Marka ret kararına itiraz sorusunun kısa cevabı şudur: Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) başvurunuzu kısmen veya tamamen reddettiyse, kararın size bildirildiği tarihten itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma itiraz edebilirsiniz. İtirazı, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi bünyesindeki kurul (uygulamada YİDK) inceler. Gerekçe ve itiraz ücreti bu iki aylık süre içinde sunulmazsa itiraz yapılmamış sayılır. YİDK de ret kararını yerinde bulursa, bu karara karşı bildirimden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir.
Ret kararı her zaman markanın kaybedildiği anlamına gelmez; ret gerekçesine göre muvafakatname almak, engel gösterilen markanın durumunu kontrol etmek, mal ve hizmet listesini daraltmak veya işareti değiştirerek yeniden başvurmak gibi farklı çözümler mümkündür. Başvurunuza üçüncü bir kişi itiraz ettiyse cevap sürecini marka itirazına karşı görüş yazımızda ayrıca ele aldık. Bu yazıda ağırlıklı olarak Kurumun başvuruyu kendiliğinden (resen) reddettiği durumlar ele alınarak ret kararının nasıl okunacağı, YİDK'ya itirazın şartları, ret gerekçesine göre izlenebilecek yollar ve dava süreci anlatılmaktadır.
Marka Başvurusu Hangi Hâllerde Reddedilir?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na (SMK) göre Kurum, başvuruyu önce şekli yönden inceler. Eksiklik varsa giderilmesi için iki ay süre verilir; süresinde giderilmeyen başvuru "işlemden kaldırılır" (SMK m.15). Bu bir ret kararı değil, başvurunun düşmesidir. Şekli eksiklik yoksa Kurum başvuruyu SMK m.5'teki mutlak ret nedenleri bakımından kendiliğinden inceler ve tescil edilemeyeceği sonucuna vardığı mal veya hizmetler için başvuruyu reddeder (SMK m.16/1). Başvurudan yayına kadar olan adımları marka tescili nasıl yapılır yazımızda bulabilirsiniz.
| Karar türü | Dayanak | Tipik gerekçe | İzlenecek yol |
| İşlemden kaldırma | SMK m.15 | Eksik belge veya ücretin süresinde tamamlanmaması | Süre kaçtıysa yeni başvuru |
| Resen ret | SMK m.5, m.16 | Ayırt edici olmama, tanımlayıcılık, önceki aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer marka | İki ay içinde karara itiraz |
| Üçüncü kişi görüşü üzerine ret | SMK m.17 | Yayımdan sonra sunulan görüşte gösterilen mutlak ret nedeni | İki ay içinde karara itiraz |
| Yayına itiraz üzerine ret | SMK m.6, m.19 | Karıştırılma ihtimali, kötüniyet, tanınmış marka | İki ay içinde karara itiraz |
Resen ret kararlarında en sık karşılaşılan gerekçeler şunlardır:
- Ayırt edici nitelik yokluğu (SMK m.5/1-b): İşaretin, malın veya hizmetin kaynağını gösterecek bir özelliğinin bulunmaması; örneğin yalnızca basit bir geometrik şekil veya sıradan bir övgü ifadesi.
- Tanımlayıcı işaretler (SMK m.5/1-c): Cins, kalite, miktar, amaç veya coğrafi kaynak gibi özellikleri münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.
- Önceki aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer marka (SMK m.5/1-ç): Aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için daha önce tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış bir markayla çakışma. Kurum bu bendi resen uygular; daha uzak benzerlikler ise ancak marka sahibinin itirazı üzerine SMK m.6/1 kapsamında incelenir.
- Yanıltıcı veya kamu düzenine aykırı işaretler (SMK m.5/1-f, ı): Malın niteliği veya coğrafi kaynağı konusunda halkı yanıltabilecek ya da genel ahlaka aykırı işaretler.
Ret Kararını Okurken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
İtiraz stratejisi, kararın ne söylediğine göre belirlenir. Kararı aldığınızda şu noktaları tek tek kontrol edin:
- Dayanak bent: Ret, SMK m.5'in hangi bendine dayanıyor? Her bendin itirazda tartışılacak konusu farklıdır.
- Kapsam: Ret tüm başvuru için mi, yoksa belirli sınıf veya mallar için mi verildi? Kısmi ret hâlinde başvuru kalan mal ve hizmetler için sürece devam eder ve yalnızca reddedilen kısma itiraz edilir.
- Engel markalar: Ret m.5/1-ç'ye dayanıyorsa engel gösterilen markaların numaralarını not edin; sahiplerini, kapsadıkları mal ve hizmetleri ve koruma sürelerini kontrol edin.
- Bildirim tarihi: İki aylık süre kararın bildiriminden başlar. Başvuruyu bir vekil aracılığıyla yaptıysanız bildirim kural olarak vekile yapılır.
Kısmi retlerde itiraz dışında kalan mal ve hizmetlerin tescil sürecini beklememek için başvurunun bölünmesi de değerlendirilebilir. Ancak Kurumun ret kararına konu olan mal ve hizmetler bölünme yoluyla farklı başvurulara dağıtılamaz (Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.17/5).
Ret Kararına İtiraz: Süre, Form ve Ücret
SMK m.20'ye göre Kurum kararlarından zarar gören taraf, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma itiraz edebilir. İtiraz süresi geçtikten sonra gerekçeler değiştirilemez ve yeni gerekçe eklenemez. Uygulama Yönetmeliği m.31'e göre itiraz, gerekçelerin ilgili mevzuattaki madde ve fıkra karşılıkları belirtilerek ayrıntılı biçimde yazıldığı imzalı karara itiraz formuyla yapılır. Kurul karar verene kadar görüşlerinizi destekleyen ek bilgi ve belge sunabilirsiniz; ancak bu, süre içinde ileri sürülmemiş yeni bir gerekçe eklemek anlamına gelmez.
- Son günü hesaplayın: Bildirim tarihini esas alarak iki aylık sürenin son gününü belirleyin ve hazırlığı son haftaya bırakmayın.
- Gerekçeyi kurun: Ret gerekçesine bent bent cevap verin; markanın bütün olarak bıraktığı izlenimi, mal ve hizmetlerin farklılığını ve varsa somut delilleri açıklayın.
- Delilleri düzenleyin: Faturalar, kataloglar, reklam ve satış belgeleri gibi deliller, hangi iddiayı desteklediklerini gösteren bir listeyle sunulmalıdır (Yönetmelik m.30).
- Ücreti ödeyin ve formu sunun: Uygulamada işlemler Kurumun elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden yürütülür; ücretin ödendiğine ilişkin bilginin de süre içinde sunulması gerekir.
TÜRKPATENT'in 2026 yılı ücret tarifesinde marka karara itiraz ücreti 2.720 TL olarak yer almaktadır. Yönetmelik m.34'e göre Kurumun tek taraflı işlemlerde verdiği bir karara yapılan itiraz tamamen kabul edilirse ücret talep üzerine iade edilir. Kısmen kabul kararlarında, engel markanın hükümden düşmesi ya da muvafakatname sunulması gibi sebeplerle retten dönülmesi hâlinde veya kullanım yoluyla kazanılmış ayırt edicilik iddiasının kabulünde ise iade yapılmaz.
