Kocaeli'de İş Kazası: Sanayi Bölgelerinde İşçi Hakları ve Tazminat Süreci

Kocaeli'de İş Kazası: Sanayi Bölgelerinde İşçi Hakları ve Tazminat Süreci

Kocaeli'de İş Kazası: Sanayi Bölgelerinde İşçi Hakları ve Tazminat Süreci

Kocaeli iş kazası avukatı araştıran işçi ve yakınlarının önce bilmesi gereken kısa cevap şudur: Kocaeli'deki bir fabrika, şantiye veya organize sanayi bölgesinde yaşanan iş kazasında işveren olayı en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır; işçi SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği ve şartları varsa sürekli iş göremezlik geliri alır, ayrıca işverenden maddi ve manevi tazminat isteyebilir. İş kazasından doğan tazminat davalarında arabulucuya başvurmak zorunlu değildir; dava İzmit'teki Kocaeli Adliyesi veya Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası için Gebze Adliyesi iş mahkemelerinde açılabilir.

Tazminatın miktarını kusur oranı, maluliyet (çalışma gücü kaybı) oranı, işçinin ücreti ve SGK'nın yaptığı ödemeler belirler. Alt işveren (taşeron) çalışmasının yaygın olduğu sanayi tesislerinde asıl işverenin sorumluluğu da ayrıca önem taşır. Bu yazıda Kocaeli'de iş kazası davalarının görüldüğü mahkemeler, kazadan sonraki ilk adımlar, SGK hakları, işverenden istenebilecek tazminatlar ve dava sürecindeki güncel kurallar anlatılmaktadır.

Kocaeli'de İş Kazası Davaları Hangi Mahkemede Görülür?

İş Mahkemeleri Kanunu'nun 6. maddesine göre iş kazasından doğan tazminat davaları; davalı işverenin yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Kocaeli'de iş mahkemeleri ağırlıklı olarak iki büyük adliyede bulunur:

AdliyeYargı çevresi ve notİş mahkemesi
Kocaeli Adliyesi (İzmit)Merkez ve bağlı ilçeler; iş mahkemeleri adliyenin 1 numaralı ek hizmet binasındaResmî siteye göre 11 iş mahkemesi
Gebze AdliyesiGebze, Darıca, Çayırova ve DilovasıResmî siteye göre 14 iş mahkemesi
Gölcük, Körfez, Karamürsel ve Kandıra adliyeleriİlçe adliyeleri; iş davaları bakımından yargı çevresi ayrıca kontrol edilmelidirAyrı iş mahkemesi bilgisi için adliyeye danışılmalı
Sakarya Bölge Adliye MahkemesiKocaeli, Sakarya, Bolu ve Düzce'nin istinaf mercii (Serdivan)İstinaf incelemesi

Gebze Adliyesinin resmî sitesinde, Gebze'nin ekonomisinin büyük oranda sanayiye dayandığı ve Dilovası'nın fabrikalarla birlikte geliştiği belirtilmektedir. Bu nedenle kazanın yaşandığı tesisin hangi ilçede olduğu, davanın hangi adliyede açılacağını doğrudan etkiler. Sakarya'daki iş davaları için Sakarya iş mahkemelerindeki süreci anlatan yazımıza bakabilirsiniz.

İş Kazasından Sonra İlk Adımlar

Kocaeli iş kazası avukatı ve iş kazası tutanağının tutulmasını simgeleyen kontrol listesi

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesine göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderildiğinde, işverenin sağladığı taşıtla işe gidiş-gelişte veya emzirme izni sırasında meydana gelen ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. Kazadan sonra şu adımlar önemlidir:

