kötüniyet (SMK m.6/9) | Markanın bağımsız olarak oluşturulduğu, seçiminin makul bir açıklaması bulunduğu ve itiraz sahibiyle önceki bir ilişki bulunmadığı |
| Mutlak ret nedenleri (SMK m.5) | İşaretin ayırt edici olduğu; başvurudan önce kullanımla ayırt edicilik kazanılmışsa bunun delilleri (SMK m.5/2) |
Kullanımın İspatı Talebi: İtiraz Edenin Markası Kullanılıyor mu?
Karşı görüş aşamasındaki en etkili araçlardan biri, SMK m.19/2'de düzenlenen kullanımın ispatı talebidir. İtiraz, SMK m.6/1 kapsamında karıştırılma ihtimaline dayanıyorsa ve dayanak marka, sizin başvuru veya rüçhan tarihinizde Türkiye'de en az beş yıldır tescilliyse itiraz sahibinden, başvuru tarihinizden önceki beş yıl içinde bu markayı itirazda gösterdiği mal veya hizmetlerde Türkiye'de ciddi biçimde kullandığını ya da kullanmamak için haklı bir sebebi olduğunu ispat etmesini isteyebilirsiniz.
- Talebin zamanı ve şekli: Talep, karşı görüş için verilen süre içinde açıkça ve yazılı olarak yapılmalıdır. Açık, net ve koşulsuz olmalı; kullanımının ispatı istenen markaların tescil numaraları belirtilmelidir. Aksi hâlde talep yapılmamış sayılır (Yönetmelik m.29/1-2).
- İtiraz sahibinin süresi: Kurum, itiraz sahibine kullanım delillerini sunması için bir aylık süre verir. Bu delillere karşı size ve ardından itiraz sahibine birer aylık görüş süresi verilebilir (Yönetmelik m.29/3-4).
- Sonuç: Kullanım ispatlanamazsa itiraz bu markaya dayanılarak sürdürülemez ve reddedilir; kullanım yalnızca bazı mal veya hizmetler için ispatlanırsa itiraz sadece bunlar esas alınarak incelenir (SMK m.19/2).
Talepte bulunmadan önce dayanak markanın tescil tarihi ile kendi başvuru tarihinizi karşılaştırarak beş yıllık şartın gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin.
Listeyi Daraltmak, Bölünme ve Uzlaşma
Her itirazın sonuna kadar tartışılması gerekmez. İtiraz yalnızca başvurunuzdaki bazı mal veya hizmetlere yöneliyorsa, kullanmayı düşünmediğiniz kalemlerden vazgeçmek (başvurunun kısmen geri çekilmesi, SMK m.28/5; Yönetmelik m.22) itirazın konusunu daraltabilir. Başvurunun bölünmesi de bir seçenektir (SMK m.11/5): Yönetmelik m.17/5'e göre itiraza konu mal ve hizmetler bölünmeyle farklı başvurulara dağıtılamaz; ancak itiraz dışında kalan kalemler ayrı bir başvuruya alınarak tescil sürecine devam ettirilebilir.
Kurum gerekli görürse tarafları uzlaşmaya davet edebilir (SMK m.19/4, Yönetmelik m.32). Taraflar bir ay içinde beyanda bulunur; arabulucuya başvuracaklarını birlikte bildirirlerse itiraz incelemesi üç ay ertelenir ve ortak talep üzerine bu süre üç aya kadar uzatılabilir. Taraflar Kurum davetinden bağımsız olarak da anlaşabilir; örneğin belirli mal ve hizmetlerden vazgeçilmesi karşılığında itirazın geri çekilmesi kararlaştırılabilir. İtiraz, Kurum karar vermeden önce geri çekilebilir (Yönetmelik m.33).
Markalar Dairesi Kararı ve Olası Sonuçlar
İnceleme sonunda Kurum, başvurunun itiraza konu mal ve hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için tescil edilemeyeceği sonucuna varırsa başvuruyu bu kapsamda reddeder; aksi hâlde itirazın reddine karar verir (SMK m.19/3). Buna göre üç sonuç ortaya çıkabilir:
- İtirazın reddi: Başvuru tescil aşamasına ilerler. Ancak itiraz sahibi de bu karara karşı YİDK'ya itiraz edebileceğinden kararın kesinleşmesi beklenir.
- İtirazın kısmen kabulü: Başvuru bazı mal ve hizmetler için reddedilir, kalanlar için sürece devam edilir.
- İtirazın tamamen kabulü: Başvuru itiraza konu kapsamda tamamen reddedilir.
İtiraz süreci sonunda başvuru tescile hak kazanırsa tescil ücretinin Kurumun verdiği iki aylık süre içinde ödenmesi gerekir; ödenmezse başvuru işlemden kaldırılır (Yönetmelik m.12/1). Tescil sürecinin genel takvimi için marka tescilinin ne kadar sürdüğünü anlatan yazımıza bakabilirsiniz.
YİDK'ya İtiraz: Süre, Gerekçe ve İnceleme
Markalar Dairesi kararından zarar gören taraf, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Kurum nezdinde itiraz edebilir (SMK m.20). Bu itirazı, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi bünyesindeki kurullar inceler; uygulamada bu kurul YİDK olarak anılır. Dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Gerekçe ve ücret süre içinde: İtiraz yazılı ve gerekçeli yapılmalı, ücret de iki aylık süre içinde ödenmelidir. Gerekçeler bu süre içinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır; süre geçtikten sonra gerekçe değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez (SMK m.20/2).