Ret Gerekçesine Göre İtiraz Stratejisi
Aynı itiraz dilekçesi her ret kararına uymaz. Gerekçeye göre öne çıkarılabilecek noktalar şöyle özetlenebilir:
| Ret gerekçesi | İtirazda öne çıkarılabilecek noktalar | Alternatif çözüm |
| Ayırt edici nitelik yokluğu (m.5/1-b) | İşaretin şekil, renk ve kelime unsurlarıyla bütün olarak bıraktığı özgün izlenim | Ayırt edici unsur eklenmiş işaretle yeni başvuru |
| Tanımlayıcılık (m.5/1-c) | İfadenin ilgili mallar için doğrudan tanımlayıcı olmadığı, yalnızca dolaylı çağrışım yaptığı | Kullanım yoluyla kazanılmış ayırt edicilik delilleri (m.5/2) |
| Önceki marka (m.5/1-ç) | İşaretlerin ayırt edilemeyecek kadar benzer olmadığı, mal ve hizmetlerin aynı türden olmadığı | Noter onaylı muvafakatname (m.5/3); engel markanın durumunun takibi |
| Yanıltıcılık (m.5/1-f) | İşaretin somut mal ve hizmetler bakımından yanıltıcı olmadığı | Mal ve hizmet listesini daraltmak |
Muvafakatname: Önceki marka sahibinin başvurunun tesciline açıkça muvafakat ettiğini gösteren noter onaylı belge sunulursa başvuru m.5/1-ç'ye göre reddedilemez (SMK m.5/3). Yönetmelik m.10'a göre muvafakat, Kurumun kabul ettiği form şeklinde düzenlenmeli, noterce onaylanmalı, kayıtsız ve şartsız olmalı ve her başvuru için ayrı verilmelidir. Karara itiraz hâlinde form, itiraz hakkında karar verilene kadar sunulabilir; sunulduktan sonra muvafakat geri alınamaz.
Engel markanın durumu: Engel gösterilen marka, itirazın incelendiği tarihte örneğin yenilenmediği için hükümden düşmüşse ret gerekçesi ortadan kalkabilir (Yönetmelik m.34). Engel marka en az beş yıldır tescilli olup ciddi biçimde kullanılmıyorsa, 10 Ocak 2024'ten bu yana doğrudan TÜRKPATENT'e yapılabilen kullanmama nedeniyle iptal talebi de değerlendirilebilir (SMK m.9, m.26). İptal talebi ayrı bir ücrete tabidir; güncel tutar Kurumun ücret tablosundan kontrol edilmelidir.
Kullanım yoluyla ayırt edicilik: Marka başvuru tarihinden önce kullanılmış ve bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa, m.5/1'in (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez (SMK m.5/2). Bu iddiada belirleyici olan, başvuru tarihinden önceki kullanımın satış, reklam ve tanınırlık delilleriyle somut olarak gösterilmesidir.
YİDK İncelemesi ve Olası Sonuçlar
Şekli eksiklik içermeyen itirazlar Kurul tarafından incelenir ve Kurul, yapacağı değerlendirme sonunda Kurumun nihai kararını verir (SMK m.21). İnceleme sonunda üç sonuç ortaya çıkabilir: itirazın kabulüyle başvurunun reddedilen kısım için de sürece devam etmesi, itirazın kısmen kabulü veya itirazın reddi. TÜRKPATENT'in açıklamasına göre Kurul kararları Kurumun nihai kararıdır ve bunlara karşı Kurum nezdinde yeniden itiraz edilemez. Kanunda Kurul için bir karar süresi öngörülmemiştir; süre dosyanın kapsamına ve Kurumun iş yüküne göre değişir.
YİDK Kararına Karşı Dava
Kurumun kararlarına karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir (SMK m.156/2). Kurul kararına karşı dava, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde açılır. Resen ret dosyalarında karşı taraf yoktur ve dava TÜRKPATENT'e karşı açılır; yayına itirazdan doğan dosyalarda ise uygulamada itiraz sahibi de davaya dahil edilir. Mahkeme, markaların benzerliği veya ayırt edicilik gibi konularda bilirkişi incelemesi yaptırabilir; verilen karara karşı kanun yolları açıktır.
Dava süresi kaçırılırsa Kurul kararı kesinleşir ve reddedilen mal ve hizmetler için aynı başvuruyla tescil imkânı kalmaz. Bu nedenle Kurul kararının bildirildiği gün iki aylık sürenin son günü hesaplanmalı, dava açma kararı da ret gerekçesinin gücü ile yargılamanın süresi ve maliyeti birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
İtiraz mı, Yeni Başvuru mu?
Her ret kararında itiraz en uygun yol olmayabilir. İki seçenek şu bakımlardan farklılaşır:
| Ölçüt | Karara itiraz (YİDK) | Yeni başvuru |
| Başvuru tarihi | İlk başvurunun tarihi korunur | Yeni başvuru tarihi esas alınır; aradaki başvurular öne geçebilir |
| Zamanlama | Bildirimden itibaren iki ay içinde yapılmalıdır | Her zaman yapılabilir |
| 2026 resmi ücreti | Karara itiraz ücreti 2.720 TL | Tek sınıflı başvuru 2.820 TL, ek sınıf ücretleri ayrıca |
| Uygun olduğu durum | Ret gerekçesi tartışmaya açıksa | İşaret veya liste değiştirilecekse |
Bazı dosyalarda iki yol birlikte izlenebilir: itiraz sürerken işaretin değiştirilmiş hâli için yeni başvuru yapılabilir. Yeni başvurudan önce marka sorgulama ve benzerlik araştırması yapmak, aynı engele yeniden takılma riskini azaltır.
Sık Sorulan Sorular
Marka ret kararına itiraz süresi ne kadar?
İtiraz, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yapılır. Gerekçeler ve ücretin ödendiğine ilişkin bilgi de bu süre içinde sunulmalıdır; aksi hâlde itiraz yapılmamış sayılır (SMK m.20/2).
Marka ret kararına itiraz ücreti ne kadar?
TÜRKPATENT'in 2026 tarifesinde marka karara itiraz ücreti 2.720 TL'dir. Tek taraflı bir karara yapılan itiraz tamamen kabul edilirse ücret talep üzerine iade edilebilir; kısmi kabulde iade yapılmaz (Yönetmelik m.34).
Ret kararına itiraz etmezsem ne olur?
İki aylık süre geçince karar kesinleşir ve reddedilen mal veya hizmetler için o başvuruyla tescil yolu kapanır. Markayı korumak için değiştirilmiş bir işaretle veya daraltılmış listeyle yeni başvuru yapmanız gerekir.
Muvafakatname ne zamana kadar sunulabilir?
Muvafakatname başvuru formuyla birlikte veya ret kararına itiraz edilmişse itiraz hakkında karar verilene kadar sunulabilir. Noter onaylı, kayıtsız şartsız ve her başvuru için ayrı olmalıdır (Yönetmelik m.10).
YİDK kararına karşı dava nerede açılır?
Dava, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Resen ret dosyalarında davalı TÜRKPATENT'tir.
Başvurum reddedildi, markayı kullanmaya devam edebilir miyim?
Ret kararı kullanımı kendiliğinden yasaklamaz, ancak tescilden doğan koruma da elde edilmez (SMK m.7/1). Ret önceki bir markaya dayanıyorsa, kullanımınız o marka sahibinin tecavüz iddiasına konu olabileceğinden kullanma kararı somut risk değerlendirilerek verilmelidir.
Özet
- Kurum, şekli incelemeden geçen başvuruyu mutlak ret nedenleri bakımından resen inceler ve gerektiğinde kısmen veya tamamen reddeder (SMK m.16).
- Ret kararına bildirimden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edilir; süre geçtikten sonra yeni gerekçe eklenemez (SMK m.20).
- 2026 yılı marka karara itiraz ücreti 2.720 TL'dir; tam kabulde ücret talep üzerine iade edilebilir (Yönetmelik m.34).
- Önceki markaya dayalı retlerde noter onaylı muvafakatname, itiraz hakkında karar verilene kadar sunulabilir (SMK m.5/3; Yönetmelik m.10).
- Kullanım yoluyla kazanılmış ayırt edicilik, (b), (c) ve (d) bentlerine dayalı retleri aşmanın yollarından biridir (SMK m.5/2).
- YİDK kararına karşı iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir (SMK m.156/2).
Ret kararına verilecek cevap, ret gerekçesine, engel markaların durumuna ve markanın piyasadaki kullanımına göre değiştiğinden, itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce dosyanın bütün olarak değerlendirilmesi gerekir. Dural Hukuk, marka başvurusu ret kararlarına itiraz, muvafakatname süreçleri, YİDK incelemesi ve Kurul kararlarına karşı iptal davaları konularında destek verebilir. Bilgi almak için 0535 260 74 54 numaralı telefonu arayabilir veya iletişim sayfası üzerinden Dural Hukuk'a ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Hazırlayan: Dural Hukuk