  1. Tedavi ve kayıt: Hastanede olayın iş sırasında yaşandığını açıkça belirtin; ilk muayene kayıtları ileride en önemli delillerden biri olur.
  2. Bildirim: İşveren kazayı kolluğa derhâl, SGK'ya ise kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 s.K. m.13, 6331 s.K. m.14). Bildirim yapılıp yapılmadığını e-Devlet üzerinden takip edin.
  3. Delillerin korunması: Kaza tutanağı, tanıkların isimleri, kamera kayıtları, fotoğraflar, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları ve kişisel koruyucu donanım zimmet belgeleri saklanmalıdır.
  4. Soruşturma: Yaralanmalı veya ölümlü kazalarda Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma başlatabilir; ceza dosyasındaki bilirkişi raporu tazminat davasında da önem taşır.
  5. SGK'nın kabul etmemesi: SGK olayı iş kazası saymazsa önce Kuruma başvurulur; 60 gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır ve iş kazası tespit davası açılabilir (7036 s.K. m.4).

SGK'nın olayı iş kazası saymadığı durumlar için iş kazası tespit davası yazımıza göz atabilirsiniz.

SGK'dan Alınabilecek Haklar

Kocaeli iş kazası sonrasında SGK hakları için hekim raporunun incelenmesi

İş kazası sigortası, işçinin prim gün sayısından bağımsız olarak kazanın ilk gününden itibaren koruma sağlar. Başlıca haklar şunlardır:

HakŞartıDayanak
Geçici iş göremezlik ödeneğiKaza nedeniyle istirahat raporu verilmesi5510 s.K. m.18
Sürekli iş göremezlik geliriMeslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 oranında azalması5510 s.K. m.19
Ölüm geliriKaza sonucu ölüm hâlinde hak sahiplerine bağlanır5510 s.K. m.20
Sağlık hizmetleriTedavi, ilaç ve protez giderleri5510 s.K. genel sağlık sigortası hükümleri

Maluliyet (meslekte kazanma gücü kaybı) oranı SGK sağlık kurulu kararlarıyla belirlenir; orana itiraz edilebilir ve tazminat davasında bu oran ayrıca tartışılabilir. SGK'nın ödediği gelirlerin peşin sermaye değeri, işverenden istenecek maddi tazminattan düşülür; SGK da kusurlu işverene rücu edebilir (5510 s.K. m.21).

İşverenden İstenebilecek Tazminatlar

İşveren, Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca işçinin sağlığını ve güvenliğini korumak için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğe aykırılık hâlinde şu tazminatlar gündeme gelir:

  • Maddi tazminat: Çalışma gücü kaybından doğan kazanç kaybı, tedavi giderleri ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar (TBK m.54-55).
  • Manevi tazminat: İşçinin ve ağır bedensel zarar ya da ölüm hâlinde yakınlarının duyduğu acı için (TBK m.56).
  • Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk ve diğer yakınlar için (TBK m.53).
  • Asıl işverenin sorumluluğu: Alt işveren yanında çalışan işçi bakımından, İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asıl işveren de alt işverenle birlikte sorumlu tutulabilir.

Tazminat hesabında bilirkişi önce kusur oranlarını belirler; işçinin de kusuru varsa tazminattan indirim yapılabilir. 7589 sayılı Kanun'la Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine eklenen kurala göre 31 Temmuz 2026'dan sonra yaşanan kazalarda çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, karar tarihine kadar gerçekleşen kayıplara olay tarihinden, gelecek döneme ait kayıplara ise karar tarihinden faiz işletilir. Tazminat kalemlerinin ayrıntıları için iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminat rehberimize bakabilirsiniz.

Dava Süreci, Süreler ve Güncel Değişiklikler

Kocaeli'de açılan iş kazası tazminat davaları da iş mahkemelerinde basit yargılama usulüne göre görülür. Uygulamada süreç; dava dilekçesi, cevap, tanık dinlenmesi, kusur ve maluliyet raporları ile hesap bilirkişisi raporu aşamalarından geçer. Bilinmesi gereken başlıca kurallar şunlardır:

KonuKuralDayanak
SGK'ya bildirimKazadan sonraki 3 iş günü içinde işveren tarafından5510 s.K. m.13
Arabuluculukİş kazasından doğan tazminat davalarında dava şartı değildir7036 s.K. m.3/3
ZamanaşımıYargıtay uygulamasına göre kural olarak 10 yılTBK m.146
Belirsiz tutar31.07.2026'dan sonra açılan davalarda kısmi dava ve bir defalık talep artırımıHMK m.109
Duruşma aralığıKural olarak en fazla 3 ayHMK m.147

12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun'la Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi kaldırılmıştır. Tazminat miktarı dava açılırken kesin hesaplanamıyorsa, alacağın bir kısmı dava edilip tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir; 31 Temmuz 2026'dan önce açılmış belirsiz alacak davalarında ise önceki hüküm uygulanır. Zamanaşımının başlangıcı, zararın sonradan ortaya çıkması gibi durumlarda farklılaşabileceğinden iş kazası zamanaşımı yazımızdaki açıklamaları da dikkate almanız önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Kocaeli'de iş kazası davası hangi mahkemede açılır?

Dava iş mahkemesinde açılır. İşverenin yerleşim yeri, işin yapıldığı yer, kazanın meydana geldiği yer veya işçinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (7036 s.K. m.6). Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası'ndaki kazalarda Gebze Adliyesi, İzmit ve bağlı ilçelerde Kocaeli Adliyesi iş mahkemeleri öne çıkar.

İş kazası tazminatı için arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Hayır. İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesine göre iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. Taraflar isterse ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.

İşveren iş kazasını SGK'ya bildirmezse ne olur?

Süresinde bildirim yapmayan işverene idari para cezası uygulanır. İşçi de SGK'ya başvurarak olayın iş kazası olarak değerlendirilmesini isteyebilir; talep reddedilirse iş kazası tespit davası açılabilir.

Taşeron firmada çalışırken iş kazası geçirdim, kime dava açarım?

Dava, işçinin işvereni olan alt işverene ve İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca birlikte sorumlu olan asıl işverene karşı açılabilir. Kazada kusuru bulunan üçüncü kişiler varsa onlar da davaya dahil edilebilir.

Kocaeli iş kazası avukatı ile çalışmak zorunlu mu?

Hayır; dava işçi veya yakınları tarafından da açılabilir. Ancak kusur ve maluliyet raporlarına itiraz, SGK ödemelerinin mahsubu ve faiz hesabı gibi teknik konular, tazminat miktarını doğrudan etkiler.

İş kazası tazminat davası ne kadar sürer?

Kesin bir süre vermek mümkün değildir. Ceza soruşturmasının sonucu, maluliyet ve kusur raporları, bilirkişi incelemeleri ve istinaf aşaması süreyi belirler. Duruşma aralıklarının kural olarak üç ayı geçmemesi kuralı yargılamayı hızlandırmayı amaçlar.

Özet

  • İş kazası, işveren tarafından kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir (5510 s.K. m.13).
  • Kocaeli'de iş kazası davaları İzmit'teki Kocaeli Adliyesi ve Gebze Adliyesi iş mahkemelerinde görülür; istinaf mercii Sakarya Bölge Adliye Mahkemesidir.
  • Tazminat davası için kazanın olduğu yer ve işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (7036 s.K. m.6).
  • İş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 s.K. m.3/3).
  • SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği, en az yüzde 10 kayıpta sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm geliri alınabilir (5510 s.K. m.18-20).
  • 31.07.2026'dan sonraki kazalarda gelecek döneme ait kayıplara karar tarihinden faiz işletilir (TBK m.55).

İş kazası tazminatının miktarı ve izlenecek yol; kazanın oluş biçimine, kusur ve maluliyet oranlarına, SGK ödemelerine ve işverenin yapısına göre değiştiğinden her olayın ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, iş kazası tazminat davaları, SGK uyuşmazlıkları ve işçilik alacakları konularında destek verebilir. Büro, Arabacıalanı Mah. Cadde 54 I Blok No. 2024 Serdivan/Sakarya adresindedir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Hazırlayan: Dural Hukuk