- Karşı tarafın görüşü: Kurul, taraflara görüşlerini bildirmeleri için bir aylık süre verir (Yönetmelik m.31/4). İtiraz sahibi itirazın reddine karşı YİDK'ya gitmişse bu aşamada cevap veren taraf sizsiniz.
- İnceleme sınırı: Kurul taleple ve gerekçeyle bağlıdır; ancak önemli usul hatalarını ve resen incelenmesi gereken hususları kendiliğinden dikkate alabilir. Esaslı bir usul eksikliği varsa dosyayı ilk kararı veren birime geri gönderebilir (YİDD Kurulları Yönetmeliği m.6).
- Nihai karar: Kurul kararı Kurumun nihai kararıdır; buna karşı Kurum nezdinde yeniden itiraz edilemez, yalnızca maddi hataların düzeltilmesi istenebilir (SMK m.21/4; YİDD Kurulları Yönetmeliği m.8/1).
Karara itiraz ücretinin güncel tutarı TÜRKPATENT'in ücret tarifesinden kontrol edilmelidir.
YİDK Kararına Karşı Dava
YİDK kararına karşı, kararın ve varsa maddi hata düzeltme kararının bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir (YİDD Kurulları Yönetmeliği m.8/3). SMK m.156/2'ye göre Kurum kararlarına karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir. Davada TÜRKPATENT davalı olarak gösterilir; itiraza dayalı dosyalarda uygulamada karşı taraf da davaya dahil edilir.
Kurul kararlarının iptaline ilişkin davalarda verilen kararlar kesinleşmedikçe icra edilemez (SMK m.162). Dava süresinin kaçırılması YİDK kararını kesinleştireceğinden, kararın bildirildiği gün iki aylık sürenin son günü hesaplanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Marka itirazına karşı görüş verilmezse ne olur?
Başvuru kendiliğinden reddedilmez; Kurum itirazı mevcut bilgi ve belgelerle değerlendirir (SMK m.19/1). Ancak itiraz sahibinin iddiaları cevapsız kalacağı ve kullanımın ispatı talebi de bu süre içinde yapılabileceği için görüş sunmamak önemli bir hak kaybına yol açabilir.
Karşı görüş süresi uzatılabilir mi?
Yönetmelik, karşı görüş için bir aylık süre öngörür ve iptal taleplerindeki gibi talep üzerine ek süre verilmesine ilişkin bir düzenleme içermez. Bu nedenle bildirim tarihinden itibaren son gün hesaplanmalı ve deliller süre içinde hazırlanmalıdır.
İtiraz devam ederken markamı kullanabilir miyim?
Marka koruması tescil yoluyla elde edilir (SMK m.7/1); başvuru aşamasında henüz tescilli bir hakkınız yoktur. İtiraz sahibinin tescilli markası varsa kullanımınız tecavüz iddiasına konu olabileceğinden, kullanım kararı itirazın güçlülüğü değerlendirilerek verilmelidir.
Kullanımın ispatını her itirazda isteyebilir miyim?
Hayır. Bu talep yalnızca SMK m.6/1'e dayanan itirazlarda ve dayanak marka sizin başvuru veya rüçhan tarihinizde Türkiye'de en az beş yıldır tescilliyse yapılabilir. Talep, karşı görüş süresi içinde ve tescil numaraları belirtilerek yazılı yapılmalıdır.
YİDK kararı ne kadar sürede çıkar?
Kanunda YİDK için bir karar süresi öngörülmemiştir; süre dosyanın kapsamına ve Kurumun iş yüküne göre değişir.
YİDK kararına karşı dava nerede ve ne zaman açılır?
Dava, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Davada TÜRKPATENT davalı olarak gösterilir; itiraza dayalı dosyalarda karşı taraf da davaya dahil edilir.
Özet
- Yayına itiraz edilen başvuru sahibine karşı görüş için bildirimden itibaren bir aylık süre verilir (SMK m.19/1; Yönetmelik m.28/4).
- Karşı görüşte işaretlerin ve mal-hizmetlerin farklılığı, ortak unsurun zayıflığı ve hedef tüketici somut delillerle anlatılmalıdır (SMK m.11/4).
- Dayanak marka beş yıldır tescilliyse karşı görüş süresi içinde kullanımın ispatı istenebilir (SMK m.19/2; Yönetmelik m.29).
- Liste daraltma, bölünme ve uzlaşma itirazın etkisini sınırlayabilir (SMK m.11/5, m.19/4; Yönetmelik m.32).
- Markalar Dairesi kararına karşı bildirimden itibaren iki ay içinde YİDK'ya itiraz edilir; gerekçe süre geçtikten sonra değiştirilemez (SMK m.20).
- YİDK kararına karşı iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir (SMK m.156/2).
İtiraza verilecek cevabın içeriği, başvurunun hangi mal ve hizmetlerde ayakta kalacağını doğrudan belirlediğinden, itiraz dilekçesi, dayanak markalar ve kendi kullanım delilleriniz birlikte değerlendirilmelidir. Dural Hukuk, yayına itirazlara karşı görüş, kullanımın ispatı talebi, YİDK itirazları ve YİDK kararlarına karşı iptal davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk